Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1785: Geld uit de schuit van Johannes Bijttes

Alle verhalen en verklaringen uit Bergum

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over geld uit de schuit van Johannes Bijttes.

Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.

Verklaringen en stukken: 1785: Geld uit de schuit van Johannes Bijttes

De volgende inlichtingen zijn opgenomen voor Focke Ypeij, van Tietjerksteradeel en in deze zaak, op verzoek van de .

Johannes Bijttes, en wonend of met een huishouden in Suameer, in zijn eenendertigste levensjaar, was verschenen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde over de schuit van Sijt Rietkes, die bij Bergummerdam lag. Op 19 november, had hij het slot of de sluiting van de spinde goed gesloten en was hij naar zijn moeder in Suameer gegaan. Toen hij die ochtend weer bij zijn schuit kwam, vond hij het nog goed gesloten, maar toen hij het had., en in het vooronder kwam, zag hij dat de afgesloten spinde openstond. Van een deurtje waren. afgebroken. Uit die spinde ontbrak ongeveer zestig aan geld, bestaande uit zesguldenstukken, dubbeltjes en stukken van zes en een halve .

Johannes vermoedde dat de dief via de schuif of het deurtje in het vooronder was gekomen. Een passage over het openen 's morgens bevat een toevoeging. Het materiaal of de inrichting vóór het deurtje was weggesmeten.

Dagelijks leven in Friesland rond 1790.
Dagelijks leven in Friesland rond 1790.

Zijn jongen heette eveneens Johannes. Die was de zoon van Philip Schatter, die in Bergum aan de Lijkweg woonde. De jongen had van hem toestemming gekregen zaterdagavond naar zijn ouders te gaan. Hij had dat ook gedaan. Johannes Bijttes was zelf naar Suameer gegaan. Volgens afspraak kwam de jongen die ochtend weer bij hem op het schip. In de tussentijd was de jongen niet terug bij het schip geweest.

Hij wist niet wie dit had gedaan en geen van de... behalve zijn eerdergenoemde bediende, met zijn hand, te Bergum op 21 november 1785. Ondertekening: Johannes Bijttes.

Johannes Philips, jongen of knecht bij Johannes Bijttes uit Suameer, in zijn zestiende levensjaar, was verschenen en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij de vorige zaterdagavond met toestemming van zijn schipper naar het huis van zijn vader Philip Schatter in Bergum aan de Lageweg was gegaan.

Toen hij die ochtend weer op het schip kwam, hoorde hij van de schipper dat diens geld uit de afgesloten spinde in het vooronder was gestolen en dat de sluiting van die spinde stuk was. De jongen verklaarde dat hij sinds zaterdagmiddag niet eerder dan die ochtend op het schip was teruggekomen. Tot die tijd had hij toestemming gekregen weg te blijven. Hij wist volstrekt niet wie het geld had gestolen en wist verder niets anders. Na voorlezing sloot hij af en zette een merk te Bergum op 21 november 1785. Bij het kruis staat dat het Johannes Philips' eigenhandige merk is, met C. Wilhelmij als getuige. De verklaringen zijn dezelfde dag afgelegd voor mederechter en beëdigd , met ondertekeningen F. Ypeij en C. Wilhelmij. De marginale beschikking luidt: zoals de vorige, gedateerd de 22ste van dezelfde maand.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
carolusgulden
Historische rekeneenheid van twintig .

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Bergum

Dagelijks leven

Scheepvaart rond 1790.
Scheepvaart rond 1790.
Werk aan een houten schip.
Werk aan een houten schip.
Geld rond 1770.
Geld rond 1770.
Houtwerf aan het water, 18de eeuw.
Houtwerf aan het water, 18de eeuw.
Een vrachtschuit bij een kade, 18de eeuw.
Een vrachtschuit bij een kade, 18de eeuw.

Bron: IB4-D042

Informatieboek 4, bladen 107, 108, 109, 110.

Datering in de bron: vertrek op de toegevoegde 19 november 1785; ontdekking en verklaringen 21 november; marginale beschikking 22 november.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

beide verklaringen en gezamenlijk slot aanwezig; verschillende correcties, onzeker tijdstip en onzekere onderdelen; geen afloop. De schipper beschrijft eigen onderzoek aan het vooronder en de spinde. De jongen zegt dat hij het geldverlies van de schipper hoorde en sinds zaterdagmiddag tot de betreffende ochtend niet op het schip was geweest. Dat is geen tweede waarneming van het wegnemen. Dezelfde voornaam Johannes hoort bij twee verschillende mensen en blijft gekoppeld aan de verklaringcodes. De gebrekkige gecorrigeerde slotzin van V98 krijgt geen gereconstrueerde ontbrekende inhoud.

Verantwoording bij de verklaringen

  • Om een niet betrouwbaar leesbaar tijdstip,

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw