Kuikhorne in de 19de eeuw
In de 19de eeuw was Kuikhorne vooral een agrarische buurtschap langs wegen en water. De grote turfwinning was in de directe omgeving minder belangrijk geworden. Boerderijen en kleine woningen lagen nog steeds aan weerszijden van oude bestuurlijke grenzen.
Handel rond 1800.
Reizen en goederen vervoeren
Bewoners gingen te voet, met paard en wagen of per kleine schuit naar omliggende dorpen. Voor grotere aankopen, kerkelijke zaken of bestuur moesten zij afhankelijk van hun woonplek richting Veenwouden, Bergum, Twijzel of Zwaagwesteinde.
Turfwinning rond 1870.
1891: één buurt, drie besturen
De bijzondere ligging werd in 1891 expliciet beschreven in De Navorscher. De schrijver waarschuwde ervoor om uit de administratieve verdeling te concluderen dat er drie verschillende Kuikhornes bestonden.
"Nogtans vormt Kuikhorne, in zijn geheel, ééne afzonderlijke buurt."
De Navorscher, 1891.
Wat betekende dat voor bewoners?
Een geboorte, huwelijk, overlijden, kerklidmaatschap of belastingvermelding kon bij een ander dorp of bestuur zijn geregistreerd, terwijl het gezin in het dagelijks leven gewoon in Kuikhorne woonde.
Turfwinning rond 1800.
Grote Wopke
In de 19de eeuw kreeg Kuikhorne regionale bekendheid door Wopke Harmens de Vries, de wonderdokter en duivelbanner die als Grote Wopke bekendstond. Later opgetekende herinneringen vertellen waarom gezinnen uit omliggende dorpen naar hem toe gingen.
Grote Wopke van Kuikhorne en de herinneringen over zijn behandelingen
Wat is er nog te herkennen?
- De doorgaande weg door de buurtschap.
- De vaarten en sloten die voor vervoer en afwatering werden gebruikt.
- Het open agrarische landschap rond Kuikhorne.
Kuikhorne 1809 - Honing uit een achtergelaten bijenkorf
Kuikhorne 1809 - Een leeggeklopte bijenkorf op Antjes hof
Kuikhorne 1810 - Honing uit de bijenkorf van Dirk Harmens
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.