Giekerk 1787: Verdwenen hozen en open kastdeuren

Alle verhalen en verklaringen uit Giekerk

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over verdwenen hozen en open kastdeuren.

Verklaringen en stukken: 1787: Verdwenen hozen en open kastdeuren

Deze inlichtingen zijn opgenomen voor Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel en commissaris, op ambtshalve verzoek van de fiscaal van deze grietenij.

Tjeerd Klases, huisman in Giekerk, naar zijn beste weten in zijn vijfenvijftigste of zesenvijftigste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Op zondag de 20ste van deze maand, omstreeks twaalf uur 's middags, ging hij met zijn vrouw Aafke Lieppes van huis naar de kerk in Oenkerk. Daarvoor had hij zijn achterdeur goed dichtgedaan en de voordeur op slot gezet en afgesloten.

Toen Tjeerd 's avonds omstreeks vier uur als eerste thuiskwam, zag hij zijn 'Neds venster' open staan; de benaming van het raam is onzeker. Hij deed de voordeur van het slot en opende die. In de kamer zag hij de twee deuren van de kast bijna open staan, zo dat iemand zijn hand ertussen kon steken. Het slot van een van de deuren hing echter nog aan een spijker vast.

Eerst bekeek hij de kast zelf, en kort daarna grondig met zijn vrouw, die meteen na hem was thuisgekomen. Zij misten niets uit de kast. Vervolgens ontdekten zij dat zijn blauwe bonte hozen uit het portaaltje van het huis ontbraken. Een woord dat het soort hozen nader omschrijft, is niet betrouwbaar leesbaar; 'hozen' is hier als kousenbeenbekleding behouden.

Daarna ging hij het hoendernest op de koebalken inspecteren. Het hooi daar was wat door elkaar geraakt, en het leek alsof iemand op die plek had gelegen. Als hij zich niet vergiste, meende hij die eerder te hebben gezien bij Sjibe Jelles. Dorhingelande. Hij begeeft zich van de ene plaats naar de andere en zou volgens zeggen in Oenkerk verblijven. Tjeerd meende hem die hozen te hebben zien dragen. Deze Sjibe Jelles.

Vervolg: de verklaring loopt door op NL-0400410000_NL-0400410000_13-38_NL-0400410000_13-38_0004_NL-0400410000_13-38_0004_000130.jpeg. De vermoedelijke slaapplaats en herkenning van de hozen zijn geen waarneming van de binnendringing of de diefstal.

Sjibe Jelles wordt daar als een zeer verdacht mens beschouwd. Tjeerd wist echter niet of hij degene was die de kast had geopend. Hij kon ook niet zeggen hoe de dader zijn huis was binnengekomen: hij had nergens bij de ramen of elders een breuk gevonden. Hij kon niet met zekerheid bepalen of het 'neds' raam bij zijn vertrek op de haak stond. Meer wist hij niet. Na voorlezing sloot hij zijn verklaring af in Bergum op 24 mei 1787. Bij het kruis staat dat dit het door Tjeerd Klases zelf gezette handmerk is; ondanks de vaste slotformule betreft het hier een merk, geen geschreven naamhandtekening.

Aafke Lieppes, vrouw van Tjeerd Klases, huisman in Giekerk, in haar negenendertigste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat zij en haar man zondag de 20ste omstreeks twaalf uur 's middags naar de kerk in Oenkerk gingen. Haar man had eerst de achter- en voordeur goed afgesloten.

Toen zij diezelfde avond even na vier uur, na haar man, thuiskwam, hoorde zij van hem dat hij bij zijn thuiskomst de twee deuren van de kast in de kamer bijna open had gevonden. Er kon een hand door, maar het slot van een van de deuren hing nog aan een spijker vast. Daarna onderzochten zij hun kast en misten daaruit niets. Zij ontdekten dat de blauwe bonte hozen van haar man uit het portaal ontbraken.

Daarna wilde haar man naar het hoendernest op de koebalken kijken. Hij had het hooi door elkaar geraakt aangetroffen en het leek hem alsof iemand daar had gelegen. Op die plaats vond hij een paar...

Vervolg: Aafke loopt door op NL-0400410000_NL-0400410000_13-38_NL-0400410000_13-38_0004_NL-0400410000_13-38_0004_000131.jpeg.

. oude witte wollen hozen, aangeduid als 'neepen'. Haar man zei dat hij niet anders wist dan dat hij die bij Sijbe Jelles had gezien. Die Sijbe Jelles wordt door iedereen verdacht gevonden, lijkt zich nergens te vertonen, 'omhingeld' hier en daar en zou volgens geruchten meestal in Oenkerk verblijven.

Aafke wist niet wie hun de hozen had ontstolen en de kast had opengebroken. Zij wist evenmin of het 'neds' raam bij hun vertrek gesloten was. Haar man zei dat hij het bij zijn thuiskomst open had gevonden. Meer kon zij niet zeggen. Na voorlezing sloot zij haar verklaring af en ondertekende die in Bergum op 24 mei 1787 als 'Afke Lippes'. Die naamvorm is niet gelijkgetrokken met 'Aafke Lieppes' in de aanhef.

De verklaringen zijn afgelegd voor mederechter en beëdigd klerk te Bergum op 24 mei 1787, met ondertekeningen F. Ypeij en C. Wilhelmij. De marge verwijst naar een beschikking 'als de vorige'.

Onzekerheid en verschil: 'Sjibe Jelles' op NL-0400410000_NL-0400410000_13-38_NL-0400410000_13-38_0004_NL-0400410000_13-38_0004_000129.jpeg en 'Sijbe Jelles' hier blijven als bronvormen staan. Aafke spreekt van een opengebroken kast, terwijl Tjeerd zegt nergens breuk te hebben aangetroffen. Haar herkenning van de witte hozen is een bericht van haar man; zij zegt niet zelf te hebben gezien dat Sijbe ze droeg.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.