Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Giekerk 1810 - Sijtze Feijes, de schoengespen en zilversmid Smeding

Sijtze en zijn vader Feije zien een vrouw en een man richting Leeuwarden gaan. Later hoort Feije bij een zilversmid over aangeboden schoengespen.

Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.

Sijtze Feijes

Sijtze Feijes, zoon van landbouwer Feije Jans in Giekerk en bij hem inwonend, is 19 jaar. Hij werd beëdigd en ondervraagd. Op donderdag 27 september miste hij een paar grote zilveren schoengespen met de letters S.F. De schoenen stonden onder een tafel in de kamer.

De avond van 26 september stonden zij daar nog met de gespen erop. Hij weet niet wie de gespen meenam. Toen hij op 27 september tussen acht en negen uur op de dorsvloer in de schuur stond, passeerde eerst een vrouw en daarna een man. De vrouw had een bundel met goederen op haar rug en een korfje onder haar arm.

Zij gingen in de richting van Leeuwarden. Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 6 oktober 1810: Sijtze Feijes.

Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.

Feije Jans

Feije Jans, landbouwer in Giekerk, is naar zijn beste weten in zijn 61ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op donderdag 27 september verdwenen een paar grote zilveren schoengespen met de letters S.F. van de schoenen van zijn bij hem inwonende zoon Sijtze Feijes.

De schoenen stonden onder een tafel in de kamer en hadden de vorige avond nog gespen. Hij kan niet met zekerheid zeggen wie die meenam. Toen hij op 27 september tussen acht en negen uur op de dorsvloer in de schuur stond, passeerde eerst een vrouw en daarna een man.

De vrouw had een bundel met goederen op haar rug en een korfje onder haar arm. Zij gingen in de richting van Leeuwarden. Feije reisde gisteren, 5 oktober, naar Leeuwarden, naar zilversmid Smeding in de Wirdumerstraat bij de Markt. Daar vernam hij dat volgens de beschrijving van die zilversmid de bedoelde man op 27 september vóór elf uur aan huis was gekomen om een paar grote zilveren schoengespen te verkopen.

Feije meende dat dit de gespen waren die aan zijn zoon waren ontvreemd. Smeding had geweigerd ze te kopen. Feije sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 6 oktober 1810: Feije Jans.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Giekerk.

Feije / Feye Jans en zijn zoon Sijtze, Giekerk 1801–1810

In juli 1810 meldt Feije Jans, landbouwer te Giekerk, gestolen wasgoed. In oktober verklaart Feije Jans uit dezelfde plaats en met hetzelfde beroep over schoengespen van zijn inwonende zoon Sijtze Feijes. Dit is waarschijnlijk dezelfde vader. Juli noemt zijn 62ste levensjaar; oktober is voorlopig gelezen als zijn 61ste levensjaar. De aangifte uit 1801 noemt Feye Jans, eveneens landbouwer in Giekerk, maar 50 jaar. Die oudere koppeling blijft onzeker door de leeftijdsafwijking. Een partner wordt niet genoemd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gesprek met een ambtenaar rond 1800.
Een gesprek met een ambtenaar rond 1800.
Een reiziger op een landweg rond 1800.
Een reiziger op een landweg rond 1800.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Opname van de verklaringen

Verklaringen opgenomen door Jetze van Sminia, baljuw van het vijfde district in Friesland, als commissaris.

De twee verklaringen werden afgelegd voor de commissaris en secretaris te Bergum op 6 oktober 1810. Sminia; P.W.G. Bruining.

Meer over het dagelijks leven

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D085. Verklaringen afgelegd op 6 oktober 1810 te Bergum; scanbladen 246, 247.

Verantwoording

Enkele woorden en de leeftijd van Feije Jans zijn niet goed leesbaar. De hertaling gebruikt waar mogelijk de voorlopige lezing.