De broers Burger: uren lopen over de dam naar Ameland (1880)
Rond 1880 maakten de broers Hendrik, Bert en Adriaan Burger een tocht door Friesland. Hun wandeling over de dam van Holwerd naar Ameland is via een latere beschrijving overgeleverd. Het is daarom geen letterlijke transcriptie van een bewaard dagboek, maar wel een concreet reisverhaal waarin de toestand van de dam en het risico van het Wad zichtbaar worden.
Koffie in Holwerd en daarna naar de zeedijk
De broers kwamen via Dokkum naar Holwerd. In het dorp dronken zij koffie. Voor zij verder gingen, wilden zij de zeedijk bekijken. Daar zagen zij de lage dam die enkele jaren eerder naar Ameland was aangelegd.
Arbeiders bij de dijk verzekerden hun dat zij erover naar het eiland konden lopen. De broers besloten het te proberen.
Kleding rond 1850.
Uren over oneffen stenen
De wandeling werd veel zwaarder dan verwacht. De stenen lagen ongelijk en telkens dreigden zij te struikelen. Op kaarten kon de dam breed lijken, maar ter plaatse vonden zij de kruin zo smal dat vervoer met wagens of koetsen nauwelijks voorstelbaar was.
Na uren bereikten zij uitgeput Ameland. In Nes zochten zij meteen een slaapplaats, want de volgende ochtend moesten zij al om vier uur op om met het beurtschip terug te varen.
Hooiwagen rond 1870.
De dam verdwijnt onder water
Vanaf het schip zagen zij de volgende ochtend iets wat hun wandeling in een ander licht zette: de dam waarover zij de dag ervoor hadden gelopen, lag bij hoogwater volledig onder water. Zij beseften hoe afhankelijk hun tocht van het tij was geweest. Het laatste deel naar de Friese dijk werd met een roeiboot afgelegd.
Een dam die geen vaste weg werd
De dam was bedoeld voor landaanwinning en niet als veilige dagelijkse verkeersweg. Stormen sloegen er in 1881 en 1882 grote gaten in. Het verhaal van de broers laat zien hoe verleidelijk de dam als voetpad was, maar ook hoe weinig hij op een gewone weg leek.
In beeld
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.