Vroedvrouw Catharina Schrader

Catharina Schrader in Dokkum, 1703

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

Voor 1703 zijn hier alleen de Dokkumer gevallen opgenomen waarin Catharina genoeg bijzonderheden gaf om het verloop van de bevalling te volgen.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

26 maart: Janke op het Blokhuis

Op het Blokhuis hielp Catharina Janke, de vrouw van kordewerker Jakop. Het kind kwam met de voeten naar voren, terwijl de geboorteweg volgens Catharina nog gesloten was. Zij had veel werk voordat zij voldoende opening kon maken.

Daarna brak zij de vliezen en keerde het kind. De bevalling liep volgens haar alsnog goed af. Er werd een dochter geboren. Catharina noteerde twee gulden.

3 juni: een dag en een nacht bij Antie buiten de Woudpoort

Buiten de Woudpoort werd Catharina gehaald bij Antie, de vrouw van wagenmaker Hottze. Antie had volgens haar latere herinnering een dag en een nacht verschrikkelijk zware weeën gehad. Het kind zat vast en was inmiddels overleden. In het register schreef Catharina nauwkeuriger dat de schouders bij het schaambeen vastzaten en het kind niet verder kon komen.

Zij probeerde eerst alle middelen die zij tot haar beschikking had. Catharina wilde de bevalling uiteindelijk overgeven, maar de familie wilde haar niet laten gaan. Ze zette Antie verschillende keren met het hoofd voorover om de ligging van het kind te veranderen. Toen ook dat niet voldoende hielp, besloot zij een verloskundige haak te gebruiken.

Een vroedvrouw is 's nachts met een lantaarn onderweg, rond 1715.
Lees meer over bevalling en kraamzorg

Catharina schreef zonder omwegen wat zij deed: zij bracht de haak in de mond van het overleden kind en trok het daarmee naar buiten. Het was een grote dochter. De moeder bleef volgens haar goed. In het register noteerde Catharina voor deze bevalling negen gulden en drie stuivers.

Een haak werd niet bij een gewone bevalling gebruikt. Meer over dit soort instrumenten staat op Bevalling en kraamzorg in Friesland .

Kraamzorg rond 1714.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Dokkum op de kaart

Dokkum op de actuele kaart. De oude binnenstad en de stadsgracht zijn nog duidelijk herkenbaar.

Dokkum rond 1700

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

De Hoge Polle en omgeving op de kaart van Schotanus uit 1664. Catharina woonde in Dokkum aan de Hogepol, dicht bij de Hanspoort.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Ziekenzorg rond 1650.

Een chirurgijn of andere medische hulpverlener aan het werk. Vroedvrouwen en chirurgijns maakten deel uit van de vroeg-18de-eeuwse gezondheidszorg.
Lees meer over gezondheidszorg .