Bergum 1795: Inbraak en de vondst van een zak en mandje

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over inbraak en de vondst van een zak en mandje.

Verklaringen en stukken: 1795: Inbraak en de vondst van een zak en mandje

Informatie opgenomen door mij, Johs Lodema, lid van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel en in deze zaak commissaris, op verzoek van de fiscaal van dit deel, ambtshalve, om naar behoren te dienen.

Trijntje Sijbes, vrouw van Nijke Jacobs, arbeider, wonend op de Heid Hoek onder Bergum, in haar 41 e levensjaar, verschenen, beëdigd en ondervraagd, verklaarde dat zij deze morgen rond vier uur van huis ging naar Aaltje Harmens onder Veenwouden, waar zij dagelijks werkte. Toen zij omstreeks elf uur thuiskwam zag zij dat een kist in de kamer aan de bovenkant in stukken was geslagen. Zij kon niet merken dat daar iets uit ontbrak. Toen zij verder rondkeek zag zij ook dat een kast die zij goed had afgesloten was opengebroken. Daaruit miste zij een grijze linnen zak met de letters S:S. Zij had daarin goederen gepakt: doeken, lakens, hemden, kousen en meer dergelijke zaken. Zij wilde de zak bij haar buren brengen, omdat zij en haar man dagelijks allebei buitenshuis werkten en hun huis wat afgelegen op een open plek stond

Zij had tot nu toe verzuimd de zak weg te brengen. Zij zei verder dat de goederen in de zak niet allemaal met letters waren gemerkt, maar dat zij ze heel goed zou herkennen als zij ze terugzag. Daarna vond zij de schoenen van haar man, die boven bij de zolder op een bank hadden gestaan, op de grond bij de kist, zonder gespen. Zij kon niet met zekerheid zeggen of haar man zelf die gespen had opgeborgen of dat de dief of dieven ze hadden meegenomen. Zij geloofde eerder het laatste, omdat haar man nooit gewoon was de gespen van zijn schoenen te nemen. Zij had hem er niet naar kunnen vragen, want hij was ver van huis toen zij dit ontdekte en zij had hem nog niet kunnen spreken.

Zij dacht het meest waarschijnlijk dat de dief of dieven door het venster waren binnengekomen. Er was een ruit kapot, waardoor iemand gemakkelijk zijn hand kon steken en de sluitwervel aan de binnenkant weg kon draaien. Toen zij dit alles zo aantrof vertelde zij het haar buren. Die troffen het eveneens zo aan en gingen met haar zoeken of zij ergens iets konden vinden. Zij vonden niets. Daarna ging zij terug naar het huis van haar boerin om het voorval te vertellen. Daar zei zij tegen de meid dat zij bij een andere Aaltje haar loon

uit een andere kast, waaraan geen slot zat, ontbraken drie stellen haken.

moest zien te krijgen, omdat zij naar haar goederen zou gaan zoeken.

Toen zij vandaar terugkwam hoorde zij onderweg van twee buurvrouwen dat de zonen van Romke Tjallings, die niet ver van haar woonden, de zak met goederen hadden gevonden, en ook een mandje met enkele eieren. Zij had niet meteen gezien dat dit mandje eveneens ontbrak. Op hun zeggen ging zij naar de zonen van de weduwe van Romke Tjallings en vroeg of zij de zak hadden gevonden. Zij antwoordden ja en voegden toe dat zij hem hadden opgeborgen, evenals een blauw mandje met eieren. Zij hadden dit alles in een sloot onder een doornstruik gevonden.

Zij vond dat zij dit zo snel mogelijk aan het gerecht moest melden en haastte zich meteen naar Bergum, zonder dat zij de zak met goederen of het mandje met eieren zelf had gezien. Op grond van de gegeven beschrijving twijfelde zij er geen ogenblik aan dat het haar goederen waren. Zij had tot nu toe niet ontdekt dat zij nog meer miste. Zij wist niets over een dader en kon ook niet vermoeden wie zich aan deze daad had schuldig gemaakt. Zij sloot haar verklaring na voorlezing en ondertekende haar eigenhandig. Bergum,24 juli 1795. Trijntje Sijbes.

Aldus verklaard voor commissaris en secretaris. Bergum,24 juli 1795. J:Lodema; H:B:Sminia.

Informatie opgenomen door mij, Gerrit Reitsma, voorzitter van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel, op verzoek van de fiscaal van dit deel, ambtshalve, om naar behoren te dienen.

Thijs Romkes, ongehuwd, wonend bij zijn moeder Trijntje Cornelis, weduwe van Romke Tjallings, onder Bergum, in zijn 20 e levensjaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, verklaarde dat hij afgelopen vrijdagmiddag met zijn broers in een praam met hooi thuiskwam. Dicht bij huis hoorden zij dat bij Hijlke Jacobs was gestolen. Zij voeren met de praam naar huis. Nadat zij daar eerst thee hadden gedronken gingen zij naar dat huis. Daar zagen zij dat het deksel van een kist in de kamer in stukken was geslagen. Ook de bodem van een kleiner kistje was kapot. De kastdeuren stonden open en het slot was in stukken gebroken. Daarna gingen zij verder uit het huis en zochten of zij iets konden vinden. Zij zagen meteen sporen. Uiteindelijk vonden zij in een sloot naast het derde perceel vanaf dat huis, onder een bosje bomen, een zak met goederen en een blauw geverfd mandje met enkele eieren. Zij namen de goederen mee naar hun huis. Zij lieten de vrouw van Hijlke Jacobs weten dat zij vermoedelijk haar goederen hadden gevonden. Zij hielden deze voorlopig in bewaring, terwijl Trijntje Sijbes naar Bergum ging om het gerecht over het voorval te informeren.

De volgende dag kwam Trijntje Sijbes bij hen thuis om de zak te bekijken en te onderzoeken of haar goederen erin zaten. Zij herkende meteen de zak en de inhoud als de hare. Gezamenlijk vonden zij het beter de goederen voorlopig en tot nader bevel bij de moeder van de getuige te laten. De eieren vormden een uitzondering: die waren al aan een weversknecht verkocht en werden toen aan hem geleverd.

De getuige wist verder niets van de zaak, behalve dat hij in de zak doeken, kousen en dergelijke dingen had gezien. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing en zette zijn eigen merk. Bergum,27 juli 1795. Bij het kruisje staat: dit is het eigen gezette merk van Thijs Romkes.

Frans Romkes, ongehuwd, wonend bij zijn moeder Trijntje Cornelis, weduwe van Romke Tjallings onder Bergum, naar zijn beste weten in zijn 18 e of 19 e levensjaar, opgeroepen en verschenen, verklaarde dat hij afgelopen vrijdag met zijn broers Thijs en Dirk Romkes in een praam met hooi naar huis voer. Onderweg hoorden zij dat bij Hijlke Jacobs was gestolen. Nadat zij thuis thee hadden gedronken gingen zij erheen om de toestand te bekijken. Zij zagen dat het deksel van een kist in de kamer kapot was geslagen en dat ook de bodem van een ander kistje in stukken was. Het slot van een kast was gebroken en de deuren stonden open.

Daarna volgden zij de sporen die zij meteen buiten de deur hadden ontdekt. In een sloot onder een bosje bomen, één of twee percelen van dat huis, vonden zij een zak met goederen en een mandje met eieren. Zij namen alles mee naar huis en lieten de vrouw van Hijlke Jacobs weten dat zij het in bewaring hielden, terwijl zij naar Bergum zou gaan om het gerecht over de zaak in te lichten. De volgende dag bekeek en onderzocht zij de zak en herkende de goederen daarin als de hare. De goederen lagen nog bij de moeder van de getuige, behalve de eieren.

Hij wist verder niets over het voorval, sloot zijn verklaring na voorlezing en ondertekende deze eigenhandig. Bergum,27 juli 1795. Bij het kruisje staat: dit is het eigen gezette merk van Frans Romkes.

Dirk Romkes, ongehuwd, onder Bergum inwonend bij zijn moeder Trijntje Cornelis, weduwe van Romke Tjallings, in zijn 18 e of 19 e levensjaar, opgeroepen, verschenen en ondervraagd, verklaarde dat hij afgelopen vrijdag met zijn broers Thijs en Frans Romkes in een praam met hooi naar huis voer. Onderweg hoorde hij dat was gestolen bij Hijlke Jacobs, die niet ver van hen woonde. Nadat hij de praam thuis had gebracht en thee had gedronken ging hij met zijn broers naar dat huis om de toestand te bekijken. In de kamer zagen zij dat het deksel van een kist in stukken was geslagen en ook de bodem van een ander kistje. De kastdeuren stonden open en het slot was kapot.

Na deze ontdekking gingen zij meteen zoeken. Zij vonden direct buiten de deur sporen. Toen zij die volgden vonden zij uiteindelijk in een sloot onder een bosje bomen, een eindje van het huis, een zak met goederen en een mandje met eieren. Zij namen alles mee en lieten de vrouw van Hijlke Jacobs weten dat zij vermoedelijk haar goederen hadden gevonden. Die vrouw stond toen al gereed om het gerecht in te lichten. De goederen lagen nog allemaal bij de moeder van de getuige. De vrouw van Hijlke had zaterdag de zak bekeken en de goederen daarin als de hare herkend. De getuige verklaarde verder niets over de zaak te weten. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing en zette zijn merk. Bergum,27 juli 1795. Bij het kruisje staat: dit is het eigen gezette merk van Dirk Romkes. Aldus verklaard voor commissaris en secretaris, die datum. Ondertekend H:B:Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.