Bintje Baukes, weduwe van Jan Jans Sapperstia, wonend aan het einde van de Leegweg te Bergum en 65 jaar oud, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat gisteren, de 24ste, om ongeveer zes uur 's avonds drie mannen bij haar kwamen: Roel Aukes, zoon van Auke Roelofs zandpranger, wonend in een schip; Brant Sjoerds, zoon van Sjoerd Mijnheer, wonend in de Rottevalle; en schippersknecht Gjolt Douwes, die met zijn werkgever en schip aan Bergumerdam lag om te laden Zij eisten jenever.

Nadat zij die hadden opgedronken, ging Roel. De anderen bleven. Na korte tijd. Zij kwamen terug en vroegen een halve mingel jenever. De getuige gaf die aan Roel. Hij en zijn twee makkers dronken samen en betaalden. Toen Roel het glas brak, verlangde zij zes stuivers.

Hij weigerde eerst, maar gaf uiteindelijk een stoter. Om ruzie te voorkomen betaalde Brant Sjoerds het resterende bedrag. Roel verlangde nog zo'n glas, dat hij opnieuw wilde breken. Brant pakte het hem af. Zij zei hem weg te gaan. Haar dochter Janke zei in haar aanwezigheid dat zijn ouders hem wel anders hadden opgevoed.

Hij greep Janke bij de borst, stootte haar met de stoel achterover en trapte haar met zijn voet in het lijf. Zij begon direct te bloeden. Zij riepen de buren en lieten chirurgijn mr. Smits te Bergum halen Hij constateerde ernstig letsel. Janke bloedde zo sterk dat het bloed op de vloer terechtkwam.

Zij bloedde vandaag rond de middag nog steeds. Na wat hij Janke had aangedaan, vertrok Roel uit het huis. Korte tijd later kwam Bauke Scheffer, die het voorval vanaf het begin tot het einde had bijgewoond, opnieuw binnen. Hij vertrok met Brant Sjoerds. De getuige sloot haar verklaring en ondertekende te Bergum op 25 april 1808.

Bintje Baukes.

Maayke Jans, dochter van Bintje Baukes, inwonend bij haar moeder te Bergum en in haar 21ste levensjaar, verscheen, werd beëdigd en ondervraagd. Zij getuigde dat gisteren, zondag 24 april, om zes uur drie mannen kwamen: Roel Aukes, zoon van Auke Roelofs zandpranger; Brant Sjoerds, zoon van Sjoerd, ongehuwde schipper in de Rottevalle; en Gjolt Douwes, knecht bij een schipper die aan Bergumerdam lag om te laden Zij vroegen jenever en dronken die.

Roel vertrok daarna, bleef even weg en kwam terug. Vervolgens vroeg hij een halve mingel jenever, die haar moeder hem gaf. Hij dronk die met zijn twee kameraden en zij betaalden samen Roel had echter een glas gebroken Haar moeder vroeg daarvoor zes stuivers.

Hij weigerde die te betalen, maar gaf uiteindelijk een stoter. Brant betaalde het resterende bedrag om ruzie te voorkomen. Roel vroeg vervolgens nog zo'n glas, dat hij eveneens wilde breken. Brant Sjoerds, die aanwezig was, verhinderde dit. Roel zei daarna dat hij het huis in brand zou steken en de ruiten zou breken Haar moeder zei hem weg te gaan.

Haar zuster Janke maakte een opmerking over zijn ouders. Daarop greep hij Janke bij de borst, stootte haar op een stoel en vervolgens met de stoel achterover. Hij trapte haar onder in het lijf. Zij begon zo sterk te bloeden dat het bloed langs de vloer liep. Zij lieten chirurgijn mr.

Lindwoude uit Bergum halen Hij onderzocht haar en constateerde ernstig letsel. Zij bloedde vandaag in de namiddag nog steeds. Roel vertrok uit het huis van haar moeder. Korte tijd later kwam Bauke Scheffer, die het voorval vanaf het begin had bijgewoond, terug.

Hij vroeg of er iets van hem was blijven liggen. Zij antwoordden dat er niets van hem lag. Hij vertrok direct met Brant Sjoerds. Zij sloot haar verklaring na voorlezing en ondertekende te Bergum op 25 april 1808. Maayke Jans.

Gjolt Douwes, schippersknecht bij schipper Rommert Pytters, die met zijn schuit aan de dam te Bergum lag om te laden, in zijn 20ste levensjaar, verscheen en werd ondervraagd. Hij verklaarde dat hij gisteren, zondag 24 april, tussen zes en zeven uur met Roel Aukes en Brant Sjoerds bij Bintje Baukes aan het einde van de Leegweg kwam.

Zij dronken jenever en betaalden samen Roel vroeg een halve mingel jenever. Toen hij een glas brak, vroeg Bintje zes stuivers. Hij weigerde, maar betaalde een stoter. De resterende twaalf duiten werden betaald door Brant Sjoerds. Toen de halve mingel ongeveer half was opgedronken, ging Roel naar de overkant van de weg.

Hij bleef daar korte tijd, keerde terug en dronk de rest samen met de getuige en Brant op. Roel zei tegen de getuige dat zijn vader was opgehangen. De getuige geloofde dat Roel zijn vader niet had gekend. Daarna dreigde Roel Bintjes huis in brand te steken en de ruiten te breken Haar dochter Janke maakte een opmerking over zijn ouders.

Hij greep haar bij de borst en stootte haar achterover op een stoel en op de grond. De getuige had niet gezien welk letsel hij haar daarbij toebracht. Kort daarna, toen Roel vertrokken was, zag hij met de anderen dat Janke zeer sterk van onderen bloedde. Het bloed liep over de vloer.

Zij riepen de buren en haalden hulp. De getuige vertrok. Hij sloot zijn verklaring na duidelijke voorlezing en zette zijn handmerk te Bergum op 25 april 1808. Gjolt Douma; G.G. Reitsma, plaatsvervanger.

Brant Sjoerds, schipper met zijn schip aan Bergumerdam, in zijn 28ste levensjaar, was ondervraagd en beëdigd. Hij zei dat hij gisteren, zondag 24 april, tussen zes en zeven uur 's avonds met Roel Aukes, zoon van Auke Roelofs, en schippersknecht Gjolt Douwes naar het huis van Bintje Baukes Sapperstia aan het einde van de Leegweg te Bergum was gegaan om een borrel te drinken. Nadat zij jenever hadden gedronken en betaald, bestelde Roel nog een halve mingel jenever.

Zij dronken daarvan ongeveer de helft. Roel ging enige tijd naar een ander huis aan de overkant van de weg en kwam daarna terug. Hij dronk de rest met de getuige en Gjolt Douwes op. Tegen Gjolt Douwes werd gezegd dat zijn vader was opgehangen. Roel maakte veel rumoer en dreigde het huis van Bintje in brand te steken en de ruiten te breken. Bintje verlangde zes stuivers voor iets wat hij had gebroken. Hij weigerde en betaalde een stoter; de getuige betaalde het resterende bedrag aan Bintje.

Ten slotte greep Roel haar dochter Janke bij de borst en stootte haar achterover op een stoel en op de grond. De getuige had niet gezien welk letsel hij haar had aangedaan. Hij zag direct daarna wel dat Janke bloedde en dat het bloed langs haar been op de vloer vloeide.

Er kwam iemand in huis. De getuige bleef nog kort en vertrok daarna. Nadat hij brood had gegeten, ging hij terug naar het huis van Bintje Baukes om te vragen hoe het met Janke ging. Hij trof daar chirurgijn mr. Smitz, die haar voor de tweede keer bezocht. Hij vertrok met Gjolt Douwes en Bauke Scheffer.

Vandaag ging hij opnieuw naar het huis om naar Janke te vragen. Zij zei hem dat het nog niet goed met haar ging. Hij sloot zijn verklaring na voorlezing en ondertekende haar te Bergum op 25 april 1808: Brant Sjoerd.

Gerrijt Sjoerds, zoon van Sjoerd Pytterrs, woont bij zijn vader in Bergum en is in zijn 28ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij het volgende. Op zondagavond 24 april ging hij tussen zeven en acht uur naar het huis van Bintje Baukes, weduwe van Jan Jans, tapster, in Bergum.

Daar trof hij haar dochters Janke en Maaike Jans, Bauke Scheffer, Roel Aukes, iemand die Brant heette en een jonge schippersknecht van wie hij de naam niet kende. Roel, Brant en de jonge knecht hadden jenever gedronken. Roel wilde vervolgens niet langer met de twee schippersknechten drinken en dronk met de getuige.

Hij zag Roel een glas met een inhoud van een vierde mengel breken, dat in de voorkamer stond en door Bintje werd gebruikt. Daarna ontstond een geschil over vergoeding van het glas. Janke vroeg Roel nog vier duiten. Roel wilde niet langer met de twee schippersknechten drinken Men zei dat Roel het gebroken glas moest betalen. Hij weigerde.

Janke sprak over het hele schip en zei dat zij haar veel hadden aangedaan. Er werd met een vinger gedreigd. Janke en vervolgens Bintje pakten. Roel vast en zeiden dat hij het huis uit moest. Roel stootte Janke, waardoor zij achterover viel. Daarna gingen. Roel en de onbekende schippersknecht de deur uit.

Pas toen zag de getuige dat Janke veel bloed verloor. Roel werd weer binnengehaald om te zien wat hij had aangericht. Janke stond toen weer overeind en gaf Roel nog een slag. Zij zei dat zij hem voortaan niet meer wilde zien Roel ging vervolgens weer naar buiten. De getuige weet verder niets.

Na voorlezing tekent hij in Bergum op 28 april 1808: Gerrijt Sjoerds.

Bauke Scheffer, schippersknecht, woont in Bergum en is in zijn 24ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op zondagavond 24 april in het huis van Bintje Baukes, weduwe van Jan Jans, tapster, in Bergum was. Tussen zes en zeven uur kwamen daar Roel Aukes, Brant Sjoerds en Gjolt Douwes, alle drie schippersknechten. De drie mannen vroegen jenever en daarna nog meer.

Roel ging even naar buiten en vroeg bij terugkomst of de jenever al op was. Na het drinken betaalden zij. Hij wilde niet langer met de twee andere schippersknechten drinken, brak het jeneverglas en vroeg een ander. Hij wilde slechts twee stuivers voor het glas betalen, terwijl Janke twee en een halve stuiver vroeg.

Om het geschil op te lossen betaalde Brant nog een en een halve stuiver voor het gebroken glas. Daarna werd opnieuw jenever gehaald. Roel wilde vier duiten terug. Janke maakte een opmerking over het huis en zijn schip. Daarop smeet Roel haar achterover op een stoel en gaf haar een schop.

Hij liep met Gjolt de deur uit. Toen men bloed op de grond zag, werd Roel van buiten teruggehaald om te zien wat hij had aangericht. Hij kwam weer mee naar binnen. De getuige hielp met Brant en Gjolt Janke naar bed. De stoel waarop zij had gezeten was zo vol bloed dat het er volgens hem afgeschept kon worden. Vervolgens werd chirurgijn H.

Smit gehaald om Janke te onderzoeken. Toen deze binnen was, vertrok de getuige met Brant en Gjolt. Hij weet verder niets. Na voorlezing plaatst hij zijn handmerk in Bergum op 26 april 1808, in aanwezigheid van P.W.G. Bruining.

Hermanus Smit, chirurgijn in Bergum, is in zijn 30ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op zondagavond 24 april 1808 om negen uur naar het huis van Bintje Baukes, tapster in Bergum werd geroepen. Hij trof haar dochter Janke Jans gewond aan.

Hij beschrijft een letsel bij de lendenen en de schede, met een sterke bloedvloeiing uit de schede. Het geweld zou haar door Roel Aukes, een schippersknecht, zijn toegebracht. Daarnaast ontstond zwelling van de schaamdelen. Op maandag om acht uur zag Smit dat de patiënte zeer verzwakt was door het sterke bloedverlies gedurende de hele nacht.

Zij had pijn onder in de buik. De zwelling was iets toegenomen; hij behandelde haar. Om drie uur 's middags waren de bloedvloeiing en de zwelling nauwelijks verminderd. Na tien uur 's avonds was zij zeer zwak door het aanhoudende bloedverlies. De zwelling was nog weinig verminderd; hij behandelde haar opnieuw.

Op dinsdag 26 april was het bloeden verminderd, al bleef zij nog wat bloed verliezen. Zij had gedurende de nacht pijn onder in de buik. De zwelling was sterk verminderd en hij gaf opnieuw de nodige behandeling. Naar zijn oordeel was zij echter nog niet buiten gevaar.

Na voorlezing ondertekent hij in Bergum op 28 april 1808: H. Smit.

Roel Aukes, schippersknecht, woont bij zijn vader op het schip dat bij Bergum lag en is in zijn 22ste levensjaar. Hij verklaart dat hij op zondag 24 april tussen zes en zeven uur 's avonds met Brant Sjoerds en Gjolt Douwes naar het huis van Bintje Baukes, weduwe van Jan Jans, ging.

Zij haalden en dronken een vierde mengel jenever en daarna nog een half mengel. Hij ging even naar buiten en kwam terug om de resterende jenever op te drinken. Intussen kwam Gerrijt Sjoerds uit Bergum binnen. Met hem dronk Roel nog een achtste mengel. Hij wilde die jenever in hetzelfde glas schenken waarin eerder het halve mengel had gezeten. Volgens zijn eigen lezing kwam Brant Sjoerds tegen hem aan, waardoor het glas op de grond brak.

Volgens Roel verlangde Bintje dat hij het glas alleen betaalde. Hij weigerde dat en wilde dat Brant meebetaalde. Hij gaf Bintje een zesthalf voor de helft van het glas. Volgens hem hield zij een halve stuiver meer in dan die helft waard was; hij wilde die terug.

Toen vloog Janke hem aan. Hij stootte haar terug, zodat zij achterover viel, en ging de deur uit. Bauke Scheffer, die ook aanwezig was, haalde hem onmiddellijk terug om te zien hoe het erbij lag. Roel ging mee en zag bloed voor haar liggen. Hij vertrok direct weer.

Hij zegt Janke van zich te hebben afgestoten om het huis uit te kunnen, omdat Janke en Bintje hem beiden tegenhielden. Hij zegt geen voornemen te hebben gehad haar te verwonden en zich geen ander kwaad te kunnen herinneren. Na voorlezing ondertekent hij in Bergum op 26 april 1808: Roelof Aukes.