Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Eernewoude 1810 - Het lege kabinet en de bedsteden van Sierd Feijkes

Jitske Sipkes vindt een open voordeur. Haar moeder en Hendrik Johannes bekijken daarna het huis; visser Sierd Feijkes beschrijft wat hij mist.

Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.

Jitske Sipkes

Jitske Sipkes, minderjarige ongehuwde vrouw in Eernewoude, is in haar 17ste levensjaar. Zij werd opgeroepen en ondervraagd. Op 16 augustus rond acht uur 's avonds kwam zij even buiten de dorpsbuurt bij een potschip. Met een meisje van dat schip ging zij naar het nabijgelegen huis van Sierd Feijkes.

De voordeur stond open, het kabinet in de kamer eveneens. Goederen waren eruit genomen en de bedkleren van de bedsteden in de kamer ontbraken. Zij was erheen gegaan om bessen te plukken, waarvoor Sierd haar toestemming had gegeven. Zij sloot na voorlezing met haar eigen kruismerk te Bergum op 18 augustus 1810, gewaarmerkt door P.W.G.

Bruining.

Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.

Sjoerdtje Sikkes

Sjoerdtje Sikkes, vrouw van landbouwer Sipke Rienks in Eernewoude, is in haar 53ste levensjaar. Zij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op 16 augustus rond acht uur 's avonds kwam haar dochter Jitske Sipkes thuis en vertelde hoe zij het huis van Sierd Feijkes had aangetroffen.

Een potschipper had met zijn schip aan haar land gelegen, maar was inmiddels vertrokken. Zij wist niet waarheen. Zij ging met Hendrik Johannes, eveneens uit Eernewoude, naar het huis. De voordeur stond open, maar zij konden geen sporen van openbreken aan die deur zien.

In de kamer stond het kabinet open en was er onder meer kleding uit genomen. Bij nader onderzoek bleek ook dat de bedden in de kamer waren beroofd. Op de bedsteden lagen alleen twee oude samengeplakte lakens. Zij sloot na voorlezing met haar eigen kruismerk te Bergum op 18 augustus 1810, gewaarmerkt door P.W.G.

Bruining.

Hendrik Johannes

Hendrik Johannes, arbeider in Eernewoude, is in zijn 58ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op de avond van 16 augustus rond acht uur kwam Sjoerdtje Sikkes, vrouw van landbouwer Sipke Rienks in Eernewoude, bij hem thuis. Eerder had een potschipper met zijn schip aan haar land gelegen; die was inmiddels vertrokken.

Zij vertelde wat haar dochter Jitske Sipkes had ontdekt en vroeg om samen het huis te bekijken. Hendrik ging mee. De voordeur stond open en zij zagen geen sporen van openbreken aan de deur. In de kamer stond het kabinet open en waren er goederen uit genomen.

Bij nader onderzoek was er geen linnen meer. Ook de bedden in de kamer waren beroofd en op de bedsteden lagen alleen twee oude samengeplakte lakens. Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 18 augustus 1810: Hendrik Johannes.

Sierd Feijkes

Sierd Feijkes, visser en vrijgezel in Eernewoude, is tussen 40 en 50 jaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op 29 juli vertrok hij om te vissen, met zijn oude vader, die tussen 80 en 90 jaar was. Hij kwam op 15 augustus thuis. Voor zijn terugkeer had hij al bericht gekregen dat in zijn huis was gestolen.

De voordeur stond open, hoewel hij die bij zijn vertrek had afgesloten. Hij zag geen sporen van openbreken. In de kamer miste hij van twee bedsteden twee bedden, een kussen, een sprei en dekens. Het kabinet was ook gesloten geweest. Daaruit miste hij zeven doeken, waaronder drie zijden vrouwendoeken, waarvan twee met de letters S.F. en F.D., en twee bontzijden doeken.

Verder ontbraken zes el wit linnen die in de kamer over een stoel hadden gehangen, een lap grove stof die over een stoel hing en een stuk bont linnen dat over een stoel hing. Ook miste hij acht porseleinen spoelkommen: zes van het kabinet en twee van de schoorsteenmantel. Verder een porseleinen theebus met deksel, twee linnen voorschoten, een bont kerkboek met in goud de letters K.T. en het jaartal, twee gewatteerde hemdrokjes en veel kleine spullen, waaronder enkele gebogen sleuteltjes.

Uit de gang waren tinnen theelamppannen verdwenen, een kleine tinnen waterpot, een trekpot, vier kleine tinnen lepels, enkele oude tinnen lepels en porseleinen theegoed. Hij weet niet wie de diefstal pleegde. Hij sloot na voorlezing met zijn eigen handmerk te Bergum op 18 augustus 1810, gewaarmerkt door P.W.G.

Bruining.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Eernewoude.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een woning rond 1800.
Een woning rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een keuken rond 1800.
Een keuken rond 1800.
Een dienstbode in de keuken rond 1800.
Een dienstbode in de keuken rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Opname van de verklaringen

Verklaringen opgenomen door Jetze van Sminia, baljuw van het vijfde district in Friesland, als commissaris.

De vier verklaringen werden afgelegd voor de commissaris en secretaris te Bergum op 18 augustus 1810. Sminia; P.W.G. Bruining.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D081. Verklaringen afgelegd op 18 augustus 1810 te Bergum; scanbladen 240, 241, 242.

Verantwoording

Enkele woorden, namen en dateringen zijn in de aangeleverde lezing onzeker of tegenstrijdig. De hertaling gebruikt waar mogelijk de voorlopige lezing; niet te reconstrueren bijzonderheden ontbreken.