Friesland 1800.
Garijp 1805 - Doek en donkergroene trijp verdwenen uit de winkel van Ritskje Nieuwenhuis
Aangifte van Ritskje Nieuwenhuis, afgelegd op 4 januari 1805.
Toen een klant op 2 januari 1805 stof voor een hemdrok wilde kopen, ontdekte Ritskje Nieuwenhuis dat ruim twintig el doek uit haar winkel in Garijp verdwenen was. Diezelfde avond miste ze ook een stuk donkergroene trijp.
Een klant vraagt om stof voor een hemdrok
Ritskje Nieuwenhuis woonde in Garijp. Zij was getrouwd met Inse van der Veen, die in Leeuwarden woonde. Op woensdag 2 januari 1805 kwam naar haar beste herinnering tussen zes en zeven uur in de avond Wytske Eelkes bij haar thuis. Wytske woonde eveneens in Garijp en was de vrouw van Lieble Fokkes.
Wytske wilde doek kopen voor een hemdrok, een kledingstuk voor het bovenlichaam. Ritskje ging naar haar winkelruimte om het gevraagde doek te pakken. Daar ontdekte ze dat de stof verdwenen was. Van die partij had nog ruim twintig el in de winkel moeten liggen. Een el was een toen gebruikte lengtemaat voor onder meer textiel.
Ook de donkergroene trijp ontbreekt
Later diezelfde avond ging Ritskje opnieuw haar winkel in om te kijken of er meer verdwenen was. Toen miste ze ook een stuk donkergroene trijp, een fluweelachtige stof die onder meer voor bekleding en kleding werd gebruikt.
Het stuk was naar haar schatting tien, elf of twaalf el lang. Ritskje kon niet zeggen wanneer het doek en de trijp uit haar winkel waren verdwenen. Ook wist ze niet wie de stoffen had weggenomen.
Op 4 januari 1805 verklaarde zij hierover in Bergum. Nadat haar verklaring was voorgelezen, ondertekende zij met de naam R. Nieuwenhuis.
Andere verklaringen en verhalen
Ritskje Nieuwenhuis in Garijp, 1805 en 1807
De ongebruikelijke naam Ritskje Nieuwenhuis en Garijp als woonplaats komen in beide zaken overeen. In 1805 wordt haar huwelijk met Inse van der Veen genoemd; in 1807 ontbreken partner en winkelberoep. Daarom blijft de identificatie waarschijnlijk. De loden afvoer en het verdwenen winkeltextiel zijn afzonderlijke zaken.
Garijp 1807 - Ritskje Nieuwenhuis mist haar loden afvoer
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.
Kaart van Garijp en omgeving
Verklaringen uit de omgeving
Verklaringen uit Garijp
Garijp 1804 - Inbraak bij schoolmeester Sjoerd Andries tijdens zijn afwezigheid
Garijp 1804 - Maaijke Jacobs vindt een opengebroken kast
Garijp 1804 - Stijntje Geerts en de verplaatste wiegDagelijks leven
Afbeeldingen
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-17-D03, scanbladen 353, 354.
Verantwoording
- De leeftijd van Ritskje wordt mogelijk als het 33ste levensjaar gelezen. Een index noemt een andere leeftijd.
- De voornaam van de klant wordt in de transcriptie onzeker als Wytske of een nabije schrijfwijze gelezen.
- Een exacte lengte van de verdwenen trijp noemde Ritskje niet; zij schatte tien, elf of twaalf el.
- Er is geen dader aangewezen en Ritskje wist niet wanneer de stoffen verdwenen waren.