Kleding in de 19de eeuwAttje Geerts en Claas Haijes vertellen waar zij hun geld bewaarden en wie bij hen op bezoek was.

Attje Geerts, vrouw van arbeider Claas Haijes op de Heidburen onder Oostermeer, is in haar 28ste levensjaar. Zij verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Zaterdag 2 september ontdekte zij dat geld uit een trompje in haar schoorsteen verdwenen was: ongeveer vijftien gulden en een stuiver.
Zij noemt drie drie-guldenstukken, tien schellingen en andere munten. Het trompje stond er al geruime tijd, omdat zij het daar veiliger achtte dan in de kast. Vrijdag had zij daar nog geld uit genomen. De volgende dag wilde zij Lammert, timmerman te Oostermeer, betalen.
Ook nieuwe schoenen werden genoemd bij de betaling. Het trompje stond nog in de schoorsteen, maar het geld was weg. Het was in een roodbonte zakdoek en een mitse verpakt, met twee grote krammen en een bandje. Zij weet niet wie de diefstal pleegde. Vrijdag was Dettje Poulus, vrouw van Rinse Jelles uit de buren te Oostermeer, bij haar geweest.
Er was ook sprake geweest van voedsel of verblijf, armoede en een kamer of slaapplaats. Attje was intussen naar de dobbe op enige afstand van huis gegaan om water te halen. Zij had enig vermoeden tegen de bezoekster, omdat die wist dat het trompje met geld in de schoorsteen stond en tijdens dat waterhalen alleen in haar huis had verbleven.
Zij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 5 september 1809: Attje Geerts.

Claas Haijes, arbeider op de Heidburen onder Oostermeer, is in zijn 34ste levensjaar. Hij verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Zaterdagavond 2 september kwam hij van het werk bij zijn boer thuis. Daar was Lammert, timmerman uit Oostermeer. Ook nieuwe schoenen werden genoemd bij de betaling aan Lammert.
Zijn vrouw wilde hem betalen uit het geld in het trompje, verpakt in een verkorte linnen mitse, dat in de kamer in de schoorsteen stond. Het trompje was er nog, maar de verpakking met het geld was weg: vijftien gulden en een stuiver, in drie drie-guldenstukken en verder tien schellingen en andere munten.
Hij vroeg zijn vrouw of iemand bij hen was geweest en of zij weg was gegaan. Zij antwoordde dat Dettje Poulus, vrouw van Rinse Jelles uit de buren te Oostermeer, de vorige avond bij hen was geweest. Zelf was zij intussen naar de dobbe gegaan om water te halen. Tegen de bezoekster had zij enig vermoeden, omdat de bezoekster wist waar het trompje met geld zat en alleen in hun huis was geweest terwijl zijn vrouw water haalde.
Hij wist verder niets. Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 5 september 1809: Klaas Haijes.
Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Bergum.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.





Verklaringen opgenomen door Jetze van Sminia, baljuw van het vijfde district in Friesland, als commissaris.
De eerste toevoeging noemt tien schellingen. De tweede zegt dat Attje het geld in de schoorsteen veiliger achtte dan in de kast. Een lange gewijzigde marge beschrijft het meegaan van de bezoekster naar Attjes huis, een verzoek of gesprek over voedsel of verblijf en armoede, en een kamer of slaapplaats. De precieze persoonsverwijzingen en de samenhang van de doorhalingen en onderrand blijven onleesbaar; hieruit wordt geen vast logeerarrangement of extra bewijs van diefstal geconstrueerd.
Afgelegd voor de commissaris en beëdigde klerk te Bergum op 5 september 1809. Ondertekening: Sminia.
Verklaringen opgenomen door Hinze Wytzes, lid bij de baljuw en het gerecht van het vijfde district in Friesland, als commissaris.
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D062. Datering: 5 september1809; ontdekkingzaterdag2september. Scanbladen 210, 211, 212.
Enkele woorden, bedragen en dateringen zijn niet volledig leesbaar. Waar mogelijk is de voorlopige lezing gebruikt; ontbrekende bijzonderheden konden niet volledig worden weergegeven.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.