Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Verhalen en verklaringen uit 1775-1777

Schoenmakers maken schoenen in hun werkplaats, rond 1715.

Suameer 1775: schoenen en weg op de Harste

Sjoukje is alleen thuis. Zij mist schoenen met de merken R. B. en S. H., een bonte doek, kousen en een kussensloop.

Suameer 1775: schoenen en gespen weg op de Harste

Suameer 1804 - Drie geslachte schapen achter op het land van Melle Walters

Suameer 1804 - Drie geslachte schapen achter op het land van Melle Walters

Op zaterdag 8 december 1804 hoorden een arbeider en een jonge knecht vogels schreeuwen boven het land van Melle Walters in Suameer. Achter een dijk vonden ze de resten van drie schapen van hun boer.

Suameer 1804 - Drie geslachte schapen achter op het land van Melle Walters

Verklaringen uit Suameer

Op deze pagina staan historische verklaringen, aangiften en verhoren waarin Suameer voorkomt. De afzonderlijke verhaalpagina's bewaren zoveel mogelijk wat de betrokkenen zelf zagen, hoorden, deden, vermoedden of ontkenden. Deze pagina is geen algemene geschiedenis van het dorp.

Per verhaal staat een afbeelding, het onderwerp en een korte beschrijving. Op de verhaalpagina staan de uitgebreidere verklaring en de directe uitspraken.

Graan malen in een korenmolen, rond 1715.

1736: rogge en bij Jouwert Tjeerks

Rogge en boekweit verdwenen bij Jouwert Tjeerks in Suameer. Het gerecht ontving een opdracht om de diefstal te onderzoeken.

1736: rogge en boekweit bij Jouwert Tjeerks

Boeren oogsten graan in Friesland, rond 1700.

Suameer 1739: rogge verdwenen bij een gat in de achtermuur

Alle Gosses en Hinke Meintes vonden vroeg in de ochtend een gat bij het en misten rogge. Beiden wisten niet of de zwakke muur vanzelf was ingevallen of dat iemand er een gat in had gebroken.

Suameer 1739: rogge verdwenen bij een gat in de achtermuur

Een zitting van een plaatselijk gerecht, rond 1715.

1743: een bevel over de diefstal bij Alle Gosses

Een brief van het Hof gaf het gerecht opdracht verder te handelen in de zaak van Alle Gosses.

1743: een bevel over de diefstal bij Alle Gosses

Het dagelijks leven in een eenvoudige dorpswoning, rond 1750.

Suameer 1757: achttien gulden uit een kast

Lolkien Egberts miste achttien gulden nadat zij in de zomer tweemaal de sleutel in haar kast had laten zitten. Zij en haar zoon vertelden wat dienstmeid Aaltie Jacobs volgens hen daarna bekende en als onderpand achterliet.

Suameer 1757: achttien gulden uit een kast

Graan malen in een korenmolen, rond 1715.

Suameer 1763: bijna een hele hooibult verdwenen

Petrus Jelkes had ongeveer elf voeren hooi aan de zuidkant van de Marsloot laten liggen tot de boekweit geoogst was. Toen hij met een schip terugkwam, waren nog ongeveer twee voeren over.

Suameer 1763: bijna een hele hooibult verdwenen

Meisjes leren naaien en handwerken, rond 1750.

Suameer 1766: vlas, een stierenhuid en mutsen uit de schuur

Schoenmaker Reinder Rienks en zijn vrouw Wijtske Bartels misten vlas, een stierenhuid, textiel en mutsen. Bij het schuurvenster zagen zij voetsporen van een grote man.

Suameer 1766: vlas, een stierenhuid en mutsen uit de schuur

Linnengoed wassen in de stad, rond 1715.

1767: hemden van de verdwenen

Alle Jans verklaarde over hemden die bij de koestal waren verdwenen.

1767: hemden van de koestal verdwenen

Koken in een burgerwoning, rond 1750.

Suameer 1768: laarzen, kaas, schaatsen en een verhoor

Romke Rienks en Yttje Johannes misten laarzen, , hoefijzers, schaatsen, kaas, brood en textiel. Een deel werd teruggevonden; Jan Gerrijts en Martjen Brugts gaven verschillende verklaringen over wat er was gebeurd.

Suameer 1768: laarzen, kaas, schaatsen en een verhoor

Het interieur van een burgerwoning, rond 1715.

Suameer 1769: een gouden knoop, zwarte en Martjen Brugts

Antje Sijtses miste een gouden knoop en een streng zwarte koralen in de periode waarin Martjen Brugts bij haar werkte. Antje, haar man, de en Martjen zelf legden verklaringen af.

Suameer 1769: een gouden knoop, zwarte koralen en Martjen Brugts

Een bedstede in een burgerwoning, rond 1750.

Suameer 1779: Albart Hedsers, Jacob Crol en een snee in het gezicht

Albart Hedsers en Jacob Crol in 1779

Suameer 1779: Albart Hedsers, Jacob Crol en een snee in het gezicht

Suameer door de eeuwen heen

Suameer (Sumar) door de eeuwen heen.

Een bedstede in een eenvoudige dorpswoning, rond 1750.

Suameer 1770: inbraak bij Baukjen Tijses

Inbraak bij Baukjen Tijses. 15 mei 1770.

Inbraak bij baukjen tijses

Het dagelijks leven in een burgerwoning, rond 1750.

Suameer 1771-1773: kleding en sieraden verdwenen in Suameer

Afzonderlijke verklaringen over kleding en sieraden verdwenen in Suameer. Dateringen: 8 november 1771, 25 mei 1772, 25 en 28 juni 1773.

Kleding en sieraden verdwenen in suameer

Nachtelijke inbraak rond 1800.

Suameer 1771: gebroken hangslot en Jan Gerrijts in Oeds huis

Gebroken hangslot en Jan Gerrijts in Oeds huis. 12 december 1771.

Gebroken hangslot en jan gerrijts in oeds huis

Boeren oogsten graan in Friesland, rond 1700.

Suameer 1774: inbraak en verdwenen rogge bij Vijtse Melles; eerder gespvoorval

Inbraak en verdwenen rogge bij Vijtse Melles; eerder gespvoorval. 21 februari 1774.

Inbraak en verdwenen rogge bij vijtse melles; eerder gespvoorval

Het dagelijks leven in een burgerwoning, rond 1750.

Suameer 1782: Inbraak bij Paulus Tjeerds

Inbraak, schoenen met zilveren gespen en rood bonte doek verdwenen; vensters als toegang/uitgang.

Suameer 1782: Inbraak bij Paulus Tjeerds

Een boerin op een erf, rond 1700.

Suameer 1785: Een paard met een wond aan de tong

verwond paard, zware dwarswond in tong; vermoede snede met mes volgens de knecht.

Suameer 1785: Een paard met een wond aan de tong

Een schoenmaker in zijn werkplaats, rond 1715.

Suameer 1787: De in Suameer

Schoenen met zilveren gespen verdwenen; schoenen zonder gespen teruggevonden

Suameer 1787: De schoengespen in Suameer

Het dagelijks leven in een eenvoudige dorpswoning, rond 1750.

Suameer 1792: Twee inbraken tijdens het zodenwerk

Twee huisinbraken met kleding en geldverlies tijdens zodenwerk op heide.

Suameer 1792: Twee inbraken tijdens het zodenwerk

Het interieur van een burgerwoning, rond 1715.

Suameer 1793: Drie huishoudens over braak en verdwenen spullen

Drie afzonderlijke braak-/vermissingsincidenten: vuurhutje met schade en drie soorten spullen weg; open venster en twee werktuigen weg; plankje weggebroken en ruit verdwenen, maar geen gestolen goederen vastgesteld.

Suameer 1793: Drie huishoudens over braak en verdwenen spullen

Een Fries boerenerf, rond 1715.

Suameer 1794: Drie schapen gedood en gevild gevonden

Drie schapen vermist, daarna gedood en gevild gevonden.

Suameer 1794: Drie schapen gedood en gevild gevonden

Een boerin op een erf, rond 1700.

Suameer 1794: Vier bijenkorven uit een bijenstal

Vier beste bijenkorven met bijen uit vierentwintig ontbreken.

Suameer 1794: Vier bijenkorven uit een bijenstal

Een Fries boerenerf, rond 1715.

Suameer 1795: Een drooglijn en bijenkorven verdwenen

vermiste drooglijn en gestolen of verwisselde bijenkorven.

Suameer 1795: Een drooglijn en bijenkorven verdwenen

Een boerderij bij een vaart, rond 1790.

Suameer 1795: Bijenkorfdiefstal en nader onderzoek

nieuwe bijenkorfdiefstal en nader onderzoek van verdenking.

Suameer 1795: Bijenkorfdiefstal en nader onderzoek

Andere verhalen uit het dorp en de omgeving

Verhalen uit 1795-1802

Suameer 1803 - Minke Poulus mist linnengoed op de Harste

Suameer 1803 - Minke Poulus mist linnengoed op de Harste

Toen Minke Poulus op 11 juli 1803 aan het baggelwerk was, verdwenen uit haar woning op de Harste bij Suameer verschillende kledingstukken en stoffen. Een rok en een schort werden later aan de slootkant teruggevonden.

Suameer 1803 - Minke Poulus mist linnengoed op de Harste

Nieuwe verklaringen uit 1804

Nieuwe verklaringen uit 1804 - februari en april

Getuigenverklaringen uit 1805

Suameer 1805 - Schipper Jacob Clases mist zijn dreg en twee touwen

Suameer 1805 - Schipper Jacob Clases mist zijn en twee touwen

Schuitschipper Jacob Clases ging in de avond naar zijn niet helemaal waterdichte schuit. Het vaartuig lag in de vaart bij de , tegenover zijn huis onder Suameer. Toen hij op het schip kwam, ontdekte hij dat zijn dreg en twee stukken touw waren verdwenen.

Suameer 1805 - Schipper Jacob Clases mist zijn dreg en twee touwen

Nieuwe verklaringen uit 1805

Suameer 1805 - Het losgemaakte hektouw en het verdwenen witte schaap

Suameer 1805 - Het losgemaakte hektouw en het verdwenen witte schaap

Sijmen zag zeven schapen bij zijn huis. De volgende ochtend ontbrak het vette witte schaap en was het touw van het hek verdwenen.

Suameer 1805 - Het losgemaakte hektouw en het verdwenen witte schaap

Verhalen en verklaringen uit boek 3, 1770-1781

Hooien rond 1790.
Hooien rond 1790.

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1785-1804: Melle Walters en zijn knechten in Suameer

1785-1804: Melle Walters en zijn knechten in Suameer

Nacht 1800.

Suameer 1806 - Een zwartvaal schaap van Melle Walters wordt geslacht

Melle Walters, zijn knecht Tjibbe Melles en arbeider Harmen Jelmers verklaren op 15 april 1806 over een vermist zwartvaal schaap. Hun verklaringen onderscheiden wat Melle van anderen hoorde en wat de knecht en de arbeider zelf achter het hok vonden.

Suameer 1806 - Een zwartvaal schaap van Melle Walters wordt geslacht

Suameer 1806 - Een zwartvaal schaap van Melle Walters wordt geslacht

Woning 1800.

Suameer 1806 - Een lege korf vervangt Sjouke Andries’ bijenkorf

Sjouke Andries verklaart op 20 juni 1806 over een verdwenen korf met bijen en een lege korf op de vrijgekomen plaats.

Suameer 1806 - Een lege korf vervangt Sjouke Andries’ bijenkorf

Suameer 1806 - Een lege korf vervangt Sjouke Andries’ bijenkorf

Bestuur 1800.

Suameer 1807 - De romp van een zwart schaap blijft achter

Schoolmeester en gaarder Anne Folkerts vertelt over zijn geslachte zwarte schaap.

Suameer 1807 - De romp van een zwart schaap blijft achter

Suameer 1807 - De romp van een zwart schaap blijft achter

Landarbeiders 1800.

Suameer 1807 - Witte wol aan een zwart schaap

Teije Sjoerds en Tjeerd Geerts vertellen over een nachtelijke ontmoeting op de heide en de herkenning van een schaap bij daglicht.

Suameer 1807 - Witte wol aan een zwart schaap

Suameer 1807 - Witte wol aan een zwart schaap

Woning gegoede burger.

Suameer 1807 - Een gat achter in het zodenhok

Tjeerd Geerts vertelt over twee verdwenen zwarte Drentse rammen en het ontbreken van voetsporen.

Suameer 1807 - Een gat achter in het zodenhok

Suameer 1807 - Een gat achter in het zodenhok

Franse tijd 1811.

Suameer 1807 - Hidde en Janke vertellen over een onbekende man

Hidde Tjeerds en zijn moeder Janke Wytses vertellen over een onbekende man bij hun huis.

Suameer 1807 - Hidde en Janke vertellen over een onbekende man

Suameer 1807 - Hidde en Janke vertellen over een onbekende man

Ambacht 1800.

Suameer 1808 - De zilveren lepel van de kasteleinsvrouw

Janke Andrijs, haar dochter en de inwonende schoolmeester vertellen over een logerende koopman.

Suameer 1808 - De zilveren lepel van de kasteleinsvrouw

Suameer 1808 - De zilveren lepel van de kasteleinsvrouw

Herberg 1800.

Suameer 1808 - Twee zeilvallen van het veerschip verdwenen

Johannes Jelkes mist twee lijnen van zijn veerschip tussen Suameer en Leeuwarden.

Suameer 1808 - Twee zeilvallen van het veerschip verdwenen

Suameer 1808 - Twee zeilvallen van het veerschip verdwenen

Kofschip 1800.

Suameer 1808 - Drie bijenkorven uit Sjoukes bijenhuis

Sjouke Andries beschrijft de korven die na 31 oktober verdwenen.

Suameer 1808 - Drie bijenkorven uit Sjoukes bijenhuis

Suameer 1808 - Drie bijenkorven uit Sjoukes bijenhuis

Bestuur 1820.

De Tieke 1809 - Een gebroken raam en een opengebroken kabinet

Dieuwke Sijpkes beschrijft de inbraak tijdens haar afwezigheid en het verdwenen geld, textiel en schoeisel.

De Tieke 1809 - Een gebroken raam en een opengebroken kabinet

De Tieke 1809 - Een gebroken raam en een opengebroken kabinet

Steeg 1800.

Suameer 1810 - Een broek naast het bed en gespen boven de bedstede

Timmerman Melle Uitzes en de jonge boerenknecht Geert Tjeerds beschrijven ieder wat in dezelfde nacht verdwenen is.

Suameer 1810 - Een broek naast het bed en gespen boven de bedstede

Suameer 1810 - Een broek naast het bed en gespen boven de bedstede

Achterbuurt 1800.

Suameer 1810 - Grietje ziet een vrouw kleding inpakken bij Wijtske Harts

Grietje Gjalts haalt haar familie. Zij herkennen kleding uit Wijtskes huis; de aangehouden Sjoukje Tjeerds vertelt dat zij de bundel in een droge sloot vond.

Suameer 1810 - Grietje ziet een vrouw kleding inpakken bij Wijtske Harts

Suameer 1810 - Grietje ziet een vrouw kleding inpakken bij Wijtske Harts

Arrestatie 1820.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Boerenerf rond 1700.
Boerenerf rond 1700.

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Suameer

Plaatsen

Omliggende dorpen in de 18de eeuw

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

Andere plaatsen en verhalen

Dagelijks leven

Dorpsleven rond 1715.

Dorpsleven rond 1715.

Bronnen

Bedstede rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw