Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Een beschrijving van het huis en herberg Het Zwarte Kruis in 1849.

In verband met de verkoop werden huis, boerderij en herberg Het Zwartkruis aan de Straatweg 72 bij Bergum getaxeerd. De inboedel en de goederen werden geregistreerd en getaxeerd door Johannes Hendriks van Akker, een koopman uit Bergum.
Deze beschrijving geeft ons een mooi beeld van hoe het huis, de inrichting en de boerderij eruit moet hebben gezien.

Zo zou het Zwarkruis er in 1849 er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatie beschrijving.

Zo zou de westelijke kamer er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

In de meest westelijke kamer

Omschrijving Taxatie
Een eikenhouten kabinet, met een bontstel van vijf stuks en twee dito kommen ƒ 40,00
Een klok ƒ 7,00
Een spiegel en vier schilderijen, een blikken tromp en enige dito blaadjes ƒ 3,00
Twee vierkante tafels ƒ 2,00
Dertien stoelen ƒ 7,40
Twee bedbanken en een turfvat ƒ 2,00
Een partij aardappels onder de bedsteden ƒ 23,00
Vier bonte glasgordijnen en een schoorsteenkleed ƒ 2,00

Zo zou het voorhuis er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

Zuivelbereiding rond 1850.
Zuivelbereiding rond 1850.

In het voorhuis

Omschrijving Taxatie
Een tafel, een bank, een trap, een linnenrek en een veger ƒ 2,85

Zo zou de oostelijke kamer er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

In de oostelijke kamer

Omschrijving Taxatie
Een vurenhouten kabinet ƒ 10,00
Een eikenhouten kast ƒ 10,00
Een dito laadtafel ƒ 7,00
Een vierkante tafel en een kleine dito ƒ 3,40
Acht stoelen en drie stoven ƒ 6,75
Een spiegel en drie schilderijen ƒ 2,90
Een tafelbel, een houten blaadje, een kistje en zes ramen ƒ 1,90
Enig theegoed ƒ 6,00
Enig blikgoed en glaswerk ƒ 2,90
Enige witte glasgordijnen ƒ 6,00
Vloermatten en een veger ƒ 0,40
Schrobbezems en boenders ƒ 3,00
Enige lappen ƒ 0,40
Een bed met twee peulen (gevulde zakken die als matras dienden), vier kussens, drie dekens en twee lakens ƒ 50,00

Zo zou de keuken er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

In de keuken

Omschrijving Taxatie
Twee tafels, een klein tafeltje, een bankje en drie stoelen ƒ 2,25
Een bakemmer en een haak ƒ 1,25
Een gootling (een koperen kookpot of lepel), een tang en asschep, een vuurscherm, een schoorsteenketting en een blikje met veger ƒ 2,40
Drie schotels op de schoorsteenmantel ƒ 0,40
Een partij droog spek ƒ 6,00
Over te brengen ƒ 433,05

Zo zou het middelhuis er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

In het middelhuis

Omschrijving Taxatie
Een karn met pols (de stok in het karnvat) ƒ 3,00
Twee tijnen (wijde bakken) ƒ 7,00
Twee koperen emmers ƒ 4,00
Een koperen ketel ƒ 2,50
Drie vaatjes, enig blikgoed en een ijzeren komfoor ƒ 1,75
Een oud kabinet ƒ 0,75
Twee houten melkemmers ƒ 1,50
Op de schotelbank: een partij witte en bonte schotels en borden, en ander steengoed ƒ 6,80

Zo zou de melkkamer er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

Reizigers in een herberg rond 1850.
Reizigers in een herberg rond 1850.

In de melkkamer

Omschrijving Taxatie
Drie tijnen ƒ 7,50
Twee koperen emmers en een dito gootling ƒ 7,00
Een boterschotel en enig steengoed ƒ 3,00
Een balansweegschaal met schalen en gewicht ƒ 1,50

Op zolder

Omschrijving Taxatie
Twee bedden met twee peulen (zakken die gebruikt werden als matras), vijf dekens en vier lakens ƒ 32,00
Twee stoelen ƒ 1,00
Twee spinwielen ƒ 2,00
Een zeef, enig gereedschap en enig touwwerk ƒ 5,50
Wol en dweilgoed ƒ 2,00
Een partij rogge ƒ 48,00
Een partij haver ƒ 38,00
Een partijtje boekweit ƒ 4,50
Erwten en bonen ƒ 6,50

Zo zou het achterhuis er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

In het achterhuis (de stallen)

Omschrijving Taxatie
Twee zwartbonte koeien, eerste stal ƒ 130,00
Twee zwartbonte koeien, tweede stal ƒ 120,00
Twee zwartbonte koeien, derde stal ƒ 100,00
Twee zwartbonte koeien, vierde stal ƒ 110,00
Twee zwartbonte koeien, vijfde stal ƒ 88,00
Twee zwartbonte rieren, zesde stal ƒ 64,00
Twee zwartbonte hoklingen, zevende stal ƒ 50,00
Een bruin ruinpaard ƒ 100,00
Een zwart merriepaard ƒ 175,00
Twee varkens ƒ 70,00
Twee schapen ƒ 20,00
Enige houten emmers ƒ 4,00
Acht hennen en een haan ƒ 6,00
Over te brengen ƒ 1655,85

In de schuur

Omschrijving Taxatie
Een partij hooi ƒ 126,00
Stro ƒ 4,00
Een partij rogge in het stro ƒ 42,00
Haver in stro ƒ 6,00
Erwten in stro ƒ 4,00
Een winde ƒ 5,00
Een raapzeef ƒ 1,00
Twee ladders ƒ 3,00
Vorken en harken ƒ 9,00
Grijpers en leppen ƒ 7,00

In de paardenstal

Omschrijving Taxatie
Een koperen handketel en een tob ƒ 7,50
Paardentuig ƒ 5,00
Een mestkrag en een partij oud hout ƒ 6,00

Zo zou de doorreed er uit gezien kunnen hebben. Gebasseerd op de taxatiebeschrijving.

In de doorreed (doorgang naar het erf of plek waar de wagens stonden)

Omschrijving Taxatie
Een boerenwagen ƒ 65,00
Een dito boerenwagen ƒ 35,00
Een ploeg ƒ 15,00
Een egge ƒ 8,00
Een partij oud hout ƒ 5,00
Turf en brandhout ƒ 10,00

Buiten huis

Omschrijving Taxatie
Een partij hooi ƒ 20,00
Bonen in het stro ƒ 20,00
Takken ƒ 8,00
Hakhout ƒ 10,00
Een kruiwagen en mestplanken ƒ 8,00
Een mesthoop ƒ 50,00

Bed- en tafellinnen

Omschrijving Taxatie
Eenentwintig linnen en katoenen bedlakens ƒ 27,50
Dertien peuldoeken ƒ 8,00
Negentien kussenslopen ƒ 5,70
Twee servetten ƒ 0,50
Twee stukjes toppendoek en een partijtje garen ƒ 9,00

Lijfdracht

Omschrijving Taxatie
De lijfdracht van wijlen Antje Alderts, zonder goud en zilver ƒ 78,75
De lijfdracht van Hattum Joukes Kuipers ƒ 40,00
De nog voorhanden zijnde kledingstukken van de overledenen Aldert en Pieter Hattums Kuipers ƒ 6,00

Goud en zilver behorende tot de lijfdracht van Antje Alderts

Omschrijving Taxatie
Een gouden oorijzer, tweede titel, zwaar zestig wigtjes ƒ 78,00
Een gouden kroontje met steentjes, tweede titel ƒ 6,00
Een schaar met zilveren ogen, dito ketting en dito kussenrand, tweede titel ƒ 6,00
Een zilveren beugel, dito reukdoosje en dito naaijering, tweede titel, zwaar vierentwintig en een half lood ƒ 19,60
Een bijbel met twee zilveren haken ƒ 11,00

Zilver behorende tot de lijfdracht van Hattum Joukes Kuipers

Omschrijving Taxatie
Een zilveren koker, tweede titel, zwaar twee lood ƒ 1,60
Een bijbel met twee zilveren haken ƒ 7,00

Zilver behorende tot de lijfdracht van wijlen Pieter

Omschrijving Taxatie
Een zilveren horlogie ƒ 11,00

Contante penningen

Omschrijving Taxatie
In verschillende geldsoorten ƒ 378,20
Acht stuks niet gangbaar zilvergeld, gesteld op de waarde van tien gulden ƒ 10,00
Over te brengen ƒ 2843,20

Over de verkoop van de boedel en wat er precies verkocht is

Dit zegt de verkochte boedel over het boerengezin van Hattum en Antje

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1771-1849: Allert, Antje en Hattum rond Het Zwartkruis

1771-1849: Allert, Antje en Hattum rond Het Zwartkruis

Gezag 1715.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum

Noord-Bergum.

Noord-Bergum 1811-1832.

De Franse tijd.

De soldaten van Napoleon waren in Nederland van 1795 tot 1813. Antje was toen tussen de 16 en de 29 jaar Hattum was 6 jaar ouder. Ze hebben de komst van de Fransen en later het binnentrekken van de kozakken dus bewust meegemaakt.

Antje en Hattum

Dagelijks leven

Personenvervoer rond 1900.
Personenvervoer rond 1900.
Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.
Wasdag rond 1800.
Wasdag rond 1800.
Keuken rond 1800.
Keuken rond 1800.

Documenten rond verkoop bezit in 1849.

Het dagelijks leven in Friesland rond 1800

Sneek aan het eind van de 18de eeuw.

Misdaad en straf rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw