Verhalen uit Suameer in de 18de eeuw
De informatieboeken van Tietjerksteradeel bevatten verklaringen van inwoners van Suameer (Sumar) over diefstal, landbouw, werk, kleding en het huishouden. De verhalen hieronder blijven zo dicht mogelijk bij wat de getuigen en verhoorde personen zelf verklaarden.
Naast de verklaringen uit het informatieboek is er een uitgebreid verslag van de strafzaak tegen Sjoerd Jelckes en Antje Martens (1714-1722) op De Harste.
Een eerdere rechtszaak speelde zich in 1753 af op De Harste. Bij een onderzoek naar verdwenen kralen en een gouden sieraad legden buurvrouw Rinske Wouters, goudsmid Gerben van Manen en Martzen Keimpes verklaringen af. De zaak van Martzen Keimpes en de vrijspraak van 4 december 1753 staat op de geschiedenispagina van Suameer.
Per verhaal staat een afbeelding, het onderwerp en een korte beschrijving. Op de verhaalpagina staan de uitgebreidere verklaring en de directe uitspraken.
Suameer 1739: rogge verdwenen bij een gat in de achtermuur
Alle Gosses en Hinke Meintes vonden vroeg in de ochtend een gat bij het dorshuisvenster en misten rogge. Beiden wisten niet of de zwakke muur vanzelf was ingevallen of dat iemand er een gat in had gebroken.
Suameer 1757: achttien gulden uit een kast
Lolkien Egberts miste achttien gulden nadat zij in de zomer tweemaal de sleutel in haar kast had laten zitten. Zij en haar zoon vertelden wat dienstmeid Aaltie Jacobs volgens hen daarna bekende en als onderpand achterliet.
Suameer 1763: bijna een hele hooibult verdwenen
Petrus Jelkes had ongeveer elf voeren hooi aan de zuidkant van de Marsloot laten liggen tot de boekweit geoogst was. Toen hij met een schip terugkwam, waren nog ongeveer twee voeren over.
Suameer 1766: vlas, een stierenhuid en mutsen uit de schuur
Schoenmaker Reinder Rienks en zijn vrouw Wijtske Bartels misten vlas, een stierenhuid, textiel en mutsen. Bij het schuurvenster zagen zij voetsporen van een grote man.
Suameer 1768: laarzen, kaas, schaatsen en een verhoor
Romke Rienks en Yttje Johannes misten laarzen, moffen, hoefijzers, schaatsen, kaas, brood en textiel. Een deel werd teruggevonden; Jan Gerrijts en Martjen Brugts gaven verschillende verklaringen over wat er was gebeurd.
Suameer 1769: een gouden knoop, zwarte koralen en Martjen Brugts
Antje Sijtses miste een gouden knoop en een streng zwarte koralen in de periode waarin Martjen Brugts bij haar werkte. Antje, haar man, de dorpsrechter en Martjen zelf legden verklaringen af.
Suameer 1769: een gouden knoop, zwarte koralen en Martjen Brugts
Suameer 1779: Albart Hedsers, Jacob Crol en een snee in het gezicht
Albart Hedsers dronk bij Jan Olpherts aan de Lageweg in Bergum met Jacob Krol. Later troffen zij elkaar opnieuw bij Jan de Mol. Toen Albart buiten ging kijken, kreeg hij een snee in zijn gezicht. Hij vermoedde dat Jacob Crol hem had verwond.
Albart Hedsers en Jacob Crol in 1779
Suameer 1781: het verdwenen geld en de verklaring van Uilkjen Johannes
Suameer 1781: zes verklaringen over verdwenen kabinetgeld, winkelkrediet en het verhoor van Uilkjen Johannes.
Suameer 1781: het verdwenen geld en de verklaring van Uilkjen Johannes
Suameer 1778: de verdwenen praam en aalvuiken
Wijtse Jelties zoekt zijn praam en de vier fuiken. Jan Gerrijts vertelt na zijn aanhouding over de tocht en de verkoop.
Suameer door de eeuwen heen
Zuivelbereiding rond 1715.
Hieronder staan de afzonderlijke verhalen en verklaringen bij Verhalen uit Suameer in de 18de eeuw.
Handwerk rond 1750.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Suameer
Plaatsen
Dagelijks leven
Boerenerf rond 1715.
Dorpsleven rond 1715.
Keuken rond 1800.
Keuken rond 1750.
Woning rond 1750.
Bronnen