Verklaringen uit SuameerVerklaringen uit Bergum
Op deze pagina staan historische verklaringen, aangiften en verhoren waarin Bergum voorkomt. De afzonderlijke verhaalpagina's bewaren zoveel mogelijk wat de betrokkenen zelf zagen, hoorden, deden, vermoedden of ontkenden. Deze pagina is geen algemene geschiedenis van het dorp.
Bergum 1740: Heine en Antje willen trouwen
Heine Eijlarts en Antje Geerts wilden hun huwelijk laten afkondigen. Gerrijt Rinsma, schooldienaar en organist in Bergum, vroeg naar hun verwantschap en overlegde met de predikant.
Bergum 1740: inbraak bij Sytske en Pyter aan de Lageweg
Na een reis naar Drachten ontdekten Sytske Annes en haar man Pyter dat er uit hun huis geld, kleding en sieraden waren verdwenen. Ook Anne Jacobs, die bij hen woonde, legde een verklaring af.
Bergum 1740: twee merries en een paardenhuid
Jan Claases en zijn vrouw Jeltie herkenden een paardenhuid als die van hun vermiste merrie. Benne Claases, Egber Eelses en Trijntje Cornelis vertelden ieder hoe zij bij het villen en verkopen van een dood paard betrokken waren.
Bergum 1742: de zwangere Antie Johannis en haar verbanning
Antie Johannis keerde terug naar Bergum terwijl zij uit Friesland verbannen was. Het Hof legde haar opnieuw een verbanning op. Omdat zij hoogzwanger was, kreeg zij toestemming voorlopig in haar geboorteplaats te blijven.
Bergum 1755-1756: Attje Fookes en Keij Toffeltje
Lutske Jans en Wijger Joukes vertelden over Attje Fookes, geld en sieraden. Attje ontkende de diefstallen en de gesprekken. Geiske Jans, ook Keij Toffeltje genoemd, verklaarde over goederen die zij voor Attje had verpand en verkocht.
Bergum 1756: Auke Sijmens blijft op de Nieuwstad
Inwoners van de Nieuwstad maakten zich ongerust omdat Auke Sijmens na zijn verbanning nog in de herberg verbleef. Twee mannen verklaarden over zijn woorden. Auke vertelde waarom hij nog niet vertrokken was.
Bergum 1756: verdwenen doeken uit Jankies winkel
Jankie Christoffels ontdekte dat doeken en boezelaars uit haar winkel verdwenen waren. Zij beschreef de goederen, hun prijzen en de deur die bij haar thuiskomst openstond.
Bergum 1757: verdwenen touwen en zeilen van een schuit
De schuit van Jan Jarigs lag aan de ketting bij de Dam in Bergum. Klaas Hanses en Jacob Fookes hoorden hem zeggen dat hij de zeilen wilde wegnemen. Later ontdekten zij dat de touwen en zeilen ontbraken.
Bergum 1762: meswond en opengebroken deur bij Huis ter Heide
Acht verklaringen over een avond na de Bergumer markt: een opengebroken deur, een mes, een bloedende schipper en een man die in een sloot wordt gevonden.
Bergum 1762: meswond en opengebroken deur bij Huis ter Heide
Bergum 1762-1763: linnengoed van de bleek
Sijmen Jelles de Jong, IJke Hessels en Hiltie Aukes vertellen wat van hun bleek achter huis verdween in 1762 en 1763.
Bergum 1763: gouden kroontje en koralen bij de Bank van Lening
Ebele Wijbes en Gertje Lautenbach missen sieraden uit hun kabinet. Het gouden kroontje duikt op bij de Bank van Lening in Leeuwarden.
Bergum 1763: gouden kroontje en koralen bij de Bank van Lening
Bergum 1764: een zwarte ruin op de markt teruggevonden
Gerrijt Klaases kocht op de Bergumer markt een zwarte ruin voor 28 carolusgulden. Kort daarna kwamen twee mannen uit Groningen die het paard herkenden en terugeisten.
Bergum 1765: haver en rogge aan de Zomerweg
Hedzer Kloosterman miste haver. Tjeerd Feijes en Auke Jacobs misten rogge. Getuigen beschreven wagensporen, schoven en het graan in de schuur van Klaas Wierds. Klaas ontkende dat hij graan van hun land had genomen.
Bergum 1766: Dirk Douwes raakt gewond
Na een bezoek aan de herberg raakten Dirk Douwes en Bouwe Johannes handgemeen. Dirk, zijn vrouw Antje, hun zoon Wijbe en chirurgijn Nanning Winius verklaarden over de avond en de verwondingen.
Bergum 1766: Gerrijt Sijmens, een slijpsteen en oud ijzer
Jorrit Jacobs miste een slijpsteen en bijl; Jacob Fookes miste ijzer van zijn pomp. Gerrijt Sijmens, in zijn twaalfde levensjaar, vertelde in zijn tweede verhoor een ander verhaal.
Bergum 1767: Alderk Müller vraagt om aalmoezen en wordt aangehouden
Vijf inwoners van Bergum en Alderk Müller vertellen over zijn tocht langs deuren om aalmoezen en de vraag of hij daarvoor toestemming had.
Bergum 1767: Alderk Müller vraagt om aalmoezen en wordt aangehouden
1768: de schoengespen van Trijntje Sipkes
Trijntje Sipkes verklaarde over verdwenen schoengespen.
Bergum 1768-1769: de bijbel met zilveren haken van Ynse Gjolts
Distillateur Ynse Gjolts mist zijn bijbel met zilveren haken uit het stookhuis, reist naar Dokkum en krijgt het boek later via een herbergier terug.
Bergum 1768-1769: de bijbel met zilveren haken van Ynse Gjolts
Bergum 1768: koffiemolen, theelepel en suiker bij Gaatske Douwes
Gaatske Douwes vindt haar achterdeur uit de hengsels. Koffie, een zilveren lepeltje, kleding, spek en suiker zijn verdwenen.
Bergum 1768: koffiemolen, theelepel en suiker bij Gaatske Douwes
Bergum 1769: de zwarte merrie bij Bergumerdam
Drie boeren uit Schilwolde herkennen een verdwenen merrie. Kastelein Sible Brandere vertelt hoe een onbekende verkoper het paard bij Bergumerdam voor 56 carolusguldens verkocht.
Bergum 1770: geldbuidel in de herberg op de Nieuwe Stad
Vijf betrokkenen vertellen over brandewijn, een verdwenen geldbuidel, zoeken in de herberg en de beschuldiging tegen dienstmeid Frouwkjen Oebles.
Bergum 1795: de diefstal in herberg Het Zwartkruis
Gerrit Johannes miste geld uit zijn sjeeskist bij herberg Het Zwartkruis. De kastelein, zijn dochter en andere betrokkenen legden verklaringen af.
Bergum 1801: molenzeilen op een bedstee
Hette Sjeerds miste vier molenzeilen. Met drie andere mannen zocht hij bij Romke Abrahams en vond daar drie zeilen die hij herkende.
Bij Veenwouden 1804 - Claas Pijtters en Frouwkjen Abrahams vinden hun huis opengebroken
Twee huisgenoten keerden terug van het veen onder Oenkerk. De deur was opengebroken en uit hun kamers waren koperen en aardewerken voorwerpen, textiel en huishoudelijke spullen verdwenen.
Bij Veenwouden 1804 - Claas Pijtters en Frouwkjen Abrahams vinden hun huis opengebroken
Bergum 1804 - Rein Volkerts vindt de lege bijenkorf van zijn oom
Toen Rein Volkerts, een jongen van ongeveer twaalf jaar, op 14 december 1804 een boodschap wilde doen, wees een vrouw hem op een bijenkorf achter een huis aan de Nieuwestad bij Bergum. Het was een van de 55 korven van zijn oom Gele Rinderts.
Bergum 1804 - Rein Volkerts vindt de lege bijenkorf van zijn oom
Latere verklaringen
Verklaringen uit plaatsen dichtbij
Verklaringen uit Suameer
Verklaringen uit Garijp
Verklaringen uit Eestrum
Verklaringen uit HardegarijpVerhalen uit andere dorpen
Verhalen en verklaringen uit Eernewoude
Verhalen en verklaringen uit Eestrum
Verhalen en verklaringen uit Garijp
Verhalen en verklaringen uit Giekerk
Verhalen en verklaringen uit Hardegarijp
Verhalen en verklaringen uit Kollum
Verhalen en verklaringen uit Kuikhorne
Verhalen en verklaringen uit Noordermeer
Verhalen en verklaringen uit Oenkerk
Verhalen en verklaringen uit Oostermeer
Verhalen en verklaringen uit Oudkerk
Verhalen en verklaringen uit Rijperkerk
Verhalen en verklaringen uit Suameer
Verhalen en verklaringen uit Suawoude
Verhalen en verklaringen uit Tietjerk
Verhalen en verklaringen uit Veenwouden
Verhalen en verklaringen uit WijnsVerhalen en verklaringen uit boek 4
Bergum 1783: Inbraak bij Rinse Pytters
Inbraak/diefstal van kleding, zilveren gespen en duiten.
Bergum 1782: Minne Martens, een nalatenschap en de opvoeding van een kind
Onderzoek naar regelen van nalatenschap en opvoeding van kind; aanwezigheid en gedrag Minne; rapportage aan het Hof.
Bergum 1782: Minne Martens, een nalatenschap en de opvoeding van een kind
Bergum 1782: Gouden guldens en een schuldbekentenis verdwenen
Inbraak en diefstal gouden specie-guldens en schuldbekentenis.
Bergum 1782: Gouden guldens en een schuldbekentenis verdwenen
Bergum 1782: Een theelepel en tabaksdoos uit de zomerwoning
Zilveren theelepel G H en koperen tabaksdoos gestolen; huispan boven deur verschoven.
Bergum 1783: Verklaringen over dronkenschap en een beschikking
Herhaalde dronkenschap, uitschelden en slechte bejegening van vrouw en oude vader; beschikking tot voorlopig door handarbeid kost verdienen in tucht- en werkhuis (S01).
Bergum 1783: Verklaringen over dronkenschap en een beschikking
Bergum 1784: Twee bijenkorven uit de Nieuwstad
Twee beste bijenkorven weg uit vijf; geen lettermerken, één blauw geverfd.
Bergum 1784: Twee bijenkorven aan de Zomerweg
Twee blauwe bijenkorven vermist; geen verdachte genoemd
Bergum 1785: Verklaringen over een gewonde man bij het Roodhart
Ernstige mishandeling van vreemdeling, politieke uitspraken en detentie. Roel Wouters door getuigen als gedetineerde aanvaller aangeduid; gewonde verklaart geen aanleiding te hebben gegeven; Roel ontkent zich belediging/mishandeling te herinneren
Bergum 1785: Verklaringen over een gewonde man bij het Roodhart
Bergum 1785: Zesenveertig ellen linnen en een hemdrok
diefstal van 46 ellen bijna wit gebleekt linnen en een grijs hemdrok/baaitje.
Bergum 1785: De klacht over Rinse Geerts en de beschikking
klacht over drankgebruik, overlast, spot met godsdienst en relaties; gevolgd door voorlopige veroordeling tot tucht- en werkhuis.
Bergum 1785: Geld uit de schuit van Johannes Bijttes
ongeveer zestig carolusgulden uit slotspinde; zesguldenstukken, dubbeltjes en zes-en-een-halvestuiverstukken; beschadigde onderdelen.
Bergum 1786: Een zwarte merrie vermist en teruggevonden
Vermiste en teruggevonden zwarte merrie; nader bewijs gevraagd
Bergum 1787: De zilveren gespen van Sipke en Jitske
Zilveren schoengespen verdwenen; schoenen terug bij 'heendergat'; schuurdeur open en touw doorgesneden volgens Jitske. Geen dader bekend.
Bergum 1787: Arrestatiebrieven uit september 1787
Bevel tot arrestatie en overbrenging van genoemde grietman indien in het rechtsgebied aangetroffen. Concrete beschuldiging ontbreekt. Geen getuigenverhoor.
Bergum 1787: Het verdwenen oorijzer van Sijke Ginnes
Vermissing/diefstal zilveren oorijzer. Sijke vertelt gesprek over verdenking; Antje ontkent volgens ditzelfde relaas.
Bergum 1787: Ruzie over het terugnemen van een big
Tegen de wil van kopers terugnemen van een big; mes/vork/luiwagen, vloeken, bedreigingen en slaan van het dier
Bergum 1787: Een tas met sieraden uit een schuit in Amsterdam
Diefstal van tas met zilver en gouden sieraden, hemd en doeken uit een schuit; weergegeven bekentenis en vergeefs vissen
Bergum 1787: Een tas met sieraden uit een schuit in Amsterdam
Bergum 1787: Een geslacht schaap en een teruggevonden schaap
Eén van twee gekoppelde witte schapen geslacht/ontdaan van huid, kop, vlees en één voet; andere schaap later teruggevonden
Bergum 1787: Een geslacht schaap en een teruggevonden schaap
Bergum 1788: De vertrokken logé en verdwenen goederen
Vermissing geld, kleding, hoed, halsdoeken en kousen na nachtelijk vertrek logé
Bergum 1788: Jonge bomen en een bijenkorf van de schoolmeester
Ontvreemde jonge berken en stoppel-elzen; eerder verdwenen korf met bijen
Bergum 1788: Jonge bomen en een bijenkorf van de schoolmeester
Bergum 1789: Twee halsdoeken en verschillende verklaringen
Twee halsdoeken vermist; verkoop blauwe doek, wisselende uitleg Albert; twist en dreigement tegen zoontje
Bergum 1789: Binnendringers bij Jitze Alles op het Bergumerveen
Binnendringen, lamp in vuur, meid vastgegrepen; vermist roggebrood/spek; onbekende daders; S24 bevel
Bergum 1789: Binnendringers bij Jitze Alles op het Bergumerveen
Bergum 1790: Een verdwenen schaap en sporen aan de Zomerweg
Beste van twee witte Friese schapen verdwenen; schaap-/manssporen; geen genoemde dader; S25 gedeeld bevel
Bergum 1790: Een opengebroken kast bij Sjoerd Feijtses
Opengebroken kast; verdwenen drie lakens, vrouwenhemd, mannenhemd, lobbe en brood; glas naast achterdeur kapot. Onbekend. Sjoerd vermoedt een route door venster en achterdeur; zag geen binnendringer.
Bergum 1792: Jan Feijes over een avond in de Nieuwstad
Samenzijn koffie/jenever/eten, vlierhouthandel, trouwen met weduwe, vertrek en terugkeer, duizeligheid/geheugenverlies, val/begeleiding aan boord; geld verdwenen, vermoeden iets toegediend. Jan vermoedt dat aanwezigen hem geld afnamen en iets ingaven; geen door hem gezien afnemen/toedienen van onbekend middel. Geeske/Eijse ontkennen dwang/mishandeling; geen vastgestelde dader.
Bergum 1792: Vier vermissingen bij de Dam en de Oude Dam
Vier afzonderlijke vermissingen: hoenders, ploegijzer/kettingen, touwlijn, linnen op bleek. V200 beschrijft nachtelijke ontmoetingen, zonder een diefstal te zien.
Bergum 1793: Inbraak bij Jacob Sijttes en zijn vrouw
Vermiste kleding/linnengoed, zilveren knopen/gesp, drie gulden geld; schadepassage bij man slecht leesbaar.
Bergum 1794: Een zware bijenkorf achter het huis
Eén beste bijenkorf met bijen verdwenen, bij plaatsing 36 ponden.
Bergum 1795: Inkwartiering, een sabel en verdwenen gespen
Geweld/ruitbraak en sabel op Roels borst bij inkwartiering, daarna zilveren schoengespen vermist.
Bergum 1795: Ramen, gordijnen en verweer met een sabel
Ramen en gordijnen, sabelverweer
Bergum 1795: Inbraak en de vondst van een zak en mandje
Inbraak en vondst zak en eiermandje
Bergum 1795: Geldvermissing en ondervraging bij Het Zwartkruis
Geldvermissing, vermoedelijke diefstal en eigenhandige ondervraging met bedreigingen, vastgrijpen, op de grond werpen en fouilleren; onderzoek aan nachtelijke verplaatsingen en sporen.
Bergum 1795: Geldvermissing en ondervraging bij Het Zwartkruis
Bergum 1795: Een loden bak en pijp van het erf
Diefstal van loden bak en pijp.
Bergum 1796: Diefstal uit broodwagen en molen
Diefstal uit broodwagen en molen.
Bergum 1796: Nachtelijke inbraak bij Willem en Tjitke
Inbraak met geld-, kleding-, voedsel- en huisraaddiefstal.
Verhalen en verklaringen uit boek 3
Bergum 1770: geldbuidel in de herberg op de Nieuwe Stad
Een kleermaker en dienstmeid kwamen in april 1770 in een herberg. Vijf betrokkenen legden verklaringen af over de verdwenen geldbuidel.
Bergum 1771: vermiste en beleende bijbel
Vermiste en beleende bijbel. 1 en 4 maart 1771.
Bergum 1771: een schort als onderpand en vermiste hemden
Schort voor bezorging aan Willemkies dochter ontvangen en verpand. 20, 21 en 25 augustus 1771.
Bergum 1771: raaminbraak bij Allert Pitters en Doetje Jans
Raaminbraak bij Allert Pitters en Doetje Jans. 12 december 1771.
De verklaringen uit 1772 gaan onder meer over linnengoed dat van de bleek verdween, geld uit een bedstee en schoengespen die na de overnachting van een vreemdeling werden vermist.
Bergum 1772: linnen van bleek bij Danjel Rienks en Akke Ates
Linnen van bleek bij Danjel Rienks en Akke Ates. 25 juni 1772.
Bergum 1772: geld uit bedstede bij Rommert Sijmens
Geld uit bedstede bij Rommert Sijmens. 7 augustus 1772.
Bergum 1772: achterhuisdiefstal bij Maaike Johannes en Aaltje Jans
Achterhuisdiefstal bij Maaike Johannes en Aaltje Jans. 28 september 1772.
Bergum 1772: zilveren gespen na overnachting vreemdeling bij Maaike Johannes
Zilveren gespen na overnachting vreemdeling bij Maaike Johannes. 26 oktober 1772.
Zilveren gespen na overnachting vreemdeling bij maaike johannes
Verhalen en verklaringen uit 1775-1777
Bergum 1775: een geldbuidel weg bij de Nieuwe Stad
Alle gaat rond tien uur naar bed. Later zijn venster en kast open; hij mist een geldbuidel en heeft geen vermoeden van een dader.
Bergum 1776: koek en amandelen verdwenen, een rok als pand
Anne herkent een verdwenen rok en geeft haar eigen rok als pand. Een zak met dertig pond amandelen krijgt zij niet terug.
Andere verhalen uit het dorp en de omgeving
De verklaringen over de geldvermissing in 1795
Over het verdwenen geld bij herberg Het Zwartkruis zijn verschillende verklaringen bewaard. De aanwezigen beschreven ieder wat zij zagen en hoorden.
Jan Gerrits, Johannes Tjibles en Jan Teunis legden ieder een eigen verklaring af over de zaak. De herberg Het Zwartkruis lag aan de Zomerweg.
Getuigenverklaringen uit 1805
Bergum 1805 - Zilveren schoengespen verdwijnen terwijl Wessel in het veen werkt
Wessel Hendriks de Jong vertrok op 23 april 1805 om half vier in de ochtend naar zijn werk in het veen. Bij thuiskomst stonden zijn schoenen nog onder de kist, maar de zilveren gespen waren verdwenen. Zijn moeder Itje Wessels had de gespen rond het middaguur nog gezien.
Bergum 1805 - Zilveren schoengespen verdwijnen terwijl Wessel in het veen werkt
Bergum 1805 - Aaltje Jacobs mist linnengoed nadat ze bij een boer is gaan naaien
Aaltje Jacobs verliet op 2 mei 1805 om zes uur in de ochtend haar afgesloten huis om bij een boer te gaan naaien. Toen ze thuiskwam, was het huis nog dicht, maar in de kamer stonden spullen verschoven en ontbraken hemden, doeken en lakens.
Bergum 1805 - Aaltje Jacobs mist linnengoed nadat ze bij een boer is gaan naaien
Getuigenverklaringen uit 1805
Bergum 1805 - Rinse Oenes ontkent de diefstal van een zilveren oorijzer
Rinse Oenes uit Kuikhorne werd in juni 1805 in het rechthuis van Tietjerksteradeel vastgehouden. Hij werd ondervraagd over een zilveren oorijzer dat bij Jacob Harmens in Kollumerzwaag was verdwenen. Rinse vertelde welke mensen hem hadden aangesproken en waar zij samen hadden gezocht.
Bergum 1805 - Rinse Oenes ontkent de diefstal van een zilveren oorijzer
Nieuwe getuigenverklaringen uit 1805
Bergum 1805 - Rinse Oenes over het mes op de Zomerweg en de wetter bij Giekerk
Rinse vertelde dat hij het mes en de schede op de Zomerweg had gevonden en de wetter bij de molen van Giekerk. Hij ontkende beide diefstallen.
Nieuwe getuigenverklaringen uit 1805
Bergum 1805 - Gerben Ouwes vindt zijn bijenkorf leeg bij Veenwouden
Gerben vond uitgesneden raten, dode bijen en honing die uit de verplaatste korf liep; sporen of een dader kon hij niet ontdekken.
Bergum 1805 - Gerben Ouwes vindt zijn bijenkorf leeg bij Veenwouden
Bergum 1805 - Een bijbel met zilveren haken uit het kabinet van Maake Hiddes
Na een dag cichoreiwieden ontdekt Maake het opengebroken kabinet: weg zijn een bijbel met zilveren haken H:J: en ongeveer vijftien gulden.
Bergum 1805 - Een bijbel met zilveren haken uit het kabinet van Maake Hiddes
Nieuwe verklaringen uit 1805
Bergum 1805 - Het gele kistje van Maaike Johannes verdwijnt tijdens het theedrinken
Tijdens haar bezoek bij de buren verdween Maaikes afgesloten gele kistje met ruim tien gulden, verschillende zilveren munten en sieraden.
Bergum 1805 - Het gele kistje van Maaike Johannes verdwijnt tijdens het theedrinken
Bergum 1805 - Tjitske Wijgers hoort mensen in de slaapkamer
Tjitske hoorde iemand in de slaapkamer. Daarna troffen zij en knecht Tjeerd twee open kasten, verdwenen gouden haken en een beschadigd raam aan.
Nieuwe historische verklaringen uit 1805 en 1806
Bergumerdam 1805 - Gestolen kleding uit de schuit van Poppe Roels
Schippersknecht Pijtter vond de kap boven het vooronder verschoven. Twee broeken, een hemd en twee bonte doeken waren weg.
Bergumerdam 1805 - Gestolen kleding uit de schuit van Poppe Roels
Bergum 1806 - Geweld tijdens een koffieavond bij Aaltje Uilkes
Tijdens een koffieavond op de Nieuwstad wordt een deur opengebroken. Zeven aanwezigen verklaren over slagen, bloed en hun pogingen om het geweld te stoppen.
Bergum 1806 - Geweld tijdens een koffieavond bij Aaltje Uilkes
Verhalen en verklaringen uit boek 3, 1770-1781
Aangifte, drie getuigenverklaringen en een verhoor, opgenomen bij het gerecht van Tietjerksteradeel op 14 januari 1778.
Getuigenverklaringen van Tijs Bouwes en Hendrik Jacobs, opgenomen op 25 februari 1779.
Bergum 1779: zilveren knopen afgesneden terwijl een gast in de schuur sliep
Twee getuigenverklaringen, afgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel op 21 januari 1779.
Drie afzonderlijke aangiften, op 24 januari 1781 vastgelegd voor het gerecht van Tietjerksteradeel.
Bergum en Garijp 1781: drie aangiften over verdwenen bijenkorven
Aangifte van Doetje Jans, op 5 maart 1781 afgelegd bij de mederechter van Tietjerksteradeel.
Vier getuigenverklaringen en twee kinderverhoren bij het gerecht van Tietjerksteradeel, 25 en 27 juli 1781.
Bergum 1781: het geld, het brood en de ontkenningen van Antje en Allert
Een aangifte en getuigenverklaringen, afgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel in 1781.
Bergum 1781: geld en zilveren schoengespen verdwenen na oudejaarsavond
Aangifte van Wytse Tjeerds, afgelegd op 7 april 1781 bij de grietman van Tietjerksteradeel.
Oproeping van inwoners van Bergum voor 8 september 1779, en aantekening over de persoonlijke aanzegging op 7 september.
Een aanvullende verklaring uit Bergum
Een aanvullende verklaring uit Bergum
Deze mensen in andere verklaringen
Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.
Bergum 1806 - Sake Hendriks, het geweer en de jonge bomen van Bosgra
Tuinman Okke Tiettes Bosgra miste een geweer uit een hok in zijn boomkwekerij in het Klooster bij Bergum. Tijdens het onderzoek kwamen ook verdwenen jonge bomen uit zijn kwekerijen in het Klooster en op de Nieuwstad ter sprake.
Bergum 1806 - Sake Hendriks, het geweer en de jonge bomen van Bosgra
Bergummerheide 1800.
Bergum 1806 - Isbrand van der Werf wordt mishandeld bij het ophalen van een boek
Op 2 april 1806 ging koopman Isbrand Sipkes van der Werf naar het huis van Bintje Baukes aan de Lageweg in Bergum om een achtergelaten boek op te halen. Hij verklaarde dat een man hem bij de borst greep, zijn rok scheurde en hem op de grond wierp. Vier verklaringen beschrijven het voorval en het optreden van het gerecht.
Bergum 1806 - Isbrand van der Werf wordt mishandeld bij het ophalen van een boek
Brand 1770.
Bergum 1806 - Drie witte zeilen verdwenen van de watermolen van Lieppe Jans
Lieppe Jans, meester-kuiper bij Bergumerdam, ontdekte op 2 april 1806 dat drie witte zeilen van zijn watermolen waren verdwenen. De molen stond in het land tegenover zijn huis.
Bergum 1806 - Drie witte zeilen verdwenen van de watermolen van Lieppe Jans
Winterpret 1770.
Bergum 1806 - De bijbel en blauwe schortdoek van Janke Jans verdwijnen
Bintje Baukes en haar dochter Janke Jans leggen op 15 april 1806 afzonderlijke verklaringen af over een bijbel met zilveren beslag en een blauwe schortdoek. Zij ontdekten de vermissing op 12 april.
Bergum 1806 - De bijbel en blauwe schortdoek van Janke Jans verdwijnen
Oproer 1797.
Bergum 1806 - Aardappelen gestolen uit de kuil van Isbrand van Dijk
Huistimmerman Isbrand van Dijk ontdekt op 15 april 1806 rond vier uur in de ochtend een gat in zijn aardappelkuil achter het huis. Hij verklaart die dag over de vermissing.
Bergum 1806 - Aardappelen gestolen uit de kuil van Isbrand van Dijk
Schoorsteenbrand 1770.
Bergum 1806 - Een koperen gooteling verdwenen bij Antje Annes
Antje Annes, vrouw van Gosse Wijbrens aan de Zomerweg onder Bergum, legt op 15 april 1806 een verklaring af over een inbraak en een kleine koperen gooteling uit haar achterhuis.
Bergum 1806 - Een koperen gooteling verdwenen bij Antje Annes
Steeg 1800.
Bergum 1806 - Kleding gestolen na braak in het schuurvenster
Tjeerd Sjoerds en Tjitske Wijgers verklaren op 15 april 1806 over open deuren, zes uitgebroken ruiten en verdwenen kleding uit het achterhuis aan de Zomerweg.
Bergum 1806 - Kleding gestolen na braak in het schuurvenster
Nacht 1800.
Bergum en Kooten 1806 - Teruggevonden ijzerwerk en een geweigerde leugen
Geert Theunis, Sijbren Rommerts en Tijttje Jans verklaren over teruggevonden ijzerwerk en aankopen bij Gerst Pytters. Tijttje vertelt ook hoe zij weigerde een andere verkopersnaam op te geven.
Bergum en Kooten 1806 - Teruggevonden ijzerwerk en een geweigerde leugen
Plaggenhutten 1800.
Bergum 1807 - Gestreepte kleding, koud vlees en voetsporen
Jantje Martens, Sjoek Tjibbles en Johannes Tjibbles vertellen over de opengebroken melkkamer en de verdwenen spullen.
Bergum 1807 - Gestreepte kleding, koud vlees en voetsporen
Woning 1800.
Bergum 1807 - Hondengeblaf en bloed bij de verdwenen afvoer
Durk Jeens vertelt hoe hondengeblaf hem wakker maakte en wat hij later bij zijn huis vond.
Bergum 1807 - Hondengeblaf en bloed bij de verdwenen afvoer
Woning gegoede burger.
Bergum 1807 - Een bezoekster, koffie en verdwenen textiel
De zevenjarige Albert Alberts Kinderman en Sjoukjen Damstra vertellen ieder over het bezoek van een vrouw.
Bergum 1807 - Een bezoekster, koffie en verdwenen textiel
Woning 1800.
Bergum 1807 - De geldkist, het spek en Neltjes verweer
Tjetze Jelmers, Janke Benjamins, Grietje Tjetses en Benjamin Michiels vertellen over een opengebroken geldkist en een avond in hun huis. Neltje Pytters geeft haar eigen lezing.
Bergum 1807 - De geldkist, het spek en Neltjes verweer
Bakkerij 1800.
Bergum 1807 - Minke Sjoerds ontdekt de verdwenen goot
Minke Sjoerds en haar werkgeefster Froukjen Jans vertellen over een verdwenen loden goot aan de noordkant van het huis.
Bergum 1807 - Minke Sjoerds ontdekt de verdwenen goot
Woning 1800.
Bergum 1807 - Bauke vindt het laken niet op de bleek
Bauke Johannes en zijn moeder Antje Cornelis vertellen over het verdwenen laken dat hij moest ophalen.
Bergum 1807 - Bauke vindt het laken niet op de bleek
Dienstplicht 1811.
Bergum 1807 - Jitske Oedses mist de loden pijp
Op de Nieuwstad ontdekt Jitske Oedses dat de afvoerpijp vrijwel helemaal is verdwenen.
Bergum 1807 - Jitske Oedses mist de loden pijp
Woning 1800.
Bergum 1807 - Een kastdeur tegen de kist en een gebroken potje
Geert Johannes en Minke Paulus vertellen afzonderlijk wat zij bij thuiskomst aantroffen.
Bergum 1807 - Een kastdeur tegen de kist en een gebroken potje
Achterbuurt 1800.
Bergum 1807 - Opengebroken kisten en teruggevonden handschoenen
Lijsbert Jans, Korneliske Sijbes en twee omwonenden vertellen over de opengebroken kisten. Korneliske herkent later haar goederen.
Bergum 1807 - Opengebroken kisten en teruggevonden handschoenen
Steeg 1800.
Zwarteweg 1807 - Scheldwoorden en dreigende gebaren tegen drost Sminia
Vier mannen vertellen over de ontmoeting met Folkert en Binne Wadman op de Zwarteweg.
Zwarteweg 1807 - Scheldwoorden en dreigende gebaren tegen drost Sminia
Nacht 1800.
Kuikhorne 1807 - Kinderkleding onder het bedstro
Rinske Ruurds en vier mannen vertellen over kleding uit haar draagbak en de zoektocht in het huis van Geert Feyes.
Kuikhorne 1807 - Kinderkleding onder het bedstro
Woning 1800.
Bergum 1807 - Een beurs met 46 gulden uit een schuit
Wijbe Philips Schetter vertelt over zijn cichoreilading, het drinken van jenever en het verdwenen geld.
Bergum 1807 - Een beurs met 46 gulden uit een schuit
Legerpaarden 1800.
Oostermeer 1808 - Een koperen theeketel en een onbetaalde gulden
Zes getuigenissen volgen de ketel van Auke Rones; Levij Philippus vertelt hoe hij hem volgens eigen zeggen heeft gekocht.
Oostermeer 1808 - Een koperen theeketel en een onbetaalde gulden
Winter 1800.
Oostermeer 1808 - Twee drachtige schapen verdwenen
Auke Rones vertelt over de ontdekking van de diefstal in februari 1808.
Oostermeer 1808 - Twee drachtige schapen verdwenen
Landarbeider 1800.
Oostermeer 1808 - Een bijenkorf uit het hof verdwenen
Rinse Sijbes vertelt over zijn korven voor de voordeur.
Oostermeer 1808 - Een bijenkorf uit het hof verdwenen
Onderwijs 1800.
Bergum 1808 - Jenever, een gebroken glas en de verwonding van Janke Jans
Acht getuigenissen over de avond bij Bintje Baukes, de mishandeling van haar dochter en de behandeling door Hermanus Smit.
Bergum 1808 - Jenever, een gebroken glas en de verwonding van Janke Jans
Dorpssmid 1770.
Bergum 1808 - Een klein kind in de schipsloot
Fedde Jans vindt een klein kind in het water; zijn vader Jan Alberts waarschuwt de politie.
Bergum 1808 - Een klein kind in de schipsloot
Woning rond 1771.
Beurtschip 1800.
Oostermeer 1808 - Een bijenkorf uit de stal verdwenen
Wytze Beerends mist een van de zeven bijenkorven achter zijn huis.
Oostermeer 1808 - Een bijenkorf uit de stal verdwenen
Koopman 1800.
Oostermeer 1808 - Drie gekleurde bijenkorven verdwenen
Rinse Sybes beschrijft zijn blauwe, bonte en ongeverfde korf.
Oostermeer 1808 - Drie gekleurde bijenkorven verdwenen
Dagelijks leven 1810.
Witveen 1808 - De collectebus uit de vermaning verdwenen
Twee diakenen vertellen over de vermiste collectebus van hun doopsgezinde gemeente.
Witveen 1808 - De collectebus uit de vermaning verdwenen
Franse tijd 1811.
Oostermeer 1808 - Verdwenen jenever bij Gabe Jans
Vijf getuigen vertellen over de drankbak, een emmer en de verdenking tegen Tieke Taekes.
Oostermeer 1808 - Verdwenen jenever bij Gabe Jans
Dorpsleven 1800.
Witveen 1809 - Rode en gele bijenkorven verdwenen
Wyger Sjoerds ontdekt op twee januaridagen dat korven uit zijn bijenstal ontbreken.
Witveen 1809 - Rode en gele bijenkorven verdwenen
Bergummerheid 1800.
Witveen 1809 - De bijenkorven van de halfbroers Benedictus
Wytse en Teije Benedictus beschrijven de verdwenen korven uit Teijes bijenstal.
Witveen 1809 - De bijenkorven van de halfbroers Benedictus
Ambacht 1800.
Kuikhorne 1809 - Het overlijden van Aafke Arents
Acht vrouwen vertellen wat zij bij Aafke zagen. Bauke Jacobs van der Meulen en Wygertje Sjoerds geven ieder hun lezing van de laatste ochtend.
Kuikhorne 1809 - Het overlijden van Aafke Arents
Onderwijs 1800.
Bergum 1809 - Horloges in een jas en brandlucht bij het hooi
Tien getuigenissen over verdwenen goederen, vondsten in Aebeles kleding, een klein vuur en de aankoop die hij zelf beschrijft.
Bergum 1809 - Horloges in een jas en brandlucht bij het hooi
Landarbeiders 1800.
Witveen 1809 - Een bijenkorf, een kluitschip en een bodem met was
Oene Hendriks vertelt over zijn verdwenen korf. Minze Durks en zijn zoons geven hun verklaringen over het schip en de aangetroffen was.
Witveen 1809 - Een bijenkorf, een kluitschip en een bodem met was
Kustvaarder 1800.
Kuikhorne 1809 - Een gouden gesp van een rood schort
Hiltje Willems logeert bij haar nicht Aaltje Abrahams en mist na een boodschap haar gouden schortgesp.
Kuikhorne 1809 - Een gouden gesp van een rood schort
Arrestatie 1820.
Heidburen 1809 - Geld uit een trompje in de schoorsteen
Attje Geerts en Claas Haijes vertellen waar zij hun geld bewaarden en wie bij hen op bezoek was.
Heidburen 1809 - Geld uit een trompje in de schoorsteen
Dorpsleven 1800.
Eernewoude 1809 - Gordijnen en goederen van de bleek
Grofsmid Jitze Geerts beschrijft de goederen die achter zijn huis verdwenen.
Eernewoude 1809 - Gordijnen en goederen van de bleek
Stadsgezin 1800.
Bergum 1809 - Vermist geld en het ontslag van Trijntje Durks
Tantje en Jacob verdenken hun meid. Trijntje ontkent de diefstal en vertelt over haar vertrek.
Bergum 1809 - Vermist geld en het ontslag van Trijntje Durks
Bergum rond 1790.
1800.
Kuikhorne 1809 - Honing uit een achtergelaten bijenkorf
Dirk Harmens vindt bijen en raatwerk op zijn hof; de honing is meegenomen.
Kuikhorne 1809 - Honing uit een achtergelaten bijenkorf
Dagelijks leven 1800.
Kuikhorne 1809 - Een leeggeklopte bijenkorf op Antjes hof
Antje Tjeerds vindt een korf en waarschuwt haar buurman Dirk Harmens, die hem herkent.
Kuikhorne 1809 - Een leeggeklopte bijenkorf op Antjes hof
Storm 1800.
Nieuwstad 1809 - Tweemaal jonge elzen verdwenen
Oege Egberts mist op twee dagen telkens 3500 jonge elzenbomen.
Nieuwstad 1809 - Tweemaal jonge elzen verdwenen
Bootje 1790.
Oostermeer 1810 - Nachtelijk rumoer bij Rinse Jelles
Vijf omwonenden vertellen wat zij hoorden en zagen bij het huis van Rinse Jelles en de waterput.
Oostermeer 1810 - Nachtelijk rumoer bij Rinse Jelles
Kofschip 1800.
Wijns 1810 - Gereedschap en textiel uit een timmerwerkplaats
Wijbe Gerrijts beschrijft zijn verdwenen goederen en twee mannen die eerder om een aalmoes vroegen.
Wijns 1810 - Gereedschap en textiel uit een timmerwerkplaats
Nacht 1820.
Bergum 1810 - Loden opvangbak en pijp bij Jeen Dirks
Jeen Dirks en zijn dienstmeid Elske Jans beschrijven de verdwenen regenwaterafvoer bij hun huis op het Klooster.
Bergum 1810 - Loden opvangbak en pijp bij Jeen Dirks
Boeren 1800.
Bergum 1810 - Lood verdwenen bij het Huis ter Heide
Kastelein Albert Ruurds Deelstra vindt de bevestigingsijzers van zijn regenwaterpijp op de weg.
Bergum 1810 - Lood verdwenen bij het Huis ter Heide
Winter 1800.
Kuikhorne 1810 - Honing uit de bijenkorf van Dirk Harmens
De bijen zijn uit de korf gejaagd; Dirk vindt de lege korf op het voetstuk voor de bijenstal.
Kuikhorne 1810 - Honing uit de bijenkorf van Dirk Harmens
Kuipers 1800.
Bergum 1810 - Jacob Ninks linnen laken van de leuning verdwenen
Jacob Nink vertelt hoe hij zijn laken in een tobbe legde en later over een leuning hing.
Bergum 1810 - Jacob Ninks linnen laken van de leuning verdwenen
Kleding 1800.
Bergum 1810 - De molenzeilen van Tijs Claas achter Huis ter Heide
Tijs Claas laat twee zeilen aan zijn watermolen zitten om het veen droog te malen. De volgende ochtend zijn ze verdwenen.
Bergum 1810 - De molenzeilen van Tijs Claas achter Huis ter Heide
Scheepsbouw 1780.
Bergum 1810 - Lamke Jans en Douwe Bos missen 34 drieguldenstukken
Tijdens de vernieuwing van de gevel slapen Lamke en Douwe elders. Lamke vindt het kabinet open en ontdekt pas later dat het geld achter het linnen weg is.
Bergum 1810 - Lamke Jans en Douwe Bos missen 34 drieguldenstukken
Winter 1800.
Bergum 1810 - Witske Tjerks mist geld en zijden doeken
Boerin Witske Tjerks ontdekt op 26 juni dat uit een gesloten lade geld en doeken verdwenen zijn.
Bergum 1810 - Witske Tjerks mist geld en zijden doeken
Wasgoed 1800.
Bergumerheide 1810 - De witte ooi van Melle Folkerts
Melle Folkerts mist een witte ooi uit het land achter de Bergumerheide. Hij noemt de knip boven in het linkeroor.
Bergumerheide 1810 - De witte ooi van Melle Folkerts
Vervoer 1800.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Bergum 1788: Metjes Spaanse deken
Jeltie Gerrits kreeg een witte Spaanse deken te koop aangeboden. Later herkende Metje Michiels de deken in haar huis.
Kaart van Bergum
Bergum door de eeuwen
Omliggende dorpen in de 18de eeuw
Plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Keuken rond 1750.
Woning rond 1750.
Bedstede rond 1750.
Keuken rond 1750.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
