Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1804 - Rein Volkerts vindt de lege bijenkorf van zijn oom

Twee verklaringen over een verdwenen bijenkorf, afgelegd op 17 december 1804.

Toen Rein Volkerts, een jongen van ongeveer twaalf jaar, op 14 december 1804 een boodschap wilde doen, wees een vrouw hem op een bijenkorf achter een huis aan de Nieuwestad bij Bergum. Het was een van de 55 korven van zijn oom Gele Rinderts.

Rein Volkerts volgt de aanwijzing van een vrouw

Rein Volkerts woonde bij zijn vader Volkert Reins in Noordermeer onder Bergum. Hij was in zijn dertiende levensjaar. Op vrijdagochtend 14 december ging hij tussen acht en negen uur op weg om een boodschap te doen aan de Nieuwestad onder Bergum.

Onderweg kwam hij een vrouw tegen die hem vertelde dat op het land van Jacob Clases, achter diens huis aan de Nieuwestad, een bijenkorf stond. Rein werd nieuwsgierig en ging kijken. Daar vond hij een korf die aan de voorkant blauw was geschilderd en aan de achterkant wit.

Een kamer in een stadswoning rond 1800.
Een kamer in een stadswoning rond 1800.

Hij herkende de korf als een van die van zijn oom Gele Rinderts, de veerschipper die tussen Bergum en Leeuwarden voer. Hij tilde de korf op en zag dat de honing eruit was gehaald. Onder de korf lag nog honing op het land. Rein zag dat de korf van de bijenstal was weggenomen en op de kant was terechtgekomen.

Van 55 naar 54 bijenkorven

Rein nam de korf mee naar het huis van zijn vader. Daar had Gele Rinderts in het najaar zijn bijenstal met 55 korven staan. Rein telde er nog 54. Hij zette de gevonden korf terug op haar gewone plaats, deed vervolgens alsnog zijn boodschap en vertelde in de middag aan zijn oom wat hij had gevonden. Daarna ging hij weer naar huis.

Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.

De jongen wist niet wie de korf had weggenomen. Hij had alleen grote voetafdrukken vanaf de Nieuwestad kunnen volgen. Zijn verklaring werd op 17 december in Bergum opgeschreven. Onder de verklaring staat zijn naam ook als Rein Folkerts.

Gele Rinderts bekijkt zijn beschadigde korf

Gele Rinderts woonde in Bergum en was schipper op de route naar Leeuwarden. Hij was in zijn 57ste levensjaar. Zijn neef Rein, zoon van zijn zwager Volkert Reins, kwam op 14 december in de middag bij hem thuis. Rein vertelde dat in de nacht van 13 op 14 december een van Geles bijenkorven was gestolen en dat hij die achter het huis van Jacob Clases had teruggevonden.

Diezelfde middag ging Gele naar het huis van Volkert Reins, waar zijn bijenstal met vijfenvijftig korven stond. Hij herkende de teruggezette korf als de zijne. De honing en het was waren verdwenen. Volgens Gele leken honing en was met geweld uit de korf getrokken. Wie de diefstal had gepleegd, werd in de verklaringen niet genoemd. Op 17 december 1804 ondertekende Gele zijn verklaring in Bergum als Geele Rinderts.

Andere verklaringen en verhalen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.

Kaart van Bergum en omgeving

Verklaringen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Kuiperij rond 1795.
Kuiperij rond 1795.
Werk op het land rond 1800.
Werk op het land rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.
Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.
Een kofschip rond 1800.
Een kofschip rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-17-D02, scanbladen 350, 351, 352.

    Verantwoording

    • Er staat geen specifieke afbeelding van deze bijenkorf in de beschikbare beeldindex; de afbeeldingen zijn algemeen en niet bedoeld als exacte reconstructie van de vondst.
    • De naam komt voor als Rein, Reyn en Folkerts of Volkerts; Gele ondertekende als Geele Rinderts.
    • Rein zag grote voetafdrukken, maar identificeerde daarmee geen persoon.
    • De datum van de diefstal (nacht van 13 op 14 december) is wat Rein aan Gele vertelde. Niemand verklaart zelf de diefstal te hebben gezien.