Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Wilcke verraden en slag bij Pingjum, 1484-1485
Veertig gouden guldens voor de poortwachter
In 1484 beroofde Wilcke Ryngya de Leeuwarder burgers. Zijn knecht Lyuwe Remmetsma, geboren in Dokkum, bewaakte de poort van Wilckes huis op de Geest. De Leeuwarders beloofden hem veertig gouden guldens als hij Wilcke en het huis in hun macht kon brengen. Lyuwe wachtte een geschikt ogenblik af. Daarna liet hij de Leeuwarders weten dat zij met een schip met soldaten naar een door hem aangewezen plaats op de Geest moesten komen.
Tegen Wilcke zei hij dat er Leeuwarders op het water waren die hij in handen kon krijgen. Hij vroeg enkele knechten mee. Wilcke vertrouwde zijn dienaar en gaf hem mannen. Lyuwe voerde hen naar de Leeuwarder soldaten en burgers. Die namen hen onmiddellijk gevangen.
Een verzonnen buit opent de poort
Die nacht ging Lyuwe met de Leeuwarder soldaten voor het huis staan. Hij vroeg binnengelaten te worden, omdat hij een Leeuwarder schip met een goede buit had genomen. Wilcke en de andere knechten geloofden dat en lieten hem binnen. Zodra de Leeuwarders met hem in het huis waren, kregen zij het in handen. Zij namen Wilcke gevangen en stuurden hem naar Leeuwarden. De muren en de zaal werden neergehaald. Alleen de stins met de poort bleef staan.
Daar stelden zij Meylcke, geboren in IJlst, als hoofdman aan met twaalf of dertien soldaten. Zij moesten het huis tegen Syds Bottinga bewaken. Syds woonde vlakbij op Tyaerdahuis, omdat hij met de dochter van Worp Tyaerda was getrouwd. De bezetting moest voorkomen dat hij Leeuwarder burgers schaadde die door de Geest of van Dokkum kwamen. De mannen bezorgden Syds en enkele andere tegenstanders veel overlast. Syds kreeg er ten slotte genoeg van. Hij wachtte tot de meeste soldaten niet op Juusmahuis waren, nam het in en haalde ook neer wat de Leeuwarders hadden laten staan.
Een belegering bij Pingjum in 1485
In december 1485 belegerde Seerp Beyma, Lyuwes zoon, namens Sicke Syaerda het huis van Douwe Hiddama in Pingjum. Hij had het grote Franeker kanon bij zijn leger. Tijdens het beleg trok hij naar Witmarsum. Daar verbrandde hij op 9 december op bevel van Sicke het huis van Epe Aeleva.
Juw Juwinga in Bolsward en Yge Gaelis verzamelden met Yges broers en andere Vetkopers veel mannen om Douwe Hiddama te ontzetten. Zij kwamen naar Pingjum en leverden op 10 december slag. Seerp verloor. Veel van zijn mannen werden gedood of gevangengenomen, maar zelf ontkwam hij. Juw Juwinga kreeg het grote Franeker kanon in handen.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Bij deze kroniek
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 159-160 (PDF-bladzijden 170-171).
Online kronieken, dagboeken en brieven
- Vanaf de nieuwe jaarzin 1484 op blz. 159 tot het einde van de slag bij Pingjum in 1485 op blz. 160. De voorgaande aankoop van Juusmahuis staat al op 1483-1.html; 1486 begint 1486-1.html.
- Lyuwe Remmetsma als Dokkumer poortbewaker, de belofte van veertig gouden guldens, aangewezen landingsplek, voorwendsel aan Wilcke, vertrouwen, uitgeleverde knechten, nachtelijke terugkeer met Leeuwarders en verzonnen scheepsbuit zijn volledig opgenomen. De belofte is niet zonder bewijs als daadwerkelijk uitbetaald geld voorgesteld.
- Wilckes gevangenneming en overbrenging, afbraak van muren en zaal, behoud van stins en poort, hoofdman Meylcke uit IJlst, twaalf of dertien soldaten en het doel tegen Syds zijn behouden. Na Meylcke staat in de druk een lege ruimte vóór de komma; er is geen familienaam ingevuld.
- Syds op het nabije Tyaerdahuis, huwelijk met Worps dochter, Leeuwarder verkeer door de Geest of van Dokkum, overlast door de bezetting, de grotendeels afwezige soldaten en afbraak van het restant zijn het volledige vervolg.
- December 1485, Seerp Lyuwes Beyma namens Sicke, Douwe Hiddama in Pingjum, Franeker kanon, Witmarsum en Epe Aeleva’s huis op 9 december, Juw en Yge met broers en Vetkopers, ontzet en slag op 10 december, doden en gevangenen, Seerps ontsnapping en het kanon als buit zijn behouden.
- De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.
De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.