Tjetze Jelmers, koopman en koemelker (veehouder die melk verkocht) aan de Nieuwstad in Bergum, in zijn vijfendertigste levensjaar, werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd. Hij verklaarde dat op 26 februari jongstleden Benjamin Michiels, zijn stiefzoon, die bij hem inwoonde, tegen hem had gezegd dat hij die dag bij zijn kist was gekomen en die open had gevonden. Daaruit ontbrak naar schatting dertig gulden aan geld.

Onder de kist was een onderdeel losgebroken. De ogen die bij het afsluiten in het slot vielen, waren losgewrikt. Van het deksel was naast het slot een stuk afgescheurd.

De getuige vroeg vervolgens zijn dochter Grietje, een kind van dertien jaar, of zij wist wie de kist had opengebroken en het geld had meegenomen. Eerst durfde zij dat niet te zeggen. Maar nadat de getuige en een buurvrouw aandrongen, zei zij dat Neltje Pytters het had gedaan.

Neltje was een dochter van de weduwe Wytske. Zij was enkele dagen tevoren gekomen. Zij had haar vijf goudguldens gegeven.

Als zij er tegen iemand iets van zei, zou Neltje haar doodslaan. Daarna zei de stiefzoon tegen de getuige dat zij diezelfde avond allebei opnieuw naar het huis zouden komen, wanneer de getuige en zijn vrouw weg waren om koffie te drinken. Om acht uur 's avonds ging de dochter van de getuige naar buiten.

Neltje kwam daar bij haar. De dochter zei tegen haar dat haar ouders weg waren om koffie te drinken. Daarop ging Neltje meteen met de dochter naar binnen.

De getuige, zijn vrouw en zijn stiefzoon hadden zich in huis verborgen, terwijl zij deden alsof zij uit waren. Neltje ging naar het kabinet in de kamer en probeerde het met verschillende sleutels te openen. Zij zei dat het 'Duivel open' zou worden, maar kreeg het niet open.

zij had de dochter om twee hemden en een laken gevraagd. De dochter had geantwoord dat zij die niet kon geven. Neltje klom op een tafel met daarop een stoeltje onder de schoorsteen.

Zij trok daar een stuk van een zijde spek af. De getuige sprong toe en vroeg zijn vrouw en Benjamin of zij alles hadden gezien. Zij bevestigden dat.

Hij greep Neltje onder de oksels. Zij sprong uit de schoorsteen en had een mes in haar handen. Hij gaf haar met de tang een slag onder de armen, waardoor zij het mes en het spek liet vallen.

Zij pakte het mes weer op en liep meteen de deur uit. Hij kon niet zeggen hoe de deur was opengegaan. Neltje had de lamp uitgemaakt.

Omdat hij verder niets wist, sloot hij zijn verklaring na duidelijke voorlezing en het plaatsen van zijn handmerk in Bergum op 7 maart 1807. Eigen handmerk: Tjetze Jelmers, een kruis; in aanwezigheid van P. W. G. Bruining.

Janke Benjamins, echtgenote van Tjetze Jelmers, koopman aan de Nieuwstad in Bergum, was in haar vierenveertigste levensjaar. Zij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd. Zij verklaarde dat op 26 februari jongstleden haar zoon uit een eerdere verbintenis, Benjamin Michiels, die bij haar inwoonde, haar had verteld dat hij die dag bij zijn kist was gekomen en die open had gevonden.

Daaruit ontbrak naar schatting dertig gulden aan geld. Onder de kist was een onderdeel losgebroken. De ogen die in het slot vielen om de kist te sluiten, waren afgebroken.

Naast het slot was een stuk van de zijkant van het deksel afgehakt. De volgende dag vroeg de getuige haar dochter Grietje, een kind van dertien jaar, of zij wist wie de kist had opengebroken en het geld had meegenomen. Eerst durfde zij dat niet te zeggen, maar na aandringen zei zij dat Neltje Pytters het enkele dagen tevoren had gedaan.

Neltje was een dochter van Wytske Paulus, weduwe van Pytter Sakes, die daar ook woonde. Neltje had haar vijf muntstukken gegeven, of gezegd dat zij die zou krijgen, en gedreigd haar dood te slaan als zij er tegen iemand iets van zei. De man van de getuige had haar dochter hard geslagen, omdat zij het niet eerder had verteld.

Daarna vertelde de dochter haar weer dat Neltje diezelfde avond weer zou komen, wanneer de getuige en haar man uit waren om koffie te drinken. Om acht uur 's avonds ging hun dochter naar buiten. Zij zei tegen Neltje, die daar kwam, dat haar ouders uit waren om koffie te drinken.

Neltje ging meteen met de dochter naar binnen. De getuige, haar man en haar zoon Benjamin hadden zich in huis verborgen. Neltje vroeg de dochter haar twee hemden en een laken te geven.

De dochter antwoordde dat zij dat niet kon doen. Neltje ging naar het kabinet in de kamer en probeerde het met verschillende sleutels te openen. Zij zei dat het 'Duivel open' zou worden, maar kreeg het niet open.

Zij klom op een tafel met daarop een stoeltje, die zij onder de schoorsteen had geschoven. Zij trok hard aan een zijde spek die daar hing en trok er een stuk af. De man van de getuige sprong toe.

Hij vroeg haar en Benjamin of zij alles hadden gezien. Zij bevestigden dat. Haar man greep Neltje onder de oksels.

Zij sprong uit de schoorsteen en had een mes in haar handen. Haar man gaf haar met de tang een slag onder de armen. Zij liet het mes en het spek vallen, pakte het mes weer op en liep meteen de deur uit.

De getuige kon niet zeggen hoe de deur was geopend, omdat Neltje de lamp had uitgemaakt. Voordat Neltje aan haar onderzoek begon, had zij de deur van buiten weer op slot en met de sleutels gesloten. Omdat zij verder niets wist, sloot zij haar verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekening te Bergum op 7 maart 1807.

Ondertekend: Janke Benjamins.

Grietje Tjetses, dochter van de eerder genoemde Tjetze Jelmers, woonde aan de Nieuwstad in Bergum en was dertien jaar oud. Zij werd opgeroepen en ondervraagd. Zij verklaarde dat enkele dagen geleden, toen haar ouders van huis waren, Neltje Pytters naar hun huis was gekomen.

Neltje was een dochter van Wytske Paulus, weduwe van Pytter Sakes, die daar ook woonde. Neltje ging naar het achterhuis. Zij hoorde iets, maar wist niet wat Neltje in het achterhuis deed.

Nadat Neltje vertrokken was, ging de getuige naar haar toe en vroeg wat zij met de kist had gedaan, omdat die van zijn plaats stond. Grietje had samen met Neltje de kist weer op haar plaats gezet. Neltje zei dat er niets in de kist zat.

De getuige antwoordde: "Dat lieg je." Neltje gaf haar toen vijf goudguldens en dreigde haar dood te slaan als zij er tegen iemand iets van zei. Maar op de tweede van deze maand vroeg haar vader of zij iets van het geval wist. Eerst durfde zij niets te zeggen.

Nadat haar vader haar hard had geslagen, vertelde zij het geval zoals hiervoor in haar verhoor staat. Vervolgens vertelde zij haar vader dat Neltje bij hen kwam wanneer haar ouders van huis waren. Zij had Neltje gezegd dat haar ouders diezelfde avond uitgingen om koffie te drinken en dat Neltje dan kon komen.

Haar ouders verborgen zich die dag in het huis. 's Avonds kwam Neltje naar haar huis. Samen met Neltje had de getuige de deur met sleutels en het slot afgesloten. Neltje zei toen dat zij haar twee hemden en een laken moest geven.

De getuige zei dat zij dat niet kon doen. Daarna probeerde Neltje met verschillende sleutels het kabinet te openen. Het lukte haar niet.

Toen gebruikte zij een tafel, die zij onder de schoorsteen zette, en stond daarop en haalde een stuk spek uit een gat in de schoorsteen. Haar vader overviel Neltje daarop. Zij sprong van de tafel, liet het spek vallen en ging de deur uit.

Haar vader vroeg ook of zij alles wat er was gebeurd goed hadden gezien. Zij antwoordde ja. Omdat zij verder niets wist, sloot zij haar verklaring na duidelijke voorlezing en het plaatsen van haar handmerk te Bergum op 7 maart 1807.

Handmerk: Grietje Tjetses, een kruis. In aanwezigheid van P. W. G. Bruining.

Benjamin Michiels had als vrijgezel bij zijn stiefvader Tjetze Jelmers en zijn moeder Janke Benjamins aan de Nieuwstad in Bergum gewoond. Hij was in zijn vijfentwintigste levensjaar. Hij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd.

Hij verklaarde dat hij op 26 februari jongstleden naar het huis van zijn vader kwam om geld uit zijn kist te halen, die daar stond. Hij zag dat de kist open was. De ogen die in het slot vielen om de kist te sluiten, waren afgebroken.

De getuige ging meteen naar zijn ouders en vertelde hun daarvan. Zij bekeken de kist samen met hem. Hij zag dat daaruit naar schatting dertig gulden aan geld ontbrak.

Voor zover hij zich het best kon herinneren, bestond dat uit drie Zeeuwse rijksdaalders, enkele goudguldens, drie Lor guldens en verder enkele zes en een halve stuiverstukken en Orakeltjes. Volgens zijn halfzuster Grietje Tjetses had een zekere Neltje Pytters de diefstal gepleegd. Zij was een dochter van Wytske Paulus, weduwe van Pytter Sakes, die ook daar woonde.

Neltje had tegen Grietje gezegd dat haar ouders op de tweede februari zoals geschreven uitgingen en dat zij dan bij Grietje wilde komen. De getuige en zijn ouders deden alsof zij die avond samen uitgingen. Maar zij gingen in plaats daarvan samen in het huis van zijn ouders schuil.

Neltje kwam die avond kort na acht uur bij Grietje aan huis. Zij sloot de deur, die met een slot en grendels werd gesloten. Meteen daarna vroeg zij Grietje twee hemden en een laken.

Grietje zei dat zij die niet kon geven. Toen probeerde Neltje met verschillende sleutels het kabinet in de kamer te openen. Maar dat lukte haar ook niet.

Toen zag hij dat Neltje op een voet stond, op een tafel onder de schoorsteen. Zijn stiefvader Tjetze overviel haar meteen. Daardoor viel er een stuk spek uit de schoorsteen op de grond.

Zij had dat waarschijnlijk van de zijde die daar hing afgenomen. Tjetze vroeg de getuige of hij alles goed had gezien. Hij antwoordde ja.

Daarna ging Neltje de deur uit naar huis. Hij kon niet duidelijk zeggen hoe het verder was gegaan. Hij had Neltje gehoord.

Omdat hij verder niets wist, sloot hij zijn verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekening in Bergum op 7 maart 1807. Ondertekend: Benjamin Michiels.

Neltje Pytters woonde bij haar moeder Wytske Paulus, weduwe van Pytter Sakes, aan de Nieuwstad in Bergum. Zij was in haar tweeëntwintigste levensjaar. Zij verklaarde dat zij binnen de deur van Tjetze Jelmers en zijn vrouw aan de Nieuwstad was geweest.

Van het wegnemen uit de kist van Benjamin Michiels, die daar in huis stond, wist zij niets, en nog minder van het geld dat daarin zat. Maar op 27 februari jongstleden was zij op verzoek van hun dochter Grietje Tjetses 's avonds bij Tjetze Jelmers aan huis geweest. Toen had zij op aanwijzing woord onvolledig van Grietje een stuk spek uit de schoorsteen gehaald.

Daarop kwam Tjetze, die zich in het huis verborgen had, meteen op haar toe. Hij sloeg haar met een tang op haar handen en hoofd. Van het proberen om met sleutels de kast te openen, wist zij niets.

Zij ontkende ook dat zij zich daaraan schuldig had gemaakt. Na duidelijke voorlezing sloot zij haar verhoor en plaatste haar handmerk te Bergum, 9 maart 1807. Door Neltje Pytters zelf geplaatst handmerk.

In aanwezigheid van P. W. G. Bruining.