Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1807 - Een beurs met 46 gulden uit een schuit

Wijbe Philips Schetter vertelt over zijn cichoreilading, het drinken van jenever en het verdwenen geld.

Veehouderij rond 1800.
Veehouderij rond 1800.

Wijbe Philips Schetter

Wijbe Philips Schetter, schuitvaarder te Bergum, in zijn 33ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij afgelopen donderdagavond, de 26ste, met zijn met cichorei beladen schuit te Garijp was gekomen. Hij zou daar lossen bij de cichoreifabriek van Eelke Rommerts.

De volgende avond, na het werk met de cichorei die ochtend, ging hij met Jacob Jans, die de cichorei bij zijn schip had gebracht, en Jacob Nink, koopman te Bergum en eigenaar van de cichorei, in Garijp jenever drinken. Jacob Jans werkte bij Nink. Zijn vertrouwen in Jans was beperkt.

Daarom ging hij naar zijn schip om te zien of er iets ontbrak. Op dat moment miste hij niets. Zaterdagmiddag de 28ste ontdekte hij echter dat uit een tinnetje in zijn schip 46 gulden was gestolen, in een dubbel groen gebreid beursje. In één helft zaten vijf drie-guldenstukken en acht carolusguldens; in de andere helft twee dukatons, twee Zeeuwse rijksdaalders en een Zeeuwse daalder, nog twee munten en verder schellingen en dubbeltjes.

Daarna ging hij naar het huis van Jacob Jans op de Heidstreek onder Bergum. Hij vroeg of Jacob Jans het geld had meegenomen en deed hem een aanbod als hij het terug zou geven. Jacob Jans weigerde en zei niets van het geld te weten. Hij sloot zijn verklaring na duidelijke voorlezing en plaatste zijn handmerk te Bergum op 29 november 1807.

Wijbe Philips Schetter.

Turfwinning rond 1800.
Turfwinning rond 1800.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Bergum.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een houten scheepsinterieur.
Een houten scheepsinterieur.
Kuiperij rond 1795.
Kuiperij rond 1795.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Een kofschip rond 1800.
Een kofschip rond 1800.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Ambtelijke aanhef en protocollen

Verklaringen opgenomen door Jelte van Sminia, baljuw van het vijfde district, als commissaris om te dienen waar dat behoort.

Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en secretaris op 29 november 1807. J. van Sminia; P.W.G. Bruining.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D027. Datering: 29 november 1807; voorval 26–28 november. Scanbladen 79, 80, 81.

Verantwoording

Enkele passages zijn niet leesbaar, waaronder nadere omschrijvingen en verbindende zinnen. Deze konden niet volledig worden weergegeven.

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.