Verhalen en verklaringen uit Veenwouden, 18de en 19de eeuw

Getuigen vertelden over gebeurtenissen in Veenwouden. Hieronder staan de afzonderlijke verhalen en verklaringen. De geschiedenis van het dorp in die tijd staat op Veenwouden in de 18de eeuw.

Moeder en kinderen, 1715

Veenwouden 1760: Hinke Klases en haar drie kinderen

Hinke Klases was vertrokken. Haar drie kinderen bleven achter en haar vader Klaas Martens zorgde voor hen. Wijbe Abes en Lieuwe Watses vertelden afzonderlijk wat zij over haar vertrek wisten en hadden gehoord.

Dorpsherberg, 1715

1762: na de Bergumer markt bij Huis ter Heide

Acht betrokkenen vertelden over een meswond, een opengebroken deur en de afloop van een avond bij Huis ter Heide.

Goederen lossen aan een kade, 1750

Schuilenburg 1762: gestolen pluimvee in een Veenwoudster praam

Jan Jacobs Jager en Jacob Cornelis uit Hoogkerk achtervolgden twee opvarenden nadat kalkoenen, ganzen en hennen waren verdwenen. Bij Schuilenburg vonden zij het schip. Het gerecht van Tietjerksteradeel legde de verklaringen en de volledige inventaris van de praam vast.

Linnen wassen, rond 1800

1768: zesentwintig ellen doek van de bleek

Pytter Cornelis miste zesentwintig ellen doek die hij op het land had uitgespannen om te bleken.

Bakkerij, 1715

1782: Janke Lieuwes merkt de inbraak niet

Janke Lieuwes verklaarde over een inbraak die zij zelf niet had opgemerkt.

Schoenmaker, 1715

1787: zilveren schoengespen die pas veertien dagen oud waren

Een paar zilveren schoengespen verdween veertien dagen nadat het was aangeschaft.

Brouwerij, 1715

1795: thuiskomen van het werk en een opengebroken huis aantreffen

Een bewoner kwam van het werk thuis en trof het huis opengebroken aan.

Brug in veenlandschap, rond 1800

Veenwouden 1802: haver, hamers en een haarspit verdwenen

Sjoerd Cornelis en Stijntje Jans verklaarden wat uit hun schuur, achterhuis en kamer was verdwenen. Zij noemden een man die twee nachten bij hen in de schuur had gelogeerd.

Dorpssmederij, 1715

1803: verdwenen veenarbeiders en gestolen gereedschap

De verklaringen gaan over vertrokken veenarbeiders en verdwenen gereedschap.

Kinderen op een boerenerf, 1715

1805: honing gestolen van een man van bijna tachtig

Een man van bijna tachtig vertelde over honing die hem was ontstolen.

Een verklaring gaat over een avond na de Bergumer markt. Een andere gaat over pluimvee in een Veenwoudster praam.

Verhalen en verklaringen uit boek 4

Gerechtsdienaar bij een woning, 1715

Veenwouden 1782: De opengebroken kist van Jantie Lieuwes

Inbraak en diefstal uit kist: geld, voorwerpen, linnengoed en kleding; voetsporen.

Huishoudelijk werk, 1715

Veenwouden 1784: Lege korven, verdwenen honing en dode bijen

Twee beste korven vermist, leeg terug met krammen en opzetters; honing en was weg; dode bijen op grond.

Huisslacht op een boerderij, 1715

Veenwouden 1795: Roggezakken, een achtervolging en een vlucht

Gedeeltelijk met rogge gevulde zakken buiten de schuur; achtervolging en vlucht; geen zichtbare braakschade

Huishouden in het veengebied, rond 1800

Bij Veenwouden 1804: Claas en Frouwkjen vinden hun huis opengebroken

Claas Pijtters en Frouwkjen Abrahams kwamen terug van het veen onder Oenkerk. Hun huisdeur was opengebroken en er waren voorwerpen uit de kamers verdwenen.

Veenwouden en omgeving in de 18de eeuw

Bij de gebeurtenissen in Veenwouden komen de Bergumer markt en vervoer over water voor. Ook in de plaatsgeschiedenissen van de naburige dorpen staan gebeurtenissen uit de 18de eeuw.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.