Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Giekerk 1805 - Sijmke Meinderts telt haar na

Historische aangifte uit 1805.

Popke Popkes komt om negen uur naar de winkel

Sijmke Meinderts was de vrouw van Willem Jacobs en woonde in Giekerk. Ze was in haar 28ste levensjaar en hield een winkel. Bij de voordeur hingen , slijpstenen die zij verkocht.

Op 11 juni 1805, omstreeks negen uur in de ochtend, kwam Popke Popkes bij haar aan huis. Hij had Rinse Oenes, een zoon van Oene Jans, bij zich. Rinse was aangehouden en werd in Bergum vastgehouden.

Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.

Popke vroeg Sijmke of zij goederen vermiste. Ze antwoordde dat ze niet wist of er iets was verdwenen. Vervolgens vroeg hij of zij misschien een miste. Daarop liep ze de wetters na die bij de voordeur in de winkel hingen. Ze telde er één minder dan de vorige dag.

Eenzelfde soort, maar geen zekere herkenning

Popke liet haar vervolgens een wetter zien dat hij bij Rinse Oenes had aangetroffen. Sijmke kon niet zeggen dat dit exemplaar van haar afkomstig was. Het was wel van dezelfde soort als de wetters die in haar winkel hingen en die zij daar verkocht.

Sijmke verklaarde niets meer over de verdwijning te weten. Zij ondertekende haar verklaring op 12 juni 1805 in Bergum met haar eigen naam. Er is in haar verklaring geen getuige die zag wie de wetter uit de winkel wegnam.

Een nachtelijke scène rond 1800.
Een nachtelijke scène rond 1800.

Rinse Oenes werd tevens verhoord over het verdwenen zilveren oorijzer in Kollumerzwaag.

Andere verklaringen en verhalen

Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

Dezelfde verdachte: De verhoren noemen Rinse als zoon van Oene Jans uit Kuikhorne en sluiten op elkaar aan op 11, 12 en 13 juni 1805. Het gaat om een oorijzer, een mes met schede en een wetter, een slijpsteen. Rinse ontkent de diefstallen en zegt voorwerpen te hebben gevonden. Sijmke kan de getoonde slijpsteen niet als haar eigendom identificeren. Verband tussen onderzoeken is geen bewijs van schuld.

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1805: Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

1805: Rinse Oenes in verschillende onderzoeken

Kollum 1790.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.

Kaart van Giekerk

Verklaringen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Een ambachtsman in zijn werkplaats rond 1800.
Een ambachtsman in zijn werkplaats rond 1800.
Wasgoed op een boerenerf, rond 1800.
Wasgoed op een boerenerf, rond 1800.
Een gesprek met een ambtenaar rond 1800.
Een gesprek met een ambtenaar rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-18-D06, scanbladen 375, 376.

    Verantwoording

    • De oorspronkelijke benaming is wetter, een soort slijpgerei of wetsteen; het dossierregister gebruikte ook de variant witter. Het gaat niet om een dier.
    • Sijmke staat in de transcriptie als Sijmke Meinderts, in een ouder register als Symke. Het 28ste levensjaar correspondeert met ongeveer 27 jaar.
    • Sijmke telde één exemplaar minder, maar kon het voorwerp dat Popke bij Rinse Oenes had aangetroffen niet als het hare herkennen. Er is geen bewezen diefstal door Rinse in deze verklaring.
    • De voornaam van Rinses vader is Oene, zijn achternaam Jans is in de oude tekst bij dit verhoor minder duidelijk leesbaar.