Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Garijp 1804 - Maaijke Jacobs ontdekt na de kerkdienst een opengebroken kast

Aangifte van Maaijke Jacobs, afgelegd op 9 augustus 1804.

Op zondag 5 augustus 1804 ging de weduwe Maaijke Jacobs naar de kerk van Garijp. Toen ze na de preek thuiskwam, was de deur nog op slot, maar binnen was haar kast opengebroken.

Maaijke Jacobs gaat naar de kerk

Maaijke Jacobs, de weduwe van Jan Pijtters, was boerin in Garijp en ongeveer 65 jaar oud. Op zondag 5 augustus 1804 ging zij tussen twaalf en één uur van huis om de kerkdienst bij te wonen. Voordat zij vertrok had ze haar woning goed afgesloten. Zodra de preek afgelopen was, liep ze weer naar huis.

Bij thuiskomst merkte Maaijke op dat de bovenkant van haar voordeur enigszins beschadigd was. Zij dacht op dat moment nog niet dat er iets verkeerds in huis was gebeurd. Het deurslot zat nog dicht. Met haar sleutel maakte ze de deur open.

Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.

De grendel is uit het kozijn gebroken

Binnen zag Maaijke dat de waaraan de grendel zat uit het kozijn van de voordeur was gebroken. In de kamer stond een kast. Die was eveneens opengebroken. Het slot hing nog met één spijker aan de bodem van de kast.

In de kast stond een klein koffertje met zakken waarin zij zilvergeld bewaarde. Daaruit waren dubbeltjes en verdwenen. Maaijke kon niet zeggen hoeveel geld er eerder in had gezeten.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Een afgebroken koperen knop

Pas enige tijd later ontdekte zij dat van een koperen voorwerp ook een knop was afgebroken. De knop was nog aanwezig. Meer bezittingen miste zij niet. Maaijke wist niet wie in haar huis was geweest of wie het zilvergeld had weggenomen.

Op 9 augustus 1804 legde zij in Bergum haar verklaring af. Nadat deze was voorgelezen, ondertekende ze met haar naam: Maaijk Jacobs.

Andere verklaringen en verhalen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens over de beschreven tijd. Historische scans en kaarten worden afzonderlijk aangeduid.

Kaart van Garijp en omgeving

Verklaringen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een woning rond 1800.
Een woning rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een dienstbode in de keuken rond 1800.
Een dienstbode in de keuken rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-16-D01, scanbladen 321, 322.

    Verantwoording

    • De oorspronkelijke tekst noemt Maaijkes 66ste levensjaar; het cijfer is niet helemaal zeker gelezen.
    • De inhoud van het koffertje, de verhouding tussen de zakken en het slot en de beschrijving van het koperen voorwerp zijn op enkele plaatsen moeilijk leesbaar. Daarom is het voorwerp niet verder benoemd.
    • Maaijke zag schade en miste geld, maar zag de inbraak niet gebeuren. De dader en het totale bedrag zijn onbekend.

    De inhoud is vergeleken met de beschikbare diplomatische transcripties en moderne bronbewerking. De handgeschreven scans zijn in deze ronde niet opnieuw gelezen.