Bergum in de 18de eeuwAlle verhalen en verklaringen uit Suameer
Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over inbraak bij Paulus Tjeerds.

Verklaringen opgenomen voor Gerrijt Ratsma, mederechter van Tietjerksteradeel, in deze gecommitteerde, op verzoek van de fiscale substituut-officier van deze grietenij, om te dienen waar dat behoort.
Wytske Sweitnes, vrouw van Paulus Tjeerds, woont te Suameer en is in haar 28ste levensjaar. Zij is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Haar man werkt in het veen bij Klaas Hendriks te Oudega. Op de 19de van deze maand ging zij naar het huis van ontvanger Pijtter Sijbes Algera te Suameer. Daar kwam 's namiddags een meisje bij haar en zei dat zij naar huis moest komen omdat een onbekende in haar huis had ingebroken.
Wytske ging meteen naar huis. De deuren stonden open, hoewel zij die bij het weggaan had gesloten. Zij ontdekte dat haar schoenen met bewerkte zilveren gespen en een rood bonte doek waren gestolen. De ruit van het onderste glasvenster bij de voordeur in de kamer was geheel uitgebroken. Daarvan had eerder al een stukje ontbroken. Zij weet verder niets over de zaak. Na voorlezing tekent zij te Bergum op 20 juni 1782. De naam in de handtekening lijkt "wytske sweytes".
Alle Jans woont te Suameer en is in zijn 60ste levensjaar. Hij is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op de 19de van deze maand, kort na de middag, riep zijn zoon Baake hem. Baake bevond zich op de "Hagte". Alle was op de reed naar zijn land. Toen hij naar Baake ging, hoorde hij van hem dat een onbekende door het venster de woning van Paulus Tjeerds was binnengeklommen.
Vader en zoon gingen meteen naar dat huis. Ze bleven enige tijd wachten en letten op wie er uit zou komen, maar zagen niemand. Toen openden zij de deur en vonden niemand in het huis. Uiteindelijk ontdekten zij dat het venster van het darskhuis openstond. Alle vermoedt dat de onbekende daardoor is vertrokken; hij heeft dat vertrek niet zelf gezien. Paulus Tjeerds' vrouw, die daarbij aanwezig was, zei dat haar schoenen met zilveren gespen en een bonte doek gestolen waren.

Alle weet verder niets. Na voorlezing sluit hij af te Bergum op 20 juni 1782 (mogelijk 24). Hij plaatst zijn eigen handmerk. Het binnengaan kent hij uit Baakes mededeling; de daaropvolgende gang naar het huis, het wachten en het open venster beschrijft hij zelf.
Baake Alles woont bij zijn vader Alle Jans te Suameer en is in zijn 16de levensjaar. Hij is opgeroepen en ondervraagd; bij hem staat hier geen afzonderlijke vermelding van beëdiging. Op de 19de van deze maand, kort na de middag, was hij op de "hagte". Hij zag een onbekende man met een ronde hoed, een bruin rokje en zomers witte kousen. Die opende Paulus Tjeerds' venster, klom daardoor naar binnen en trok het glasvenster weer dicht.
Baake riep zijn vader, die op de reed naar zijn land was, vertelde wat hij had gezien en ging met hem naar het genoemde huis. Zij wachtten enige tijd; niemand kwam naar buiten. Intussen lieten zij door een klein meisje aan Paulus Tjeerds' vrouw, die bij ontvanger Pijtter Sijmes Algera was, doorgeven dat zij naar huis moest komen. Zij kwam meteen bij hen. Bij het openen van de deuren vonden zij geen onbekende in het huis. Het darskhuisvenster stond open; de onbekende scheen daardoor te zijn weggegaan. Van Paulus Tjeerds' vrouw hoorde hij dat haar schoenen met zilveren gespen en een bonte doek gestolen waren.
Hij weet verder niets en tekent na voorlezing te Bergum op 20 juni 1782 (mogelijk 24). Handtekening: Baake Alles. In de marge staat: indien ontdekt, met de bekentenis overzenden. De opdracht zegt niet dat al iemand is gevonden.
De gezamenlijke attestatie noemt dezelfde dag in juni 1782, te Bergum, voor de gecommitteerde en de secretaris. Ondertekend: Ratsma en J. Sminia.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Bekijk het overzicht van Suameer





Informatieboek 4, bladen 26, 27, 28.
Datering in de bron: Ontdekking/waarneming 19 juni 1782; verklaringen en attestatie 20[?] juni, mogelijk 24.
Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.
Drie afzonderlijke verklaringen, attestatie en marginale voorwaardelijke overzendopdracht; informatie afgesloten. Geen latere bekentenis.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.