Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1805 - Rinse Oenes over het mes op de Zomerweg en de bij Giekerk

Historisch verhoor van 12 juni 1805.

Een mes op de Zomerweg

Rinse Oenes, zoon van Oene Jans uit Kuikhorne, zat op 12 juni 1805 gevangen. Bij zijn verhoor in Bergum kreeg hij verklaringen voorgelezen over een mes met schede dat bij hem was gevonden. Rinse erkende dat hij beide voorwerpen in zijn bezit had gehad.

Hij vertelde dat hij het mes, met de schede eromheen, op 10 juni tussen drie en vier uur in de middag had gevonden op de Zomerweg onder Bergum. Het lag volgens hem naast het bos van G.J. van Haersma. De had later bij zijn aanhouding hetzelfde mes en dezelfde schede aangetroffen.

Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.

Het mes en de schede werden in verband gebracht met de inbraak bij Beernt Ruurds in Rijperkerk. Rinse verklaarde hoe hij aan de voorwerpen was gekomen. Hij bekende niet dat hij ze uit het huis had weggenomen.

De wetter bij de molen van Giekerk

Ook werd Rinse ondervraagd over een verdwenen , een slijpsteen, uit het huis van Willem Jacobs in Giekerk. De gerechtsdienaar had die bij de aanhouding eveneens bij hem aangetroffen.

Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.

Rinse zei dat hij de wetter op de weg in het dorp Giekerk had gevonden, dicht bij de molen. Hij ontkende uitdrukkelijk dat hij haar uit het huis van Willem Jacobs had meegenomen.

Na voorlezing van zijn verklaring zette hij op 12 juni in Bergum een kruisje als . P.W.G. Braunius was daarbij aanwezig.

Andere verklaringen en verhalen

Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

Dezelfde verdachte: De verhoren noemen Rinse als zoon van Oene Jans uit Kuikhorne en sluiten op elkaar aan op 11, 12 en 13 juni 1805. Het gaat om een oorijzer, een mes met schede en een wetter, een slijpsteen. Rinse ontkent de diefstallen en zegt voorwerpen te hebben gevonden. Sijmke kan de getoonde slijpsteen niet als haar eigendom identificeren. Verband tussen onderzoeken is geen bewijs van schuld.

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1805: Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

1805: Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

Kollum 1790.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.

Kaart van Bergum en omgeving

Bijbehorende verklaringen

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een keuken rond 1770.
Een keuken rond 1770.
Een arbeiderswoning rond 1800.
Een arbeiderswoning rond 1800.
Vervoer  paard boerenwagen landweg.
Vervoer paard boerenwagen landweg.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-18-D07, scanbladen 377, 378.

    Verantwoording

    • De leeftijd van Rinse is moeilijk leesbaar: mogelijk in zijn achttiende levensjaar. De index noemt 17 jaar.
    • De twee vindplaatsen zijn de eigen verklaringen van Rinse. Het aantreffen van de voorwerpen bij hem bewijst op zichzelf niet dat hij de diefstallen pleegde.
    • In de oude tekst staan een doorhaling en een afbreking bij de naam Willem Jacobs. Het verband met de zaak van Beernt Ruurds wordt expliciet genoemd.