Catharina Schrader in Dokkum, 1708

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

In 1708 kwam Catharina opnieuw bij een vrouw die zij eerder vanwege ernstige bloedingen had geholpen. Daarnaast noteerde zij een aantal moeilijke geboorten waarbij de nageboorte of de ligging van het kind problemen gaf.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

20 februari: een overleden kind in de Nauwe Straat

Op 20 februari werd Catharina geroepen bij de vrouw van Jackop, gortmaker in de Nauwe Straat. Zij verloste haar van een overleden kind.

Catharina noteerde dat de vrouw ongeveer veertien dagen eerder zeer ziek was geweest. Meer over een mogelijk verband tussen die ziekte en het overlijden van het kind schreef zij niet.

16 april: Affken en een zeer vastzittende nageboorte

Affken was de vrouw van smid Ansk Benedicktus. Zij kreeg een zoon. Het probleem ontstond bij de nageboorte.

Catharina schreef dat de nageboorte uitzonderlijk hoog en zeer vast zat. Haar formulering is moeilijk precies anatomisch te vertalen; zij schreef dat deze “boven de natur an de maage” zeer vastzat. Daarom is hier geen moderne diagnose aan verbonden. Voor haar hulp noteerde zij twee gulden.

18 mei: Lisken opnieuw met hevige bloedingen

Lisken, de vrouw van metselaar Pibbe Jansen, was dezelfde vrouw die Catharina in 1706 na vier zware bloedingen had geholpen. In 1708 werd zij opnieuw geroepen nadat Lisken ongeveer een maand door ernstige bloedingen was gekweld.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.

De bevalling moest volgens Catharina vóór de normale tijd worden beëindigd. De nageboorte lag weer vóór het kind bij de ingang en zat vast. Catharina maakte de nageboorte eerst los, keerde daarna het kind en haalde het aan de voeten naar buiten.

De zoon was overleden. Catharina schreef dat het kind in de bloeding was gestorven. De moeder maakte het volgens haar redelijk. Voor deze bevalling noteerde zij twee gulden.

19 april: Rensken, vrouw van winkelier en begrafenisbidder Pitter Josten

Drie dagen na Affken hielp Catharina Rensken, de vrouw van Pitter Josten. Zij noemt hem winkelier en begrafenisbidder.

Het kind kon niet in de gewone hoofdligging worden geboren. Catharina haalde de zoon aan de voeten. Zij noteerde twee gulden voor haar hulp.

Markt rond 1650.

Handel op een Friese markt. Marktwerk en kleine handel maakten deel uit van het dagelijkse bestaan van veel gezinnen.
Lees meer over handel, markt en herberg .

Verder lezen

Achtergrond: bevalling en kraamzorg in Friesland

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.