Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1805 - Aaltje Jacobs mist linnengoed nadat ze bij een boer is gaan naaien

Aangifte van Aaltje Jacobs, afgelegd op 3 mei 1805.

Aaltje Jacobs verliet op 2 mei 1805 om zes uur in de ochtend haar afgesloten huis om bij een boer te gaan naaien. Toen ze thuiskwam, was het huis nog dicht, maar in de kamer stonden spullen verschoven en ontbraken hemden, doeken en lakens.

Om zes uur naar het naaiwerk

Aaltje Jacobs was getrouwd met Claas Gerbens, een arbeider onder Bergum, en was in haar 53ste levensjaar. Op donderdagochtend 2 mei 1805 ging zij om zes uur van huis om bij een boer te naaien. Voor haar vertrek had zij het huis overal goed afgesloten.

Bij terugkomst vond ze het huis nog gesloten. Ze ging naar binnen en zag in de kamer dat spullen die op een kist hadden gestaan naar achteren lagen. Aaltje vreesde daarom dat iemand het deksel van de kist had opgelicht.

Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.

Bij het nagaan van haar bezittingen ontdekte zij dat verschillende stukken linnengoed ontbraken.

Hemden, doeken en twee halve lakens

Aaltje noemde de verdwenen en achtergebleven goederen afzonderlijk:

  • Een geheel nieuw vrouwenhemd.
  • Nog een ongenaaid vrouwenhemd. De en mouwen daarvan lagen op een stoel in de kamer; die stukken hadden niet in de kist gelegen.
  • Een nieuwe rode doek met bloemenpatroon.
  • Een witte onderdoek met een draad die in de lengte door het midden liep.
  • Een oude witte onderdoek.
  • Een nieuw rood doekje met grote ruiten.
  • Twee halve lakens die op de bedstede in de kamer lagen.
Kleding herstellen rond 1800.
Kleding herstellen rond 1800.

Op dat moment wist Aaltje niet of er nog meer was verdwenen. Ze had niemand zien binnengaan en wist niet wie de goederen had meegenomen.

Ze vermoedde dat iemand door een oud venster in het naar binnen was gekomen en het huis weer via dat venster had verlaten. Op 3 mei 1805 verklaarde zij daarover in Bergum en ondertekende met de naam Aaltte Jakobs.

Andere verklaringen en verhalen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.

Kaart van Bergum en omgeving

Verklaringen in de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.
Keukenmeid 1800.
Keukenmeid 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-18-D01, scanbladen 364, 365.

    Verantwoording

    • De transcriptie bevat doorhalingen en een deels moeilijk leesbare passage over de kist. Aaltje beschreef haar vermoeden dat het deksel was opgetild.
    • De precieze stofnaam van het rode, geruite doekje is niet goed leesbaar. Het ruitpatroon staat wel in haar verklaring.
    • De geren en mouwen van het ongenaaide hemd lagen volgens Aaltje op een stoel en hadden niet in de kist gelegen; de twee halve lakens lagen op de bedstede.
    • De route via het oude venster was Aaltjes vermoeden, niet een waargenomen handeling.
    • De ondertekening luidt Aaltte Jakobs; de aanhef gebruikt de schrijfwijze Aaltje Jacobs.