Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Garijp 1804 - De witte , en het ijzeren spit van schipper Jan Franses

Aangifte van schipper Jan Franses, 30 november 1804.

Een schipper uit Veenwouden laat zijn schip achter bij een fabriek in Garijp. Bij terugkomst zijn een pas gemaakte fok en twee stukken scheepsgerei verdwenen.

Jan Franses laat zijn schip achter bij Garijp

Jan Franses was schipper, woonde in Veenwouden en was in zijn 28ste levensjaar. Eind november 1804 lag hij met zijn schip bij de fabriek in Garijp. Op donderdag 22 november verliet hij het schip en ging naar Veenwouden.

Een week later, op donderdag 29 november, kwam Jan terug. Hij ontdekte dat een deel van zijn scheepsuitrusting was verdwenen.

Turfwinning rond 1800.
Turfwinning rond 1800.

De witte fok was pas nieuw gemaakt

Achter in het had een nieuwe witte fok gelegen: een voorzeil van twintig , kort daarvoor van wit zeildoek gemaakt. Die fok was weg.

Jan miste daarnaast een van twintig voet. Aan het uiteinde zat geen piek. Ook een ijzeren spit met een witte ring was verdwenen. Daaraan zat een touw waarmee het schip had vastgelegen. Het spit had in de grond gestoken en het touw was aan het schip vastgemaakt.

Kuiperij rond 1795.
Kuiperij rond 1795.

Niemand wordt aangewezen

Al deze goederen waren volgens Jan bij zijn vertrek op 22 november nog op, in of bij het schip geweest. Hij miste verder niets en wist niet wie ze had weggenomen.

Op 30 november 1804 legde hij in Bergum zijn verklaring af. Na het voorlezen zette hij zijn : een kruis, bij zijn naam Jan Franses.

Andere verklaringen en verhalen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens over de beschreven tijd. Historische scans en kaarten worden afzonderlijk aangeduid.

Kaart van Garijp en omgeving

Verklaringen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.
Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.
Een houten scheepsinterieur.
Een houten scheepsinterieur.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Een kofschip rond 1800.
Een kofschip rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-16-D05, scanbladen 332, 333.

    Verantwoording

    • De bronbenaming van de fabriek bij Garijp is niet geheel helder. De dossierindex noemt een cichoreifabriek. In de lopende tekst is alleen de zekerheid "bij de fabriek in Garijp" gebruikt.
    • De fok is twintig ellen lang; de kloet meet twintig voet. Deze maten mogen niet worden verwisseld.
    • De precieze zinsbouw over het ijzeren spit, de witte ring en het touw is onduidelijk, maar het spit en het touw worden beide genoemd.
    • De bronscans zijn 332-333. Een ouder indexgegeven verwees abusievelijk naar 331 als beginblad; de nieuwe titel staat op 332.

    De inhoud is vergeleken met de beschikbare diplomatische transcripties en moderne bronbewerking. De handgeschreven scans zijn in deze ronde niet opnieuw gelezen.