Giekerk 19de eeuwGiekerk 1801 - Een knechtskist uit de koestal gehaald
Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1801, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de nacht van 15 op 16 juni 1801 werd bij de achterdeur van een boerderij in Giekerk een ruit gebroken. Een kist uit de koestal werd buiten in de tuin opengebroken. Landbouwer Eeuwe Theunis en knecht Sije Sijes vertelden ieder wat er was verdwenen.
Eeuwe Theunis
Eeuwe Theunis was 73 jaar en landbouwer in Giekerk. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.
In de nacht van 15 op 16 juni 1801 was uit een kozijn bij de achterdeur van het binthuis een ruit gebroken. Volgens Eeuwe was daardoor het slot van de achterdeur weggenomen. De kist van zijn dienstknecht Sije Sijes was uit de koestal weggehaald, naar de tuin op korte afstand van het huis gebracht en daar opengebroken.
Eeuwe gaf op dat Sije de volgende bezittingen miste:
- Twee paar zilveren schoengespen.
- Eén paar zilveren broekgespen.
- De gespen droegen de letters S.S.
Hij wist niet wie de dader of daders waren. De verklaring werd voorgelezen en Eeuwe tekende op 17 juni in Bergum met zijn eigen naam: Eeuwe Theunis.
Eeuwe beschreef hoe de knechtskist uit de koestal naar de tuin was gebracht. De tuin lag volgens de verklaringen dicht bij het huis. Eeuwe en Sije noemden allebei de letters S.S. op de zilveren gespen.
Sije Sijes
Sije Sijes was 19 jaar en werkte als dienstknecht bij Eeuwe Theunis in Giekerk. Hij werd eveneens opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.
Volgens Sije was in de nacht van 15 op 16 juni een ruit van het venster bij de achterdeur gebroken en het deurslot weggehaald. Zijn eigen kist was uit de koestal naar de tuin van de boer, vlak bij de woning, gebracht en opengebroken.
Sije omschreef zijn gemis anders dan Eeuwe:
- Eén paar zilveren schoengespen.
- Eén paar zilveren broekgespen.
- Beide paren hadden de letters S.S.
Sije noemde geen dader. Na voorlezing ondertekende hij op 17 juni 1801 te Bergum met zijn eigen naam: Sije Sijes.
Het verhoor vond plaats op 17 juni 1801 in Bergum. Beide verklaringen werden voorgelezen en door de getuigen zelf ondertekend. De ambtelijke aanhef is van commissaris Gotse Hinnes; P. Noormeulen tekende als secretaris.
Wat is nog zichtbaar?
- Het dorp Giekerk en het omliggende boerenland zijn nog herkenbaar.
- Het exacte boerenerf, de koestal en de tuin van Eeuwe Theunis zijn niet uit de verklaring te lokaliseren.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Giekerk tussen 1798 en 1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Giekerk
Plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-7-D10, bronbladen 133, 134, 135. Verklaringen van: Eeuwe Theunis; Sije Sijes.
De gele fragmenten zijn letterlijk uit de diplomatische transcripties overgenomen. De grijze blokken geven de volledige leesbare informatie in modern Nederlands weer. De oorspronkelijke handgeschreven scans zijn bij deze ronde niet opnieuw gelezen.
Verantwoording
- Eeuwe noemt in totaal drie paar zilveren gespen; Sije noemt twee paar. De aantallen staan afzonderlijk, zonder ze met elkaar te vereenzelvigen.
- De gebouwterm "binthuis" is in de bronbewerking onzeker.
- De transcripties vermelden het verwijderen van het slot, niet een vastgestelde methode waarmee de daders het deden.
- Er is geen aangewezen dader of eindafdoening in de beschikbare stukken.
De afbeeldingen zijn illustratief en tonen niet noodzakelijk de beschreven personen of gebeurtenissen.