Gjalt Gerrijts Reitsma, landbouwer in Hardegarijp, is in zijn 66ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op 11 mei tussen ongeveer zes en zeven uur 's morgens merkte dat de schuiframen en vensters van de voorkamer van zijn huis met geweld waren geopend.

De vensters waren met ijzeren haken afgesloten en de schuiframen met twee ijzeren pennen; een pen was doormidden gebroken. Ook het kabinet in de kamer was opengebroken. Hij miste de volgende zaken: – Twee boeken met gouden haken en platen, gemerkt D.F. en J.Y.F., waarin zijn kinderen zijn opgetekend.

Op de haken stond D.F. – Drie boeken met zilveren haken, één met zilverbeslag. – Twee zilveren beugels met zilveren haken, waarvan één gemerkt J.J.R., met ongeveer tien gulden. – Een snoer gitten met goud. – Een diamanten kroontje ter waarde van driehonderd gulden, met bruine gitten ter waarde van vijftig gulden.

– Zeven gouden kroontjes, drie paar gouden haken, twee gouden vingerringen en twee paar gouden knopen. – Een zilveren ketting waaraan een schaar, een voorwerp, een naaldenkoker en een dopje hingen. – Een zilveren ringnaald, een voorwerp en een lang dopje.

– Drie paar gouden spelden. – Vier halfdozijn (vierentwintig) zilveren lepels; zes met paarden of vogels bovenop. Verder zes gemerkt B.W. en zes gemerkt S.J. – Zeven zilveren messen, waarvan enkele van dezelfde soort. – Twee zilveren zakhorloges. – Een bewerkte zilveren brandewijnkom, een zilveren brandewijnlepeltje en een zilveren melk- of roomlepeltje.

– Een gouden gesp en een zilveren ring van een voorwerp. – Een gebloemd kinderrokje met zilveren knopen bovenop, en nog een kledingstuk met zilveren knopen. – Verschillende doeken, acht kledingstukken en twee kindervoorwerpen. Deze goederen behoorden aan hem, zijn kinderen en kleinkinderen.

Bovendien noemt hij een zilveren zakhorloge van Sjoortje Liebbes, waarvoor hij beheerder is. Bovendien waren er drie halfdozijn (achttien) zilveren vorken, sommige gemerkt F.G.R. Hij weet voorlopig niet of nog meer is gestolen. Hij denkt dat de inbraak en diefstal de afgelopen nacht zijn gepleegd.

Hij weet niet wie daaraan schuldig is. Na voorlezing ondertekent hij op 11 mei 1808 in Bergum: Gjalt Reitsma.

Sjoukje Gjalts Reitsma, dochter van Gjalt Reitsma, woont bij haar vader in Hardegarijp en is in haar 23ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart Sjoukje dat zij op 11 mei tussen ongeveer zes en zeven uur 's morgens in het huis van haar vader ontdekte dat twee schuiframen en vensters van de voorkamer van buitenaf met geweld waren geopend.

Het houtwerk was daardoor beschadigd. De ijzeren sluitpennen waren afgebroken; één pen lag in twee stukken in de kamer. Het kabinet was eveneens met geweld geopend. Zij miste: – Twee boeken met gouden haken en platen, gemerkt D.F. en J.Y.F., waarin zij met haar broer en zusters is opgetekend.

– Drie boeken met zilveren haken, één met zilverbeslag. – Twee zilveren beugels met zilveren haken, één gemerkt J.J.R., met ongeveer tien gulden. – Een snoer gitten met goud en een diamanten kroontje ter waarde van driehonderd gulden met bruine gitten ter waarde van vijftig gulden.

– Zeven gouden kroontjes, drie paar gouden haken, twee gouden vingerringen en twee paar gouden knopen. – Een zilveren ketting met een schaar, een voorwerp, een naaldenkoker en een dopje. – Een zilveren ringnaald en een dopje. – Drie paar gouden spelden.

– Een aantal zilveren lepels, waaronder zes met paarden of vogels bovenop, zes gemerkt B.W. en zes gemerkt S.J. – Achttien zilveren vorken, waarvan. – Zeven zilveren messen,. – Twee zilveren zakhorloges. – Een bewerkte zilveren brandewijnkom, een brandewijnlepeltje en een melk- of roomlepeltje.

– Een gouden gesp en een zilveren ring van een voorwerp. – Een rood damasten kinderrokje met bloemen en zilveren knopen met een muntje bovenop, en nog een kledingstuk met dergelijke knopen. – Verschillende doeken, acht kledingstukken en twee kindervoorwerpen.

Deze goederen behoorden aan haar vader en zijn kinderen. Ook noemt zij een ouderwets zilveren zakhorloge van Sjoortje Liebbes, die onder curatele van haar vader staat. Zij weet voorlopig niet of nog meer ontbreekt. Zij weet evenmin wie de inbraak en diefstal heeft gepleegd, maar zegt zeker te weten dat dit in de nacht van 10 op 11 mei is gebeurd.

Zij weet verder niets. Na voorlezing tekent zij op 11 mei 1808 in Bergum: Sjoukje Gjalts Reitsma.

Jan Heins, grasmaaier, woont bij Vesak aan Bloemendaal en werkte onlangs bij Hinne Claes, veenbaas in Hardegarijp. Hij schat zijn leeftijd op 44 of 45 jaar. Hij verklaart als gedetineerde dat hij met zijn landgenoten Herman Osendorp en Coert Boerveint in de nacht van dinsdag op woensdag, 10 op 11 mei, in een veenhut aan de Zomerweg in Hardegarijp sliep.

Zij stonden vroeg op en liepen over de Zomerweg. Bij een huis zagen zij twee personen die twee doeken met goederen droegen. Toen deze hen zagen, gooiden zij de doeken op de weg en vluchtten naar een nabijgelegen broekland. Jan en zijn kameraden namen de doeken op en bekeken de inhoud.

Volgens hem zat er veel bewerkt zilver en goud in, een zijden kinderrokje, tinnen kandelaars, kleding en doeken. Een van hen vond dat zij de goederen moesten laten liggen, maar Jan en de andere kameraad vonden dat zij die beter konden meenemen. Dat deden zij.

Jan verklaart dat de drie pistolen en de twee kruithoorns van henzelf zijn. Zij nemen die jaarlijks van huis mee voor plezier, zoals meer landgenoten gewend zijn te doen. Hij weet verder niets. Na voorlezing zet hij op 13 mei 1808 in Bergum zijn handmerk, in aanwezigheid van P.W.G.

Bruining.

Herman Osendorp, uit Vegesack bij Aumond, werkte onlangs bij Hinne Claes in Hardegarijp en is 25 jaar. Hij verklaart als gedetineerde dat hij met zijn landgenoten Jan Heins en Coert Boerveint in de nacht van 10 op 11 mei in een veenhut aan de Zomerweg in Hardegarijp sliepen.

Zij stonden vroeg op. Tijdens het lopen over de Zomerweg zagen zij twee personen met twee doeken goederen bij de oostzijde van een huis. De twee gooiden de doeken op de weg toen zij Herman en zijn kameraden zagen aankomen en vluchtten naar nabijgelegen broekland.

Zij pakten de doeken op en vonden er veel bewerkt zilver en goud in, een zijden kinderrokje, tinnen kandelaars, kleding en doeken. Herman zegt dat hij de goederen eerst wilde laten liggen, maar dat zijn twee kameraden ze wilden meenemen. Dat deden zij.

Volgens hem waren de drie pistolen en twee kruithoorns hun eigendom; zij nemen deze jaarlijks voor plezier en veiligheid mee van huis, zoals meer landgenoten doen. Hij weet verder niets. Na voorlezing ondertekent hij op 13 mei 1808 in Bergum Hermann Osendorff.

Coert Boerveint, uit Aumond bij Bloemendaal, werkte onlangs bij Hinne Claes in Hardegarijp en is 30 jaar. Hij verklaart als gedetineerde dat hij met Jan Heins en Herman Osendorp in de nacht van 10 op 11 mei in een veenhut aan de Zomerweg in Hardegarijp sliep.

Zij stonden vroeg op en liepen over de Zomerweg. Bij de oostkant van een huis zagen zij twee personen met twee doeken goederen. Toen die hen zagen aankomen, gooiden zij de doeken op de weg en vluchtten naar nabijgelegen broekland. Zij pakten de doeken op en vonden veel bewerkt zilver en goud, een zijden kinderrokje, tinnen kandelaars, kleding en doeken.

Een van hen vond dat zij de goederen moesten laten liggen, maar Coert en de andere kameraad wilden ze meenemen. Dat deden zij. Coert zegt dat de drie pistolen en de twee kruithoorns van henzelf zijn en dat zij die jaarlijks voor plezier en veiligheid van huis meenemen, zoals meer landgenoten doen.

Hij weet verder niets. Na voorlezing zet hij op 13 mei 1808 in Bergum zijn handmerk, in aanwezigheid van P.W.G. Bruining.

Joukjen Martens, vrouw van Aldert Pytterrs, herbergier bij de Boshuizen onder Bergum, is in haar 51ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart zij dat zij op woensdag 11 mei omstreeks vier uur 's morgens opstond. Toen zij buiten op de weg voor haar huis kwam, zag zij drie personen of grasmaaiers voorbijkomen.

Ieder droeg een zak met goederen over zijn schouder, waaraan zij zwaar tilden. Daardoor kreeg zij argwaan. Zij vond dat zij de verkeerde weg gingen. Zij vertelde dit aan haar man, die nog in bed lag, en ging direct weer naar buiten om hen na te kijken.

Op 12 mei omstreeks zes uur 's morgens zag zij dat de executeur van Tietjerksteradeel en zijn assistenten drie personen op twee wagens naar Bergum vervoerden: één op de ene wagen, twee op de andere. Zij herkende hen als de drie die op 11 mei langs haar huis waren gekomen.

Zij weet verder niets. Na voorlezing ondertekent zij op 20 mei 1808 in Bergum: Joukjen Martens.

Pytter Jans, arbeider die nu in Suameer woont, schat dat hij in zijn 30ste levensjaar is. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op 19 mei tussen zes en zeven uur 's morgens vanuit Noordermeer naar de Zomerweg onder Bergum ging. Hij liep door bos en vervolgens door het bos van H.B. van Sminia ten westen van de Ritskelaan, bij de Zomerweg.

Daar vond hij vier bijbels waarvan het goud- en zilverwerk, waaronder de haken, was afgesloopt. Hij liet deze voorlopig liggen en nam ze bij terugkomst mee naar J. van Sminia, baljuw van het vijfde district, in Bergum. De baljuw vroeg hem het bos opnieuw te doorzoeken en gaf zijn knecht Anne Witzenburg als helper mee.

Zij vonden nog twee boeken: een bijbel en een klein testament. Pytter en Anne Witzenburg namen de twee boeken mee en brachten die, net als de eerste, naar het huis van baljuw J. van Sminia. Pytter weet verder niets. Na voorlezing zet hij op 20 mei 1808 in Bergum zijn handmerk, in aanwezigheid van A.

Reitsma.

Anne Witzenburg, knecht van baljuw J. van Sminia in Bergum, is in zijn 30ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op verzoek van zijn werkgever op 19 mei om elf uur 's morgens met arbeider Pytter Jans uit Hardegarijp naar een bos ging.

Pytter had eerder gevonden boeken naar de baljuw gebracht en wees de plaats aan waar hij deze had gevonden. Zij doorzochten het bos bij de Ritskelaan aan de Zomerweg onder Bergum. Zij vonden uiteindelijk twee boeken met een bijbel en een klein testament.

De boeken lagen onder bladeren. Anne en Pytter Jans namen de twee boeken mee en brachten deze naar baljuw J. van Sminia in Bergum. Anne weet verder niets. Na voorlezing tekent hij op 20 mei 1808 in Bergum: Anne Witsenborg.