Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Giekerk 1801 - Een lange goederenlijst uit het schip van Foke Tijsses

Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1801, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Veenbaas Foke Tijsses uit Wierum verbleef met zijn vaartuig bij Giekerk. In de nacht van 4 op 5 mei 1801 verdwenen uit het vooronder kleren, stof, huishoudelijke voorwerpen en voedsel. Zijn verklaring bevat een uitgebreide opsomming.

Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.

Foke Tijsses

Foke Tijsses was veenbaas, woonde in Wierum en bevond zich in zijn 53ste levensjaar. Hij lag met zijn vaartuig bij Giekerk. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.

Volgens Foke werden tussen 4 en 5 mei 1801 uit het vooronder van zijn schip de volgende kledingstukken en stoffen weggenomen:

  • Een roodbonte onderrok met een leren zak.
  • Een rokje van "Cassein" met blauwe knopen.
  • Een paar zwarte mannenkousen.
  • Een paar vrouwenkousen.
  • Twee paar pantoffels, waarvan één wollen en één van "taande".
  • Een paar kinderkousen.
  • Een zwarte zijden "onderhals".
  • Een groen zijden kinderstuk van dezelfde soort met een blauwe "ketting" in de beschrijving.
  • Een blauw voorschort.
  • Een blauw linnen voorschort.
  • Een wit linnen kindervoorschort.
  • Een mannenhemd.
  • Twee lappen blauw linnen.
  • Een onderbroek van wollen laken.
  • Een rode "Oostindische" rok.
  • Een rood "mecklenabbe" kledingstuk.
  • Twee of drie "Stipjes",.
  • Twee lappen van dezelfde stof.

Ook huishoudelijke voorwerpen en etenswaren stonden op zijn lijst:

  • Een mes.
  • Een schaar.
  • Nog een voorwerp.
  • Een ketel.
  • Gezouten vis.
  • Een pot boter.
  • Een blikken trechter.

Foke wist niet wie de spullen had weggenomen. Na voorlezing ondertekende hij in Bergum op 10 juni 1801 met de naam Fokke Tijsses. In de aanhef heet hij Foke, in de ondertekening Fokke.

Foke noemde kleding voor mannen, vrouwen en kinderen, naast lappen stof en voorwerpen voor het huishouden.

Bakkerij rond 1800.
Bakkerij rond 1800.

De getuigenverklaring is op 10 juni 1801 opgenomen door commissaris Johannes Lodema. Secretaris P. Noormeulen tekende de afsluiting. Een dader of teruggevonden goederen worden niet genoemd.

Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.

Wat is nog zichtbaar?

  • Giekerk en de omliggende waterverbindingen bestaan nog.

Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Giekerk tussen 1798 en 1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie over deze gebeurtenis of de genoemde personen? Stuur uw reactie.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Giekerk

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Kleding herstellen rond 1800.
Kleding herstellen rond 1800.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.
Turfwinning rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Kuiperij rond 1795.
Kuiperij rond 1795.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Bataafse en Franse tijd

Bronnen

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-7-D09, 10 juni 1801. Bronbladen: 132, 133. Verklaring: Foke Tijsses.

De historische citaatblokken volgen de diplomatische transcripties; de grijze blokken geven de verklaringen in volledig modern Nederlands weer. De originele handgeschreven scans zijn voor deze publicatie niet opnieuw gelezen.

Verantwoording

  • De naam staat als Foke Tijsses in de aanhef en als Fokke Tijsses onder de verklaring. De naamvarianten zijn behouden.
  • De precieze ligplaats van zijn vaartuig en verscheidene stof- en voorwerptermen zijn in de bronbewerking onzeker. Deze worden niet stilzwijgend omgezet in moderne voorwerpen.
  • De afsluiting en het begin van de goederenlijst lopen over twee bronbladen; de onzekere verbinding rond de ketel is niet als nieuw zelfstandig voorwerp geïnterpreteerd.

De afbeeldingen zijn illustraties van de periode en tonen niet noodzakelijk de beschreven personen of voorvallen.

Verantwoording

  • De nadere ligging van het schip bij Giekerk is niet goed leesbaar.
  • Niet bij ieder kledingstuk staat vermeld van wie het was.
  • Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.