Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

De tekst op de hypotheekakte in modern Nederlands

Aktedatum 23-05-1822

Voor Gerrit Wilhelmy, openbaar notaris, wonende te Bergum, kanton Bergum, arrondissement Leeuwarden, provincie Friesland, met de hierna genoemde getuigen.

Verschenen zijn Hattum Joukes Kuipers, herbergier, en Antje Alderts, echtelieden, wonende aan de Zomerweg onder Bergum. De vrouw werd door haar man bijgestaan en door hem gemachtigd voor het verlijden van deze akte.

Zij verklaarden schuldig te zijn aan de heer Willem Hijlkes Swart, heelmeester, wonende te Oostermeer, een bedrag van elfhonderdvijftig gulden.

Deze schuld kwam voort uit een geldlening van hetzelfde bedrag, die aan Hattum Joukes Kuipers en Antje Alderts was verstrekt.

Hattum Joukes Kuipers en Antje Alderts beloofden dit bedrag terug te betalen. Zij verbonden zich daarbij hoofdelijk: de een voor de ander, en ieder afzonderlijk voor het geheel.

Daarbij deden zij uitdrukkelijk afstand van de voorrechten van schuldsplitsing en uitwinning. Dat betekent dat de schuldeiser het hele bedrag op ieder van hen afzonderlijk kon verhalen.

Het bedrag moest op eerste aanmaning worden terugbetaald aan de genoemde schuldeiser, Willem Hijlkes Swart, of aan de houder van de grosse van deze akte.

Over het bedrag moest jaarlijks rente worden betaald tegen vier en een half procent, zonder enige korting. Deze rente liep vanaf 1 mei 1822 tot aan de volledige terugbetaling van het kapitaal.

De betaling moest gebeuren in gemunt, goed en gangbaar geld, met uitdrukkelijke uitsluiting van alle papieren die als geld konden gelden.

Tot zekerheid voor de terugbetaling van het kapitaal, de rente, eventuele schade en kosten, verklaarden de comparanten dat zij uitdrukkelijk in hypotheek gaven: hun eigen gerechtigde helft van een bezit gelegen bij de Boschhuizen onder Bergum, kanton Bergum.

Dit bezit was groot twee bunders en twintig roeden.

De belendingen waren: de Nieuweweg aan de oostzijde, de Zomerweg aan de zuidzijde, de heer W. H. van Haersma en anderen aan de westzijde, en Gerrit Rottes Hoek aan de noordzijde.

Herberg rond 1800.
Herberg rond 1800.

Daarnaast verbonden zij nog hun vier koeweiden bij het Bergumer gemeenland onder Bergum. Deze waren samen eveneens ongeveer twee bunders en twintig roeden groot.

Alles werd door henzelf gebruikt en was vrij van hypotheek.

De akte werd gedaan en verleden te Bergum, op het kantoor van genoemde notaris, in tegenwoordigheid van Gurlot Jonkers, timmerman, en Sake Antongas, beiden wonende te Bergum, als getuigen die hiervoor waren verzocht.

De akte werd verleden op 3 mei 1822.

Antje Alderts verklaarde, nadat zij was verzocht te tekenen, dat zij niet kon schrijven of tekenen.

De andere comparant, de genoemde getuigen en de notaris hebben deze minuutakte na voorlezing ondertekend.

De minuutakte bleef in bewaring bij de genoemde notaris.

Getekend:

  • H. J. Kuipers
  • S. S. Tuinstra
  • S. Antongas
  • G. Wilhelmy, openbaar notaris

De akte is geregistreerd te Tietjerk op 24 mei 1822.

De grosse, het officiële uitvoerbare afschrift van de akte, is op 29 mei 1822 aan de schuldeiser afgegeven.

De originele tekst op de hypotheekakte in Oud Nederlands

Voor Gerrit Wilhelmy, openbaar notaris, wonende te Bergum, kanton Bergum, arrondissement Leeuwarden, provincie Friesland, met getuigen wordende hierna benoemd.

Compareerden Hattum Joukes Kuipers, herbergier, en Antje Alderts, echtelieden, wonende aan den Zomerweg onder Bergum, de vrouw door haren man geadsisteerd en tot het verlijden van dezen geautoriseerd.

Welke bekende schuldig te zijn aan den Heer Willem Hijlkes Swart, heelmeester, woonende te Oostermeer, eene somma van een duizend een honderd en vijftig guldens.

Wegens eene geldleeninge van gelijke som, aan hun comparanten in de tegenwoordige minute geteld, welke gelde is in de bevindinge van gemelde keizerlijke notaris.

Welke som van een duizend een honderd en vijftig guldens zij comparanten belooven, en zig solidair verbinden, de een voor de andere, en een alleen voor het geheel, onder expres renunciatie van de voorrechten van schuldsverdeling en uitwinning, om op de eerste aanmaninge weder terug te geven en te betalen aan gemelde heer schuldeischer of aan den houder van de grosse dezer akte, die zijn recht van hem ontleent.

Veehouderij rond 1820.
Veehouderij rond 1820.

Met jaarlijks daar van interesten tegen vier en een half ten honderd, zuiver, zonder korting, in het jaar te rekenen, van den eersten mei achttien honderd twee en twintig af tot de volle teruggave van het kapitaal.

Alles zoo kost rond als ruiters ingemunt goed en gangbaar geld, met expresselijke uitsluitinge van alles voor geld gaande papier.

Voor welke prestatie en nakominge, mitsgaders schaden, interessen en kosten van voormelde prestatie, de comparanten hebben verklaard expres te verbinden en ten hypotheek te stellen hunne eigendelijke geregte helft, gelegen bij de Boschhuizen onder Bergum, kanton Bergum, groot twee bunders twintig roeden.

Hebbende de Nieuweweg ten oosten, de Zomerweg ten zuiden, de Heer W. H. van Haersma en anderen ten westen, Gerrit Rottes Hoek ten noorden.

En dan nog hunne vier koeweiden bij het Bergumer gemeenland onder Bergum, groot bunder twintig roeden, alles bij hun zelven gebruikt.

Zijnde vrij en zonder hypotheek.

Gedaan en gepasseerd te Bergum ten kantore van gemelde notaris, in tegenwoordigheid van Gurlot Jonkers, timmerman, en Sake Antonides, meester bakker, beide te Bergum, getuigen ten dezen verzocht, op den derden mei achttien honderd twee en twintig.

En op de verklaring van de comparante Antje Alderts, nadat zij tot tekenen aangemaand gedaan, dat zij niet kan schrijven of tekenen, heeft de andere comparant benevens gemelde getuigen en de notaris, na voorlezing, ondertekend deze minute, dewelke gebleven is in de bewaringe van gemelde notaris.

H. J. Kuipers

S. S. Tuinstra

S. Antonides

Wilhelmy, openbaar notaris

Geregistreerd te Tietjerk den vierentwintigste mei achttien honderd twee en twintig.

De grosse aan de schuldeischer is op heden uitgegeven den 29 mei 1822.

Zo zou het Zwarkruis er in 1849 er uit gezien kunnen hebben.

Antje Alderts en Hattum Joukes Kuipers

Dezelfde personen volgens de familie- en aktegegevens op deze pagina’s: Antje wordt in 1795 genoemd als zestienjarige dochter van de kastelein. In 1811 en 1822 verschijnen Antje Alderts en Hattum Joukes, later Kuipers, als echtgenoten aan de Zomerweg. De boedelstukken uit 1849 noemen hetzelfde echtpaar; de bezitsbeschrijving noemt bovendien Antjes ouders Aldert Pieters en Joukje Martens. Hattum Joukes Kuipers wordt niet gelijkgesteld aan Hattum Alberts uit de andere familie.

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1771-1849: Allert, Antje en Hattum rond Het Zwartkruis

1771-1849: Allert, Antje en Hattum rond Het Zwartkruis

Friesland 1800.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum

Noord-Bergum.

Bergum 1811-1832.

De Franse tijd.

De soldaten van Napoleon waren in Nederland van 1795 tot 1813. Antje was toen tussen de 16 en de 29 jaar Hattum was 6 jaar ouder. Ze hebben de komst van de Fransen en later het binnentrekken van de kozakken dus bewust meegemaakt.

Antje en Hattum

Het dagelijks leven in Friesland rond 1800

Sneek aan het eind van de 18de eeuw.

Misdaad en straf rond 1800.

Dagelijks leven

Herberg rond 1800.
Herberg rond 1800.
Een bedstede rond 1800.
Een bedstede rond 1800.
Timmerlieden aan het werk rond 1800.
Timmerlieden aan het werk rond 1800.
Boerenerf rond 1820.
Boerenerf rond 1820.
Herberg rond 1800.
Herberg rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw