Aldert Pyters
(1743 - 1809)
Joukje Martens
(1757 - 1823)

Levensloop

• 1743: Allert Pytters geboren. Hij is het tweede en jongste kind van Pyter Allerts en Atje Hendriks. Zijn vader is arbeider. Hij had nog een twee jaar ouder zusje, Ytje.
• 1757: Joukje Martens wordt op 16 feb 1758 geboren in Bergum en op ?11 jul 1762 gedoopt in Veenwouden. Haar vader is Marten Aukes en haar moeder Sjoukjen Alderts. Beiden schippers te Hardegarijp.
• 1771: Allert Pytters is vrijgezel en woont op "de Hooggeesten" bij Bergum. Hij woont met Doetje Jans, 54 jaar, weduwe van Eebe Dids. Allert meldt een inbraak bij de baljuw.
  De verklaring van Aldert over de inbraak.
• 1799: Alert Pytters & Joukjen Martens trouwen op 25-04-1779 in Bergum. Ze wonen beiden in Bergum.
• 1780: Dochter Antje wordt geboren in Bergum. Zij zal het enige kind blijven van Allert en Joukje.
• 1795: Aldert Pyters wordt genoemd als kastelein van herberg 't Zwartkruis aan de Zomerweg bij Bergum als Aldert en dochter Antje als getuigen van een diefstal een verklaring afleggen bij de baljuw.
  Die verklaringen zijn bewaard gebleven
• 1799: Antje raakt in 1799 zwanger en Hattum (24) en Antje (19) trouwen op 26-5-1799.
• 1800: Op 30-01-1800 werd kleindochter Joukje geboren. In de periode tusen 1800 en 1820 volgen 10 kleinkinderen.
• 1808: Allert Pyters en Joukje Martens worden genoemd als kastelein "op de Boshuisen" aan de Zomerweg bij Bergum als Joukje als getuige een verklaring aflegt bij de baljuw. Waarschijnlijk is op de Boshuisen de plek van Herberg Het Zwartkruis.
• 1809: Op 23-01-1809 overlijdt Aldert Pytters in Bergum. Hij wordt 66 jaar
• 1811: Joukjen Martens (54) heeft een huwelijksaankondiging met Binne Oebles (43, boerderijhouder te Bergum) op 21-09-1811.
• 1823: Joukje Martens overlijdt op 12 nov 1823 in Bergum, mogelijk in huis nr. 74. Dit is het huis naast de herberg. Ze is dan 65 jaar

Notitie: Aldert Pytters wordt ook Allert Pytters genoemd.

Volgens het speciekohier woont Allert (of Aldert) in 1775 in Bergum nummer 275. In 1776 verhuist hij vermoedelijk naar Het Zwartkruis. Allert was daarnaast ook eigenaar van de naast gelegen woning en van Hardegarijp nummer 25. Het huis in Hardegarijp is mogelijk het huis waar zijn schoonouders woonden.

Vader Pyter Allerts heeft volgens de Volkstelling 1744 een gezin dat betaat uit drie personen. Hij woont in Bergum en betaalt £ 2,- belasting.

Vader Pyter Allerts is in 1749 arbeider met een gezin bestaande uit twee kinderen en twee volwassenen. Diversen: arbeider, wint de cost. De aanslag is nu: £ 11,13,-. Het gaat niet goed met het inkomen van vader want in 1750 krijgt hij ondersteuning. Na vier jaar gig het beter. Ze gingen verhuizen en ondersteuning van het gezin was niet meer nodig. Allert heeft dus in zijn jeugd diepe armoede meegemaakt. Hoe hij later zoveel bezit kon opbouwen is mij nog niet duidelijk.

Hun bezittingen

Allert en Joukje bouwden veel bezit op met hun herberg en boerderij. Hun enige kind Antje Alderts erfde van haar ouders dan ook naast de herberg ook veel land en een paar huizen.

Een overzicht wordt gegeven bij de verdeling van de erfenis van Antje. Er werd aangegeven was ze geerft had van haar ouder. Dit waren:

• Huis en herberg Het Zwart Kruis, nummer 72, met daarachter liggend weiland
• Huis met erf en tuin aan de straatweg in Bergum, nummer 73 (dit is het huis naast de herberg).
• Weiland in Kuikhorn
• Bouwland onder Kooten, de Hoge Mieden genaamd
• Heidegrond onder Bergum
• Hooiland ten noorden van de straatweg
• Hooiland nabij het vorige perceel
• Weiland in Kuikhorn, ten noorden van het eerdere perceel
• Bouwland onder Kooten, aan weerszijden van de straatweg
• Heideveld onder Bergum
• Huis De Drie Roemers (= De Drie Glazen (red.)) met schuur, erf en drie percelen wei- en bouwland aan de Zomerweg.
• Weiland onder Eestrum (Eernewoude) aan het Trijdpad
• Vergraven land bij het Ameland onder Hardegarijp. Dit was rietland, (perceel 676, groot 4960).

Nog uitzoeken.

Allert Pytters is overleden op 23-01-1809. leeftijd 66 jaar, overleden in de herberg Het Zwartkruis te Bergum.

In 1808 waren Allert Pytters en Joukje Martens (54) kastelein in herberg Het Zwartkruis op de Boshuisen aan de zomerweg. Er is een verklaring van een diefstal waar Joukje getuige was.

De herbergen van de Zomerweg

Herberg Het Zwartkruis (voor 1795 - 1848)

Getuigeveklaringen bij de baljuw.

Allert en Joukje waren een aantal keren getuige van een diefstal. Ook heeft Allert in 1771 een inbraak gemeld bij baljuw Sminia.

De inbraak bij Allert Pytters (1883)

In 1795 was er een diefstal in de herberg. Baljuw Sminia heeft hiervan een uitgebreidde getuigeverklaring opgesteld. Deze verklaren geven een goed beeld van het leven van Allert, Joukje en hun dochter Antje.

De handtekening van Allert Pytters in 1883

De handtekening van Joukje Martens in 1808

• 1771: De inbraak bij Allert
• 1795: Diefstal in de herberg
• 1808: De zaak van de stelende klant