Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Friese stad rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

14 november 1731: twee etmalen op de Kleine Helling

Op woensdag 14 november 1731 was Catharina bij Coop, een schuitmaker “op de kleyne heling”. Zijn vrouw wordt in haar aantekening Chlaske genoemd. De plek kennen we ook uit een eerdere notitie: op 30 juli 1730 was Catharina op de Kleine Helling bij schuitmaker Coop en zijn vrouw Clasken . De namen en het beroep maken het aannemelijk dat het om hetzelfde gezin gaat.

De Kleine Helling was een herkenbare werkplek in het waterrijke Dokkum. Een helling was een plaats waar vaartuigen konden worden gebouwd, gerepareerd of uit het water gehaald. Schuitmakers werkten aan de kleinere schepen die op vaarten en kanalen werden gebruikt. Scheepsbouw en vervoer over water hoorden zowel bij Dokkum in de 17de eeuw als bij het Dokkum van Catharina’s 18de eeuw .

Deze keer ging het om een vroeggeboorte. Catharina schreef dat het jongetje ongeveer zeven maanden oud was. De bevalling duurde twee etmalen, terwijl er volgens haar maar weinig weeën waren. Zij vatte dat samen met “tallemde al en”: het bleef maar voortslepen.

Veer rond 1725.

Veer rond 1725.

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Na die twee etmalen werd de zoon geboren. Catharina sloot af met “Doch alles wel nog.” Voor haar werk ontving zij twee gulden en tien stuivers.

De twee bezoeken aan hetzelfde schuitmakersgezin geven samen meer informatie dan één losse registerregel. In 1730 duurde de bevalling van Clasken tot in de nacht en werd een dochter geboren. Ruim een jaar later kwam Catharina opnieuw naar de Kleine Helling, nu voor een veel te vroeg geboren zoon. Ook elders noemt zij hellingen en scheepsbouwers, zoals bij schipmaker Henderick Isackx op de Helling in 1729 .

Overzicht Catharina Schrader

Waterbeheer rond 1725.

Waterbeheer rond 1725.

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Verder kijken

Dokkum op de actuele kaart.

Kraamzorg rond 1720.

Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

Dokkum rond 1710.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Kraamzorg rond 1714.

Kraamzorg rond 1714.

Catharina Geertruida Schrader als vroedvrouw in Dokkum, rond 1714.
Lees meer over bevalling en kraamzorg

Verder lezen

De Kleine Helling in 1730

Schipmaker Henderick Isackx in 1729

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.

Dagelijks leven

Bronnen

Oorspronkelijke aantekening van Catharina Schrader, 14 november 1731, geval 2603; transcriptie in M.J. van Lieburg (red.), Memoryboeck van de vrouwens.

Digitale uitgave bij DBNL .