Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Suameer 1793: Drie huishoudens over braak en verdwenen spullen

Alle verhalen en verklaringen uit Suameer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over drie huishoudens over braak en verdwenen spullen.

Dagelijks leven in Friesland rond 1790.
Dagelijks leven in Friesland rond 1790.

Verklaringen en stukken: 1793: Drie huishoudens over braak en verdwenen spullen

Informatie opgenomen door Hobbe Baard van Sminia, over Tietjerksteradeel en hier , op verzoek van de uit hoofde van diens ambt, om te dienen zoals behoort.

Vitse Melles, landbouwer te Suameer, naar zijn beste weten ongeveer tachtig jaar oud, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Afgelopen maandagmorgen tussen vier en vijf uur kwam hij buiten. Het glazen venster van het vuurhutje naast zijn huis aan de oostkant was helemaal stuk. Alle ruim twintig ruiten en de ijzeren van het raam waren gebroken en vernield, behalve zeven à acht ruiten die hij heel op de grond ernaast vond liggen.

Bij verder onderzoek zag hij dat het deurslot volledig verbogen was en ook de deur sterk beschadigd was, alsof die met geweld was verwrongen. In het vuurhutje ontbraken een koperen theeketel ter waarde van ongeveer vijf gulden, een paar zwarte wollen . en een oud mes. Meer weet hij niet. Hij sluit zijn verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 9 oktober 1793. Handtekening: 'vitje melles'.

Volkert Annes, vleeshouwer te Suameer, in zijn achtenzestigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Maandag 7 oktober, tussen zes en zeven uur 's morgens, kwam hij in zijn . Het houten venster naast de achterdeur stond open, hoewel het de vorige avond met een haak goed gesloten was geweest. Een grijze 'Paai' of 'Leppe'. en een gewone handbijl ontbraken. Die hadden vlak bij het venster gestaan en gelegen. Volgens hem konden ze gemakkelijk door het open venster zijn weggenomen.

Een arbeiderswoning rond 1800.
Een arbeiderswoning rond 1800.

Hij heeft 's nachts geen enkel geluid gehoord en weet niet wie de goederen heeft gestolen. Meer weet hij niet. Hij sluit de verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 9 oktober 1793. De handtekening lijkt 'Tjalkert Annes' te luiden; die naam is niet gelijkgemaakt aan het opschrift Volkert.

Hier begint de verklaring van Johannes Klazes, landbouwer te Suameer.

In zijn '50ste' levensjaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, verklaart hij: maandagmorgen 7 oktober, tussen zes en zeven uur, kwam hij in zijn achterhuis. Een plankje dat hij buiten tegen het vensterraam naast de achterdeur had gespijkerd, was weggebroken en lag vlakbij op de straat. Op de ontdekte hij dat uit het glazen raam een ruit ontbrak. Die heeft hij nog niet teruggevonden.

Hij kan niet constateren dat hem iets is gestolen. Hij weet verder niets en heeft 's nachts geen enkel geluid gehoord. Na voorlezing sluit en ondertekent hij de verklaring. Bergum, 9 oktober 1793. Johannes Klazes.

in de marge: wanneer de dader of daders bekend worden, hen aanhouden, hun bekentenis afnemen en die naar het Hof zenden; de delinquent of delinquenten door de naar het laten brengen. Dit is een voorwaardelijk bevel.

: aldus verklaard voor ons, commissaris en secretaris. Bergum, 9 oktober 1793. H. B. Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Suameer

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
grietman
Bestuurder en rechter van een Friese .
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.
rescriptie
Schriftelijk antwoord of bevel van een gerecht.
roeden
Meervoud van : een historische lengtemaat die lokaal verschilde.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Suameer

Dagelijks leven

Illustratieve historische reconstructie.
Een huiskamer in de winter rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Dorpsleven in Friesland rond 1790.
Dorpsleven in Friesland rond 1790.

Bron: IB4-D099

Informatieboek 4, bladen 283, 284, 285.

Datering in de bron: 9 oktober 1793. V216 noemt vorige maandag; V217 en V218 noemen maandag 7 oktober.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Drie verklaringen, attestatie en S36 sluiten af. Geen verdachteverhoor of vonnis; uitvoering van het bevel onbekend. Procesdossier niet aantoonbaar compleet.

Verantwoording bij de verklaringen

  • Een afgebroken, doorgestreepte gedachte over 'de dieven of brekers mogelijk' volgt; die is niet tot een volledige verklaring aangevuld.
  • De voornaam in de handtekening is onzeker: 'vitje[?] melles'.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw