Bergum 1805 - Rinse Oenes ontkent de diefstal van een zilveren oorijzer

Historisch verhoor uit 1805.

Van Kuikhorne naar Kollumerzwaag

Rinse Oenes was een zoon van Oene Jans uit Kuikhorne, onder de Koten in Achtkarspelen. Hij was ongeveer achttien jaar. Op 11 juni 1805 zat hij gevangen in het rechthuis van Tietjerksteradeel. De ondervrager las hem verklaringen voor die het gerecht van Kollumerland op 31 mei had opgenomen.

Rinse vertelde dat hij enige tijd eerder bij Jacob Harmens op Kollumerzwaag was geweest. Hij bleef daar tot de volgende avond. Hij had er op verzoek van de huisgenoten tijd met hen doorgebracht en was volgens zijn eigen verklaring vertrokken zonder iets mee te nemen.

Grietske Arkes vraagt naar het oorijzer

De volgende dag was Rinse omstreeks twaalf uur in het huis van Lieuwe Pelles aan het Westeinde van Kollumerzwaag. Daar kwam Grietske Arkes, de vrouw van Jacob Harmens, bij hem. Zij beschuldigde hem ervan een zilveren oorijzer bij haar uit huis te hebben gestolen.

Grietske vroeg waar het oorijzer was gebleven. Als Rinse haar dat vertelde, wilde zij het zelf wel terughalen. Rinse antwoordde dat hij van de diefstal niets wist en haar niet kon zeggen waar het voorwerp was gebleven.

Daarop gingen Rinse, Grietske en Lieuwe Pelles naar het huis van Jacob Harmens. Rinse trok vervolgens op aandringen van Lieuwe en Jacob met de twee mannen verder naar Augustinusga. Zij wilden naar een man die Jan heette. De mannen vermoedden dat Jan het oorijzer misschien van Rinse had aangenomen, omdat Rinse vaker oud ijzer met hem verhandelde.

Jan was op 2 juni al uit Augustinusga vertrokken. Rinse trof hem daardoor niet aan. Hij verklaarde dat hij niet wist waar het oorijzer was gebleven.

Het oorijzer is weer gevonden

Een dag of twee voor het verhoor was Jacob Harmens naar Rinse en zijn broer gekomen. De broers waren bezig zoden van de Kootsterheide te halen. Jacob vertelde hun dat hij het zilveren oorijzer had teruggevonden.

Volgens Rinse zei Jacob niet waar hij het had gevonden. Rinse vroeg daar ook niet naar. Het verhoor eindigde op 11 juni 1805 in Bergum. Rinse zette zijn handmerk onder de verklaring. Hij bleef ontkennen dat hij het oorijzer had gestolen.

Rinse werd ook genoemd in de aangifte over de inbraak bij Beernt Ruurds in Rijperkerk. Het ging daar om een mes en schede die een gerechtsdienaar bij hem aantrof.

Andere verklaringen en verhalen

Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

Dezelfde verdachte: De verhoren noemen Rinse als zoon van Oene Jans uit Kuikhorne en sluiten op elkaar aan op 11, 12 en 13 juni 1805. Het gaat om een oorijzer, een mes met schede en een wetter, een slijpsteen. Rinse ontkent de diefstallen en zegt voorwerpen te hebben gevonden. Sijmke kan de getoonde slijpsteen niet als haar eigendom identificeren. Verband tussen onderzoeken is geen bewijs van schuld.

Bergum 1805 - Rinse Oenes over het mes op de Zomerweg en de wetter bij Giekerk

Rijperkerk 1805 - Beernt Ruurds herkent zijn mes en de versierde schede

Rijperkerk 1805 - Inbraak terwijl Beernt en Trijntje turf steken

Giekerk 1805 - Sijmke Meinderts telt haar wetters na

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1805: Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

Kollum 1790.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.