GiekerkGiekerk 1800 - Twee paar laarzen en kleding uit een buitenhuis
Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1800, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Tussen 26 en 27 maart 1800 verdwenen laarzen en kleding uit het buitenhuis van boer Minne Feitses in Giekerk. Minne en de twintigjarige knecht Pieter Sjoerds werden ieder afzonderlijk gehoord. Hun twee lijsten komen grotendeels overeen, maar ze noemen niet precies dezelfde kledingstukken en merktekens.
Minne Feitses - de kleding uit het buitenhuis
Minne Feitses was 54 jaar en huisman (boer) in Giekerk. In de nacht van 26 op 27 maart 1800 verdwenen laarzen en kleding uit zijn buitenhuis. Hij noemde de goederen in zijn aangifte afzonderlijk.
Minne werd op 28 maart in Bergum ondervraagd en beëdigd. Hij verklaarde dat uit zijn buitenhuis de volgende goederen waren gestolen:
- Twee paar laarzen.
- Een pijen hemdrok, van dikke stof.
- Een tweede hemdrok, blauw en van laken.
- Een gestreepte broek van serge.
- Een bruine broek.
- Een paar kousen.
- Een hemd, mogelijk van linnen.
- Een zak.
Minne wist niet wie de diefstal had gepleegd. Zijn verklaring werd op 28 maart voorgelezen; hij ondertekende als "minne feitses".
Pieter Sjoerds - eigen opsomming en kruismerk
Pieter Sjoerds was een twintigjarige boerenknecht die bij Minne woonde. Zijn eigen verklaring noemt grotendeels dezelfde diefstal, maar ook een extra hemdrok en gemerkte hoosjes. Zijn woorden worden niet met Minnes lijst samengevoegd.
Pieter verklaarde dat tussen 26 en 27 maart uit het buitenhuis van zijn boer de volgende goederen verdwenen waren:
- Twee paar laarzen.
- Een gestreepte broek en een bruine broek.
- Een pijen hemdrok.
- Een blauwe hemdrok van laken.
- Nog een "dito", zoals Pieter het opsomde; welk kledingstuk hij precies bedoelde wordt niet aangevuld.
- Een paar kousen.
- Een hemd.
- Een mogelijk linnen zak.
- Kleine hoosjes, gemerkt T.K.
- Daarnaast nog een zak, apart in de tekst genoemd.
Ook Pieter kon geen dader noemen. Nadat zijn verklaring was voorgelezen, zette hij zelf een kruismerk. De akte vermeldt dezelfde datum als die van Minne: 28 maart 1800.
Wat is nog zichtbaar?
- Het dorp Giekerk en het oudere boerderijlandschap zijn nog als omgeving herkenbaar.
- Het buitenhuis van Minne Feitses is in deze twee verklaringen niet nauwkeurig gelokaliseerd; er kan geen bestaand gebouw met zekerheid worden aangewezen.
De boerenknecht noemde in zijn eigen verklaring ook gemerkte hoosjes met de letters T: K: en daarnaast een extra zak. Die vermeldingen zijn niet in de lijst van Minne ingevoegd. Beiden verklaarden dat zij niet wisten wie de diefstal had gepleegd.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Giekerk tussen 1798 en 1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Giekerk en omgeving
Giekerk en nabije plaatsen
Dagelijks leven en tijd
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-6, dossier IB5-EA-6-D03, verklaringen V08 (Minne Feitses); V09 (Pieter Sjoerds), bronbladen 104, 105, 106. Gebruikt zijn de aangeleverde diplomatische transcripties en volledige moderne hertalingen. De originele handgeschreven scans zijn voor deze nieuwe pagina niet opnieuw gelezen.
Deze verklaringen werden opgenomen voor commissaris Johs: Lodema op verzoek van de procureur-fiscaal. Het slotprotocol noemt J: Lodema en de onzeker gelezen secretaris [P. Noormeulen?].
Verantwoording
- Bij Minne staat een boven de regel ingevoegd hemd, mogelijk "linnen", met een niet volledig leesbaar merkteken.
- Bij Pieter volgen een "dito", [kleine?] hoosjes en tweemaal een zak. Ze zijn niet stilzwijgend gelijkgetrokken met Minnes goederen.
- Pieter ondertekende met een zelf gezet kruismerk. Minne zette zijn naam.
- De term "buitenhuis" is uit de bron overgenomen; de inrichting en vorm van het gebouw zijn onbekend.
- Geen nieuwe lezing van de originele handgeschreven scans.
De afbeeldingen tonen vergelijkbare omstandigheden rond de beschreven periode. Het zijn geen afbeeldingen van de concrete personen of voorvallen.
Verantwoording
- De bouw van het buitenhuis en de manier waarop iemand naar binnen ging, worden niet beschreven.
- Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.