Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

De strijd om Hesselingahuis, 1482

Hesselingahuis in de nacht ingenomen

Tijdens de vasten van 1482 kwam Wybe, Jaerichs zoon, ’s nachts met geweld Hesselingahuis in Poppingwier binnen. Hij verwondde de wachter en doodde Douwe, de zoon van Jelle Syande en de man van de zuster van Eke en Buto. Eke en Buto, de zonen van Gaele aan wie het huis toebehoorde, gingen naar Leeuwarden. Zij klaagden bij de raad dat Wybe hun huis ’s nachts had ingenomen en hun zwager Douwe had gedood.

Een gevecht bij het water, rond 1460.
Een gevecht bij het water, rond 1460.

Honderd gewapende mannen uit Leeuwarden

De Leeuwarders herinnerden zich hoeveel schade Wybe vanuit zijn huis bij Akkrum hun burgers had berokkend. Zij hadden dat het vorige jaar met veel kosten en moeite veroverd en verwoest. Wybe was nog steeds een openlijke vijand van hun stad. Vanuit dit huis zou hij hun burgers te water en te land evenveel schade kunnen doen. Daarom gaven zij Eke en Buto ongeveer honderd goed bewapende mannen mee om hun huis op Wybe terug te winnen.

Wybe hoorde dat zij kwamen en wachtte hun aankomst niet af. Hij liet het huis achter en vertrok. Eke en Buto kregen het weer in handen. Zij hielden er soldaten om zich tegen Wybe en andere vijanden te verdedigen. Maar zij beroofden ook de buren en deden de boeren in de omgeving, in Rauwerderhem en de Sneker Vijfga, veel schade en geweld aan.

Pieter Harincxma staat op uit bed

Eedo en Hessel Jongama en de boeren kregen er ten slotte genoeg van. Zij luidden de klokken en kwamen bijeen. Eedo en Hessel schreven onmiddellijk aan Pieter Harincxma in Sneek. Hij moest hen nu te hulp komen, zoals zij hem eerder hadden geholpen. Pieter las de brief, stond op uit zijn bed en liet in alle straten van Sneek afkondigen dat men zich gewapend gereed moest houden om met hem ten strijde te trekken.

Vóór zonsopgang kwam Pieter met driehonderd mannen bij Eedo en Hessel aan. Het was in de paasweek; Pasen viel toen op 7 april. Zij belegerden en bestormden het huis, namen het met geweld in en haalden het neer. Sommige soldaten die zij er aantroffen, werden gevangengenomen, andere doodgeslagen. Eén werd verdronken en één werd in Sneek opgehangen.

Na een gevecht, rond 1460.
Na een gevecht, rond 1460.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een smid aan het werk, rond 1450.
Een smid aan het werk, rond 1450.
Een schoenmaker aan het werk, rond 1450.
Een schoenmaker aan het werk, rond 1450.
Boter en kaas maken, rond 1450.
Boter en kaas maken, rond 1450.
Wasgoed wassen, rond 1450.
Wasgoed wassen, rond 1450.
Wol spinnen, rond 1450.
Wol spinnen, rond 1450.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 148-150 (PDF-bladzijden 159-161).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf de nieuwe jaarzin 1482 op blz. 148 tot de laatste terechtstellingen bovenaan blz. 150, vóór het stedenverbond. De voorgaande berichten over 1481 staan al op 1481-3.html.
  • Vasten, nachtelijke gewelddadige inname, Hesselingahuis in Poppingwier, verwonde wachter, Douwe Jelle Syandes zoon als zwager van Eke en Buto, beide eigenaren als Gaeles zonen en hun klacht in Leeuwarden zijn alle behouden.
  • Het terugdenken aan de kostbare inname van Wybes huis bij Akkrum, zijn voortdurende vijandschap en de gevreesde nieuwe schade over water en land staan afzonderlijk in de tekst. Ongeveer honderd goed gewapende mannen, Wybes vertrek zonder afwachten en hersteld bezit zijn behouden.
  • De eerdere slachtoffers worden daarna zelf rovers: eigen bezetting tegen vijanden, roof op buren en geweld in Rauwerderhem en de Sneker Vijfga zijn niet weggelaten om de rollen eenvoudiger te maken. Eedo en Hessel, luiden van klokken, verzoek om wederhulp, Pieter uit bed en de oproep door alle straten zijn volledig aanwezig.
  • Driehonderd mannen vóór zonsopgang, paasweek, Pasen op 7 april, bestorming, afbraak, gevangenen, doden, één verdronkene en één in Sneek opgehangene zijn behouden. Geen precieze aanvalsdag binnen de paasweek, onbekend proces of moderne huislocatie toegevoegd.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.

De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.