Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Giekerk 1801 - Drie paar zilveren schoengespen en geld verdwenen

Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1801, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

In dezelfde nacht van 15 op 16 juni 1801 verdwenen uit een ander huis in Giekerk zilveren schoengespen en geld. Landbouwer Feye Jans deed de volgende dag aangifte. De verklaring zegt niet wie de goederen had meegenomen.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Feye Jans

Feye Jans was 50 jaar en landbouwer in Giekerk. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.

Hij verklaarde dat in de nacht van 15 op 16 juni 1801 uit zijn huis de volgende voorwerpen waren gestolen:

  • Drie paar zilveren schoengespen.
  • Het eerste paar met de letters T.J.
  • Het tweede paar met de letters B.R.
  • Het derde paar met het merk J.T.
  • Een bedrag in carolusguldens, verdeeld over verschillende muntsoorten. Het bedrag is niet meer te lezen.

Feye wist niet wie de dief of dieven waren. Na voorlezing van zijn verklaring zette hij op 17 juni 1801 in Bergum zijn eigen handtekening: Feye Jans.

Feye noemde van elk van de drie paar zilveren gespen afzonderlijk de merkletters. Ook miste hij geld in carolusguldens en andere muntsoorten.

Keuken rond 1800.
Keuken rond 1800.

Op 17 juni 1801 las men Feye de verklaring voor, waarna hij in Bergum zelf tekende. Johannes Lodema was commissaris bij de opname. De gebeurtenis viel in dezelfde nacht als de inbraak bij Eeuwe Theunis en Sije Sijes, maar een gemeenschappelijke dader is niet aangetoond.

Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.

Wat is nog zichtbaar?

  • De oude dorpsstructuur van Giekerk en het omliggende boerenland.
  • Het huis van Feye Jans kan niet met zekerheid uit deze verklaring worden aangewezen.

Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Giekerk tussen 1798 en 1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.

Feije / Feye Jans en zijn zoon Sijtze, Giekerk 1801–1810

In juli 1810 meldt Feije Jans, landbouwer te Giekerk, gestolen wasgoed. In oktober verklaart Feije Jans uit dezelfde plaats en met hetzelfde beroep over schoengespen van zijn inwonende zoon Sijtze Feijes. Dit is waarschijnlijk dezelfde vader. Juli noemt zijn 62ste levensjaar; oktober is voorlopig gelezen als zijn 61ste levensjaar. De aangifte uit 1801 noemt Feye Jans, eveneens landbouwer in Giekerk, maar 50 jaar. Die oudere koppeling blijft onzeker door de leeftijdsafwijking. Een partner wordt niet genoemd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Giekerk

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Gesprek met een ambtenaar, historische voorstelling.
Gesprek met een ambtenaar, historische voorstelling.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-8-D01, bronbladen 136. Verklaringen van: Feye Jans.

    De gele fragmenten zijn letterlijk uit de diplomatische transcripties overgenomen. De grijze blokken geven de volledige leesbare informatie in modern Nederlands weer. De oorspronkelijke handgeschreven scans zijn bij deze ronde niet opnieuw gelezen.

    Verantwoording

    • Het geldbedrag is onleesbaar en wordt niet geschat.
    • De derde reeks merkletters is onzeker (J.T.?).
    • Deze aangifte is een ander dossier dan de knechtskist van Eeuwe Theunis en Sije Sijes, ook al gaat het om dezelfde nacht en dezelfde plaats.
    • Van een gevonden dader of vonnis is in dit dossier geen sprake.

    De afbeeldingen zijn illustratief en tonen niet noodzakelijk de beschreven personen of gebeurtenissen.

    Verantwoording

    • Het totale geldbedrag is in de bestaande transcriptie niet leesbaar.