Bergum 1807 - Een kastdeur tegen de kist en een gebroken potje
Suameer 1803 - Grytje Gjolts vindt verdwenen kleding bij een sloot
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1803, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op 11 juli 1803 zag Grytje Gjolts bij een sloot aan de Harste een zwart baaien schort liggen. Met Antje Joekes haalde ze ook een rok op die bij Geert Johannes thuis werd vermist.
De vermissing was ook onderwerp van de aangifte van Minke Poulus op de Harste.
Grytje Gjolts
Grytje Gjolts was 65 jaar, weduwe van Andries Pytters en woonde op de Harste bij Suameer. Zij verklaarde op 12 juli 1803 dat zij een dag eerder van Antje Joekes, de vrouw van Roel Gerbens, had gehoord dat bij Geert Johannes goederen ontbraken. Antje was op dat moment bij de kinderen van Geert Johannes. Hun moeder was naar haar ouders gegaan om te vertellen wat er thuis was gebeurd. De goederen waren verdwenen terwijl de vrouw van Geert Johannes bij het baggelwerk werkte.
Toen Grytje het huis had verlaten en nog maar een klein eind verder was, zag zij bij de sloot, aan de wal bij de bogge van Pytter Sijmens Algra, een zwart baaien schort liggen.
Grytje ging terug naar het huis van Geert Johannes en vertelde aan de vrouw van Roel Gerbens dat er kleding bij de wal lag. Die vrouw ging met haar mee. Samen vonden ze het schort en een rok. Ze pakten de kleding op en brachten die terug naar het huis van Geert Johannes. Daarna ging Grytje naar huis. Ze wist verder niets van de zaak. Haar verklaring werd op 12 juli 1803 te Bergum voorgelezen; zij ondertekende als Grytte Gjolts.
Grytje Gjolts en de vrouw van Roel Gerbens brachten de gevonden rok en het schort naar het huis van Geert Johannes terug.
Wat is nog zichtbaar?
- De Harste is nog als plaatsaanduiding bij Suameer herkenbaar.
- De oude sloten en vaarten maken deel uit van het historische landschap, maar de exacte vindplaats bij de bogge van Pytter Sijmens Algra is niet vastgesteld.
Minke Poulus/Paulus en Geert Johannes, 1803 en 1807
Minke Poulus is in 1803 in haar 28ste levensjaar en de vrouw van Geert Johannes op de Harste bij Suameer. Minke Paulus is in 1807 in haar 32ste levensjaar en opnieuw zijn vrouw, nu onder Bergum. Naamvariant, partner en leeftijdsverloop passen; de woonplaatsaanduiding verschilt. De teruggevonden rok en het schort uit 1803 en de inbraak van 1807 blijven afzonderlijke zaken.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Suameer
Plaatsen en andere verhalen
Dagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-12-D05, scanbladen 232. Verklaringen van Grytje Gjolts.
Verantwoording
- De aanloop naar de vermissing is deels moeilijk leesbaar; Grytje hoorde deze van Antje Joekes, zij zag de diefstal niet.
- De schrijfwijze Grytte komt voor bij haar ondertekening. De juiste afstand tot het huis en een zin over het herkennen van het schort zijn onzeker.
- De gele blokken bevatten de volledig beschikbare diplomatische transcripties. De grijze blokken geven de gebeurtenissen gedetailleerd weer in de oorspronkelijke derde persoon.
- De originele handgeschreven scans zijn bij deze HTML-bewerking niet opnieuw ingezien.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
Bataafse en Franse tijd