Kleding in de 19de eeuwTantje en Jacob verdenken hun meid. Trijntje ontkent de diefstal en vertelt over haar vertrek.

Tantje Franses, vrouw van landbouwer Jacob Claas in Bergum, is in haar 71ste of 75ste levensjaar. Zij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op twee tijdstippen, in september en november, werd geld van haar weggenomen. In september ging het om 23 gulden, 2 stuivers en geen penningen.
Het geld lag in een zak in een eiken kast in de kamer, die zij had opengelaten met de sleutel erin. In die zak had 95 gulden gezeten. Zij noemt guldens en sesthalven, munten van vijf en een halve stuiver. In november verdween ongeveer 20 gulden uit het gesloten kabinet in dezelfde kamer.
Zij noemt rijksdaalders, guldens, sesthalven en enkele dubbeltjes. Zij ontdekte de tweede diefstal in de vorige week. Zij kan niet zeggen wie het geld meenam, maar verdenkt hun meid Trijntje Durks, dochter van Dirk Joostes, arbeider onder Bergum. Afgelopen zaterdag vroegen zij en haar man de meid om het geld terug te geven als zij het gestolen had.
Zondagavond kwam de meid boos binnen en zei dat zij moesten bewijzen dat zij het geld gestolen had. Zij sloot na voorlezing met haar eigen kruismerk te Bergum op 5 december 1809, gewaarmerkt door P.W.G.Bruining.

Jacob Claas, landbouwer in Bergum, is in zijn 70ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Volgens zijn vrouw Tantje Franses verdween in september en november geld. Voor de eerste som staat 23 gulden, 2 stuivers en geen penningen. Het lag in een zak in een eiken kast waarin 95 gulden had gezeten.
Zijn vrouw had de kast opengelaten met de sleutel erin. In november was ongeveer 20 gulden uit het gesloten kabinet verdwenen, in Romische rijksdaalders, guldens en sesthalven. Zij ontdekte dat aan het einde van de vorige week. Hij kan niet stellig zeggen wie de diefstal pleegde, maar verdenkt hun meid Trijntje Durks, dochter van Dirk Joostes, arbeider in Kuikhorne.
Afgelopen zaterdagavond zei hij haar dat zij, als zij het geld gestolen had, het maar moest teruggeven. Er werd ook over aftrekken van geld van haar huur of loon gesproken. Zondagavond kwam zij boos binnen en zei dat hij moest bewijzen dat zij het geld gestolen had.
De volgende dag dankte hij haar af en liet haar gaan. Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 5 december 1809: Jacob Klaas.
Trijntje Durks, vroeger dienstmeid bij Jacob Claas en zijn vrouw in Bergum, is naar beste weten in haar 23ste of 22ste levensjaar. Zij verklaart dat haar werkgevers haar tweemaal zeiden dat zij telkens enige twintig gulden kwijt waren en vroegen of zij het geld had.
Trijntje antwoordde dat zij hun geld niet had, niet had gestolen en ook niet wist waar het gebleven was. Maandag 4 december zei Jacob dat zij uit zijn huis moest vertrekken. Zij antwoordde dat zij wel wilde vertrekken. Na het afrekenen met haar werkgever ging zij diezelfde dag naar haar ouders, waar zij nog verblijft.
Zij sloot na voorlezing met haar eigen kruismerk te Bergum op 5 december 1809, gewaarmerkt door P.W.G.Bruining.
Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Bergum.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.





Verklaringen opgenomen door Jetze van Sminia, baljuw van het vijfde district in Friesland, als commissaris.
De toevoeging geeft Tantjes versie van het aanspreken van de meid: afgelopen zaterdag vroegen zij en haar man haar om het geld terug te geven als zij het gestolen had. Een gewijzigd antwoord over aftrekken van geld blijft gedeeltelijk onleesbaar. Zondagavond kwam de meid boos binnen en zei dat zij moesten bewijzen dat zij het geld gestolen had.
Afgelegd voor de commissaris en secretaris te Bergum op 5 december 1809. Sminia; P.W.G.Bruining.
Verhoor van Trijntje Durks, vroeger dienstmeid bij Jacob Claas en zijn vrouw, huislieden in Bergum, naar aanleiding van de eerder opgenomen verklaringen.
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D064. Datering: 5 december 1809; vermissingen in september en november. Scanbladen 214, 215, 216.
Enkele woorden, bedragen en dateringen zijn niet volledig leesbaar. Waar mogelijk is de voorlopige lezing gebruikt; ontbrekende bijzonderheden konden niet volledig worden weergegeven.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.