GiekerkGiekerk 1798 - De open achterdeur en Trijntjes verdwenen kleding
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1798, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Trijntje Tjeerds woonde in Giekerk. Zij was 25 jaar toen zij op 30 januari 1798 voor het gerecht van Tietjerksteradeel werd gehoord. Klaas Titterdijk, lid van het gerecht en commissaris op verzoek van de provisionele fiscaal, nam haar verklaring op in Bergum.
De verklaring van Trijntje Tjeerds
Trijntje werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Zij verklaarde dat zij op vrijdagochtend 26 januari 1798 omstreeks vijf uur ontdekte dat de achterdeur van het binnenhuis openstond.
De avond daarvoor had een bedelaar in de schuur geslapen. Toen zij de open achterdeur zag, vermoedde Trijntje dat die bedelaar haar kon hebben bestolen. Ze zei niet dat zij iemand goederen had zien wegnemen.
Na onderzoek ontdekte zij dat de volgende spullen waren verdwenen:
- Een paar van haar schoenen, met zilveren gespen.
- Twee rokken: de ene van blauw voorlaken en de andere van rode baai.
- Een blauw linnen voorschort.
Na duidelijke voorlezing sloot zij haar verklaring af. Zij zette haar eigen handtekening onder de akte, opgemaakt te Bergum op 30 januari 1798. Ze ondertekende als "Trijntje Tjaars".
In haar verklaring kon Trijntje niet aanwijzen wie de spullen had weggenomen.
Uit Giekerk zijn meer aangiften bewaard. Een oudere verklaring behandelt verdwenen hozen en open kastdeuren in 1787. Het overzicht Giekerk in de 18de eeuw beschrijft de plaats in de periode van Trijntjes verklaring. De aangifte valt in de tijd van de Bataafse Republiek in Friesland. De aangifte over verdwenen rogge in Rijperkerk werd enkele dagen later opgenomen.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Giekerk tussen 1798 en 1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Giekerk en omgeving
Giekerk en nabije plaatsen
Dagelijks leven en tijd
Wonen op het platteland
Kleding in vroeger eeuwen
Boerenleven in Friesland rond 1800
Bataafse Republiek in Friesland
Misdaad en strafAfbeeldingen
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-3, dossier IB5-EA-3-D07, verklaring IB5-EA-3-V10, bronbladen 47-48. Diplomatische transcriptie en moderne Nederlandse hertaling in de aangeleverde bronbewerking. Opgemaakt te Bergum, 30 januari 1798.
Verantwoording
De akte is in de derde persoon opgeschreven; die vorm is behouden. Het woord "na" onderaan bronblad 47 sluit aan op de zin op blad 48. Beide delen zijn tot een doorlopende zin samengevoegd. Er is geen waarneming van een dief beschreven: de bedelaar wordt alleen door Trijntje verdacht. Haar naam staat bovenaan als Trijntje Tjeerds, maar zij ondertekent als "Trijntje Tjaars". De naam Klaas Titterdijk is niet geheel zeker gelezen. Een dader of vonnis wordt in deze verklaring niet genoemd. De afbeeldingen zijn geen weergave van Trijntjes eigen huis.