Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Ballingen en de huizen van Galama, 1487

Leeuwarder vluchtelingen bij Yge

Na de verovering en plundering van Leeuwarden door de Snekers en Schieringers gingen veel ontsnapte burgers naar Yge Gaelis in de Noordwolde. Yge was een voortvarende, moedige en strijdlustige man, hoofd van alle Vetkopers in Westergo. Hij was de Leeuwarders altijd goedgezind geweest. Vanuit zijn huis in de Noordwolde beroofden hij en de Leeuwarder ballingen de Snekers. Waar zij konden, namen zij schepen en goederen mee. Zij wilden die ondanks verzoeken van Sneek niet teruggeven.

Er was tussen Leeuwarden en Sneek al sinds mensenheugenis geen echte liefde en goede verstandhouding. De Snekers waren de hoofdelingen goedgezind en steunden de Schieringers. De Leeuwarders waren hun steeds vijandig gezind en hadden daardoor vaak grote schade geleden. Zij hielden het met de Vetkopers. Daarom stonden Leeuwarden en Bolsward steeds samen tegenover Sneek en Franeker. De ballingen zetten Yge en zijn broers tegen de Snekers op. Dat liep voor Yge en zijn broers slecht af.

Galama’s huis in Koudum

Bocke Harincxma, Feickes zoon en hoofdeling in Sneek, en de Snekers schreven aan Franeker en alle Schieringer hoofdelingen in Oostergo en Westergo om hulp tegen Yge en de Leeuwarder ballingen. De Franekers en veel hoofdelingen kwamen met een grote macht naar Sneek. Met de Snekers trokken zij eerst omstreeks Sint-Jans Onthoofding naar Galamahuis in Koudum.

Zij beschoten het met het grote Sneker kanon. Op 11 september gaf de bezetting het aan de Schieringers over. Zij kregen er Idske, Yges nog ongetrouwde zuster, in handen en ook enkele van de rijkste boeren. Alle gevangenen werden naar verschillende Schieringer huizen gebracht.

Veertien dagen voor het huis in Oudega

Omstreeks Kruisverheffing trokken zij daarna naar Yges huis in Oudega in de Noordwolde. Dat was zeer sterk: naar men zei waren de muren vijftien grote stenen dik. Yge was er zelf niet. Hij was buiten het land hulp gaan halen. De Schieringers lagen veertien dagen voor het huis en beschoten het iedere dag met het grote Sneker kanon en andere kanonnen. Eén kant schoten zij bijna geheel neer.

Toch wilde de bezetting niet overgeven. Zij hoopte dat Yge met het beloofde ontzet zou komen. Toen zij niets van hulp hoorden en het huis niet langer zonder groot levensgevaar konden houden, gaven zij zichzelf en het huis met behoud van hun leven over. De Schieringers haalden het geheel neer, zoals zij ook het huis in Koudum hadden gedaan.

Yges zoon Otto werd daar gevangengenomen en naar de gevangenis van Epo Tete Hettinga in Hommerts gebracht. De anderen gingen naar hoofdelingenhuizen op verschillende plaatsen. Terwijl het huis werd overgegeven, kwam Yge met duizend buitenslands geworven soldaten in Lemmer aan. Toen hij hoorde dat zijn huis in de Noordwolde was veroverd en neergehaald, dankte hij de soldaten af en liet hen weer vertrekken.

Nog twee huizen en de brand van Balk

In dezelfde tijd namen de Schieringers en Snekers het nabijgelegen Jarichsmahuis in en haalden het neer. Ook het huis van Hans Parckis in Eylahuysen namen zij in en verwoestten zij. Hans Parckis werd gevangengenomen. In de nacht tussen Sint-Stefanus en Sint-Jan brandde Yge Gaelis Balk geheel af, met de molen daar.

Pieter Harincxma en Sicke Syaerda gestorven

Op 8 maart van dit jaar stierf Pieter Harincxma, Wattya’s zoon en hoofdeling in Sneek. In hetzelfde jaar stierf in Franeker de ridder Sicke Syaerda, die op Syaerdamahuis woonde.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.