
Hardegarijp 1808 - Goud, zilver en boeken uit het huis van Reitsma - Toenentoen
Alle verhalen en verklaringen uit Bergum
Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over een zwarte merrie vermist en teruggevonden.

De volgende inlichtingen zijn opgenomen voor Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel en commissaris, op ambtshalve verzoek van de fiscaal.
Dirk Jans, huisman en koopman in Bergum, in zijn zesenveertigste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij op 16 augustus van dit jaar op de kermis in Appingedam verschillende paarden had gekocht, waaronder een zwarte, tweejarige merrie. Die kocht hij van Pintje Sijmons, inwoner van Middelstum in Groningerland, voor honderddertig carolusgulden en elf stuivers.
Toen hij met de gekochte paarden thuiskwam, bracht hij ze - in totaal acht - in de wei op zijn gehuurde land in Bergum aan de Zomerweg, niet ver van de Swarte tille. Op 25 augustus merkte hij dat de genoemde tweejarige zwarte merrie ontbrak. Onder de manen op de linker schoft was die gemerkt met de letters D. J. Een of twee dagen eerder had ze nog bij de andere paarden op hetzelfde land geweid.
Na lang zoeken kon hij niet ontdekken waar het paard was gebleven of naartoe gelopen.

Maar uiteindelijk merkte Dirk Jans afgelopen zondag, de 17de van deze maand, dat een dergelijk paard - en naar alle waarschijnlijkheid het eerder genoemde paard - in Bergum in de hovinge van Meint Jans stond. Hij ging daarheen en zag dat het zijn paard was. Het was er gebracht door iemand die Doctor Hijltje werd genoemd, kastelein in Sneek. Deze stond het paard vrijwillig aan Dirk af en gaf het hem terug.
Doctor Hijltje zei dat hij dat paard enige tijd eerder bij zijn huis in Sneek had gekocht van Elbe Fokkes, die in Jutrijp woonde, voor zesenzestig carolusgulden. Hij hoefde volgens de afspraak pas te betalen nadat hij het gekochte paard te gelde had gemaakt en verkocht. Dirk wist verder niets over deze kwestie. Na voorlezing sloot hij zijn verklaring af en ondertekende die in Bergum op 20 september 1786. De handtekening leest 'Dirk Jeens'; de naamvorm 'Dirk Jans' in de verklaring blijft daarnaast behouden.
De verklaring is afgelegd voor de mederechter en de beëdigde klerk te Bergum op dezelfde datum, met ondertekeningen F. Ypeij en C. Wilhelmij.
In de marge staat dat Hun Edele Mogenden hierop als volgt hebben geantwoord. Na onderzoek van de toegezonden brief en de bijgevoegde inlichtingen over de verdwijning van een zwarte merrie van Dirk Jeens te Bergum, vinden de afzenders onvoldoende bewijs om tegen Douwe. op te treden. Zij gelasten meer bewijs te verzamelen indien mogelijk en dat vervolgens aan hen toe te zenden. Intussen hebben zij de procureur-generaal opdracht gegeven nader onderzoek te doen. De brief sluit met een formule over Gods heilige bescherming en de afzenders, de raden van het Hof van Friesland. Gedateerd op de 21ste van een maand in 1786.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Bekijk het overzicht van Bergum





Informatieboek 4, bladen 116, 117.
Datering in de bron: Verhoor 20-09-1786; aankoop 16-08, gemis 25-08, herkenning 17-09; antwoord 21 [maand onleesbaar] 1786
Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.
Verklaring nu gesloten; ambtelijk antwoord deels onleesbaar; latere bewijsvergaring en afloop ontbreken
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.