Bergum 1801: molenzeilen op een bedstee

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Hette Sjeerds

Hette Sjeerds, 25 jaar oud, steenbaas te Steenwouden.

Na verschijnen,..., beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op dinsdag 26 mei 1801 naar zijn steenland ging om met de molen te malen. Hij ontdekte dat de vier zeilen van de roeden verdwenen waren. Hij kan niet zeggen wie ze van de roeden heeft gesneden en ook niet wanneer de diefstal is gepleegd. Ongeveer een week vóór 26 mei zaten ze nog op de roeden.

Hij ging vervolgens met Klaas Sjerks, Geert Alberts en Wopke Luitjens, die allen onder het dorp Bergum woonden, naar het huis van de arbeider Romke Abrahams onder Bergum. Zij gingen naar aanleiding van een rondgaand gerucht. Hoewel niemand van het huishouden van Romke Abrahams thuis was, maakte hij met de drie anderen de deur open. Daarna gingen zij het huis van Romke Abrahams binnen. Hij vond in aanwezigheid van de drie genoemde personen drie molenzeilen op de bedstee van Romke Abrahams. Hij herkende die als de zeilen die hem waren gestolen. Daarna verlieten hij en de drie anderen het huis.

Op de afgelopen zondagavond hoorde hij van Luitjen Freeriks, koopman te Steenwouden, dat de zeilen bij hem thuis waren. Daarom ging Hette op de daaropvolgende maandagmorgen naar het huis van Luitjen Freeriks. Diens dienstmeid, hier Jiltje Sies genoemd, liet hem drie zeilen zien. Ook deze drie herkende hij als zeilen die hem waren gestolen. Hij nam ze daarop in bewaring. Hij wist verder niets van de zaak; de verklaring werd na duidelijke voorlezing afgesloten.

Klaas Sjerks

Klaas Sjerks, ongeveer 50 jaar oud, arbeider onder Bergum.

Na verschijnen,..., beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij naar zijn beste herinnering de afgelopen vrijdag met Hette Sjeerds, steenbaas te Steenwouden, Geert Alberts en Wopke Luitjens naar het huis van Romke Abrahams, arbeider onder Bergum, is gegaan. Geert en Wopke worden beiden als arbeider onder Bergum aangeduid. Klaas vond met deze drie personen op Romkes bedstee twee molenzeilen; één daarvan was in twee stukken. Hette herkende de gevonden zeilen als de zijne, die hem waren gestolen. Klaas wist verder niets van de zaak; na duidelijke voorlezing werd zijn verklaring afgesloten.

Geert Alberts

Geert Alberts, ongeveer 29 jaar oud, arbeider onder Bergum.

Na verschijnen,..., beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij de afgelopen vrijdag met Klaas Sjerks, Wopke Luitjens en Hette Sjeerds naar het huis van Romke Abrahams ging. Klaas en Wopke waren arbeiders onder Bergum; Hette was steenbaas te Steenwouden. Geert vond met hen op de bedstee twee molenzeilen, waarvan één in twee stukken was. Hij verklaart verder dat Hette de zeilen herkende als de zijne, die hem waren gestolen. Geert had dit voorjaar bij Hette in het veen gewerkt. Hij had de zeilen die nu in Romke Abrahams' huis waren aangetroffen eerder op Hettes molen gezien. Daarom zegt hij met volle zekerheid te kunnen verklaren dat de gevonden zeilen eigendom van Hette zijn. Hij wist verder niets van de zaak; na duidelijke voorlezing werd zijn verklaring afgesloten.

Wopke Luitjens

Wopke Luitjens, ongeveer 69 jaar oud, huisman onder Bergum.

Na verschijnen,..., beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij de afgelopen vrijdag met Hette, Klaas Sjerks en Geert Alberts naar het huis van Romke Abrahams ging. Klaas en Geert worden als arbeiders onder Bergum vermeld; Romke woonde daar eveneens en was arbeider. Wopke vond met de drie anderen op Romkes bedstee twee molenzeilen; één daarvan was in twee stukken. Hette herkende de twee gevonden zeilen als de zijne, die hem eveneens waren gestolen. Wopke wist verder niets van de zaak; na duidelijke voorlezing werd zijn verklaring afgesloten.

Luitjen Freeriks

Luitjen Freeriks, 52 jaar oud, koopman te Steenwouden.

Na verschijnen,..., beëdiging en verhoor verklaart hij dat, naar zijn beste herinnering, de afgelopen donderdagavond een meisje van Romke Abrahams, arbeider onder Bergum, bij hem thuis kwam met een zak goederen. Zij zei dat haar moeder hem vroeg de goederen in de zak op te bergen. Hij opende de zak en vond daarin drie à vier lappen linnen, die op stukken molenzeil leken.

Omdat hij had gehoord dat Hette molenzeilen waren gestolen, liet hij Hette de afgelopen zondagavond weten dat er lappen die op molenzeilen leken bij hem thuis waren gebracht. Volgens wat zijn dienstmeid hem vertelde, haalde Hette de lappen de daaropvolgende maandagmorgen bij hem weg en nam ze mee. Luitjen wist verder niets van de zaak. Na duidelijke voorlezing werd de verklaring afgesloten.

Jiltje Sejes

Jiltje Sejes, 20 jaar oud, dienstmeid bij Luitjen Freeriks, koopman te Steenwouden.

Zij verscheen vrijwillig, werd beëdigd en verhoord. Zij verklaart dat Hette Sjeerds, steenbaas te Steenwouden, de afgelopen maandagmorgen bij het huis van haar meester kwam. Hij vroeg mij of hij de molenzeilen kon krijgen die naar het huis van mijn meester waren gebracht. Daarop heb ik hem, Hette Sjeerds, de zeilen laten zien. Hij herkende ze als de zijne en nam ze mee. Zij wist verder niets van de zaak; na duidelijke voorlezing werd haar verklaring afgesloten.

Verder in Toenentoen

• Bergum in de 19de eeuw
• Bergum door de eeuwen heen
• Veenwouden in de 19de eeuw

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.