Hardegarijp in de 18de eeuwAlle verhalen en verklaringen uit Bergum
Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over geld uit de schuit van Johannes Bijttes.

De volgende inlichtingen zijn opgenomen voor Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel en commissaris in deze zaak, op ambtshalve verzoek van de fiscaal.
Johannes Bijttes, schuitvaarder en wonend of met een huishouden in Suameer, in zijn eenendertigste levensjaar, was verschenen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde over de schuit van Sijt Rietkes, die bij Bergummerdam lag. Op 19 november, had hij het slot of de sluiting van de spinde goed gesloten en was hij naar zijn moeder in Suameer gegaan. Toen hij die ochtend weer bij zijn schuit kwam, vond hij het vooronder nog goed gesloten, maar toen hij het had., en in het vooronder kwam, zag hij dat de afgesloten spinde openstond. Van een deurtje waren. afgebroken. Uit die spinde ontbrak ongeveer zestig carolusgulden aan geld, bestaande uit zesguldenstukken, dubbeltjes en stukken van zes en een halve stuiver.
Johannes vermoedde dat de dief via de schuif of het deurtje in het vooronder was gekomen. Een passage over het openen 's morgens bevat een toevoeging. Het materiaal of de inrichting vóór het deurtje was weggesmeten.

Zijn jongen heette eveneens Johannes. Die was de zoon van Philip Schatter, die in Bergum aan de Lijkweg woonde. De jongen had van hem toestemming gekregen zaterdagavond naar zijn ouders te gaan. Hij had dat ook gedaan. Johannes Bijttes was zelf naar Suameer gegaan. Volgens afspraak kwam de jongen die ochtend weer bij hem op het schip. In de tussentijd was de jongen niet terug bij het schip geweest.
Hij wist niet wie dit had gedaan en geen van de... behalve zijn eerdergenoemde bediende, met zijn hand, te Bergum op 21 november 1785. Ondertekening: Johannes Bijttes.
Johannes Philips, jongen of knecht bij Johannes Bijttes uit Suameer, in zijn zestiende levensjaar, was verschenen en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij de vorige zaterdagavond met toestemming van zijn schipper naar het huis van zijn vader Philip Schatter in Bergum aan de Lageweg was gegaan.
Toen hij die ochtend weer op het schip kwam, hoorde hij van de schipper dat diens geld uit de afgesloten spinde in het vooronder was gestolen en dat de sluiting van die spinde stuk was. De jongen verklaarde dat hij sinds zaterdagmiddag niet eerder dan die ochtend op het schip was teruggekomen. Tot die tijd had hij toestemming gekregen weg te blijven. Hij wist volstrekt niet wie het geld had gestolen en wist verder niets anders. Na voorlezing sloot hij af en zette een merk te Bergum op 21 november 1785. Bij het kruis staat dat het Johannes Philips' eigenhandige merk is, met C. Wilhelmij als getuige. De verklaringen zijn dezelfde dag afgelegd voor mederechter en beëdigd klerk, met ondertekeningen F. Ypeij en C. Wilhelmij. De marginale beschikking luidt: zoals de vorige, gedateerd de 22ste van dezelfde maand.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Bekijk het overzicht van Bergum





Informatieboek 4, bladen 107, 108, 109, 110.
Datering in de bron: vertrek op de toegevoegde 19 november 1785; ontdekking en verklaringen 21 november; marginale beschikking 22 november.
Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.
beide verklaringen en gezamenlijk slot aanwezig; verschillende correcties, onzeker tijdstip en onzekere onderdelen; geen afloop. De schipper beschrijft eigen onderzoek aan het vooronder en de spinde. De jongen zegt dat hij het geldverlies van de schipper hoorde en sinds zaterdagmiddag tot de betreffende ochtend niet op het schip was geweest. Dat is geen tweede waarneming van het wegnemen. Dezelfde voornaam Johannes hoort bij twee verschillende mensen en blijft gekoppeld aan de verklaringcodes. De gebrekkige gecorrigeerde slotzin van V98 krijgt geen gereconstrueerde ontbrekende inhoud.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.