Verklaringen uit BergumTwee getuigenverklaringen, opgenomen op 24 april 1805.
Wessel Hendriks de Jong vertrok op 23 april 1805 om half vier in de ochtend naar zijn werk in het veen. Bij thuiskomst stonden zijn schoenen nog onder de kist, maar de zilveren gespen waren verdwenen. Zijn moeder Itje Wessels had de gespen rond het middaguur nog gezien.
Wessel Hendriks de Jong was een ongehuwde arbeider uit Bergum, in zijn 32ste levensjaar. Op 23 april 1805 ging hij om half vier in de ochtend van huis om in het veen te werken. Zijn schoenen stonden in de kamer, onder zijn kist. Aan de schoenen zaten zilveren gespen.
Om half drie in de middag kwam Wessel thuis. Hij wilde de schoenen onder de kist vandaan halen en aantrekken. De schoenen stonden er nog, maar de gespen waren ervan afgehaald.

Het paar gespen was langwerpig en bijna vierkant van vorm. Ze waren versierd met drie sterren en hadden ieder de letters P. W. als merkteken. Aan de achterkant van een van de gespen was ook een gewichtsaanduiding aangebracht. Het betrof gespen met een enkele tong.
Wessel wist niet wie de gespen had weggehaald. Bij zijn verklaring op 24 april in Bergum zette hij een kruis als handmerk, in aanwezigheid van P. W. G. Braunius.
Wessels moeder Itje, weduwe van Hendrik de Jong en tussen de veertig en vijftig jaar oud, woonde eveneens in Bergum. Zij zag op 23 april omstreeks twaalf uur de schoenen van haar zoon onder zijn kist staan. De zilveren gespen zaten er toen nog aan.
Kort daarna verliet Itje het huis. Ze sloot de deur goed af en kwam omstreeks half één terug. Toen zij weer thuiskwam, was de deur nog steeds behoorlijk afgesloten.

Volgens Itje kwam haar zoon omstreeks drie uur thuis uit het turfveen. Hij wilde zijn schoenen aantrekken en merkte dat de gespen verdwenen waren. Wessel vroeg zijn moeder of zij de gespen van zijn schoenen had gehaald en ergens had opgeborgen. Itje antwoordde nee.
Itje kon niet verklaren waar de gespen gebleven waren of wie ze had meegenomen. Ze was er wel zeker van dat ze omstreeks twaalf uur nog aan de schoenen hadden gezeten. Op 24 april zette ook zij een kruis onder haar verklaring, in aanwezigheid van P. W. G. Braunius.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.
Verklaringen uit Bergum
Bergum 1805 - Aaltje Jacobs mist linnengoed nadat ze bij een boer is gaan naaien
Bergum 1804 - De lege bijenkorf van Rein Volkerts
Bergum 1795 - Geldvermissing bij Het Zwartkruis




Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-17-D07, scanbladen 361, 362, 363.
Bij de gewichtsaanduiding op de gesp staat twee lood en twee, gevolgd door een niet zeker gelezen eenheid. De beschrijving van rand of straaltjes en een woord over afwerking zijn deels onleesbaar. Er is geen modern gewicht of nadere versiering bij verzonnen.