Hardegarijp 1803 - Kleding, naaigerei en tien zilveren knopen

Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1803, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Rigtje Ates was op 24 augustus 1803 aan het melken toen kleding en naaigerei uit haar huis verdwenen. Feijtse Keimpes, die bij het echtpaar woonde, ontdekte dat tien zilveren knopen van zijn hemdrok waren afgesneden.

Rigtje Ates

Rigtje Ates, 57 jaar, was de vrouw van Cornelis Tijsses en woonde in Hardegarijp. Op 24 augustus 1803 tussen vier en vijf uur 's middags was zij aan het melken. De achterdeur van het huis zat alleen op de klink. Uit een doos die op een stoel in de kamer stond, verdwenen tijdens haar afwezigheid de volgende goederen:

Een bruin jak.
Een blauwe halsdoek met een witte streep langs de rand.
Een dubbel bruin halsdoekje, een bruin neusdoekje en een blauw halsdoekje. Op deze doeken stonden geen letters.
Vier of vijf witte ongemerkte tijnmutsen.
Ongeveer twee grote strengen wit naaigaren.
Grof middengaren dat kon worden gebruikt om netten te maken.
Een hoeveelheid kleine spelden en nog een bosje grote spelden.

Rigtje wist niet wie haar goederen had meegenomen. Zij ondertekende na voorlezing haar verklaring op 2 september 1803 in Bergum.

Feijtse Keimpes

Feijtse Keimpes was ongehuwd, woonde bij Cornelis Tijsses en Rigtje Ates in Hardegarijp en was in zijn 23ste levensjaar. Hij vertelde over hetzelfde tijdstip als Rigtje: 24 augustus 1803, naar beste herinnering tussen vier en vijf uur 's middags.

In de kamer achter de deur hing Feijtses blauwe baaien hemdrok. De hemdrok had twee rijen zilveren knopen. Van één van die rijen waren tien knopen afgesneden. Alle tien waren achtkantig en plat. Aan de onderzijde zat een zilveren oogje, aan de bovenzijde stond een man op een paard afgebeeld.

Feijtse wist niet wie de knopen had afgesneden. Na voorlezing ondertekende hij zijn verklaring op 2 september 1803 te Bergum.

Rigtje sprak over spullen uit een doos op een stoel. Feijtse beschreef daarnaast zijn eigen hemdrok, die achter een kamerdeur hing.

Wat is nog zichtbaar?

De historische dorpskern van Hardegarijp (Hurdegaryp) is herkenbaar.
De woning van Cornelis Tijsses en Rigtje Ates is in deze stukken niet aan een huidig adres gekoppeld.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Hardegarijp

Plaatsen en andere verhalen

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Bronnen

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-12-D09, scanbladen 243, 244. Verklaringen van Rigtje Ates, Feijtse Keimpes.

Verantwoording

Vier à vijf tijnmutsen: de stof- of kledingterm is onduidelijk. Ook het maatwoord bij de spelden is onzeker.
Op elke van de tien achtkantige knopen stond een man op een paard.
De term de Booije bij de hemdrok is onzeker; er is geen dader aangetoond.
De gele blokken bevatten de volledig beschikbare diplomatische transcripties. De grijze blokken geven de gebeurtenissen gedetailleerd weer in de oorspronkelijke derde persoon.
De originele handgeschreven scans zijn bij deze HTML-bewerking niet opnieuw ingezien.

Bij Feijtses hemdrok staan de woorden de Booije, waarvan de betekenis niet zeker is. Bij Rigtje zijn de term tijnmutsen en een woord vóór spijker Spelden onzeker. De hoeveelheid of verpakking van die eerste spelden is niet nader ingevuld.