Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Suameer 1771-1773: kleding en sieraden verdwenen in Suameer

Alle verhalen en verklaringen uit Suameer

Afzonderlijke verklaringen over kleding en sieraden verdwenen in Suameer. Dateringen: 8 november 1771, 25 mei 1772, 25 en 28 juni 1773.

Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.

Wasgoed van Jelmer Albarts en Nieske Douwes

Op woensdag 30 oktober 1771 verdween bij klaarlichte dag wasgoed bij het huis van Jelmer Albarts en Nieske Douwes in Suameer. Jelmer was , in zijn veertigste levensjaar. Hij had een zwart mannen- aan het hek te drogen gehangen.

Nieske, in haar eenentwintigste levensjaar, had die ochtend twee grote linnen lakens, twee vrouwenhemden, een mannenhemd, een sloop, een rouwdoek en drie mutsen op de gelegd. Omstreeks drie à vier uur waren de goederen verdwenen. Ook het camisool was weg.

De mutsen worden in de bron omschreven als Tipmutten met Lange. De zwarte stof van het camisool leest als Saijen.

Jelmer vertelde dat de was vóór de middag op de bleek was gelegd en het camisool rond het middaguur buiten was gehangen. Geen van beiden wist wie de goederen had meegenomen. Zij hadden geen vreemde bij het huis gezien. Op 8 november 1771 legden zij in Bergum hun verklaringen af.

Jelmer noemde in zijn eigen verklaring afzonderlijk de twee vrouwenhemden, het mannenhemd, de sloop, de rouwdoek en de drie mutsen die volgens zijn vrouw van de bleek waren verdwenen. Nieske verklaarde zelf over de twee grote linnen lakens en dezelfde overige was. Beiden beschreven het verdwijnen tussen drie en vier uur. Jelmer tekende als Jelmer Alberts en Nieske als Nijske Douwes.

Zilver van een dochter

Een huisman uit Suameer, in zijn zevenenveertigste levensjaar, sloot op de avond van 15 mei 1772 zijn voordeur met de sleutel, maar liet de achterdeuren ongesloten. De volgende ochtend miste hij uit de kamer een paar vierkante zilveren van zijn dochter, gemerkt A:L:, en haar zilveren .

De deuren stonden nog zoals hij ze de avond ervoor had gelaten. Hij wist niet wie het zilver had weggenomen. Op 25 mei legde hij hierover in Bergum zijn verklaring af.

Hij was die avond met zijn meisje naar bed gegaan.

Geld munten zilver koper leren beurs.
Geld munten zilver koper leren beurs.

Een kledingstuk met dertig zilveren knopen

Monte Sybes over de verdwijning van zijn

Monte Sybes, meester-bakker in Suameer, in zijn vijfendertigste levensjaar, verklaarde zelf dat zijn vrouw het kledingstuk op zondag 20 juni had buitengehangen. Er zaten naar zijn zeggen ongeveer dertig ronde zilveren knopen aan. Op maandag omstreeks één uur merkte hij dat de hemdrok verdwenen was. Hij wist niet wie hem had meegenomen. Hij ondertekende op 25 juni 1773.

Hittje Jans, in haar twintigste levensjaar, woonde met haar man Monte Sybes, een meester-bakker, in Suameer. Op zondag 20 juni 1773 hing zij een hemdrok van haar man aan de pomp aan de westkant van het huis. Er zaten ongeveer dertig ronde zilveren knopen aan.

Op maandag rond één uur ontdekte zij dat het weg was. Het was niet teruggevonden. Zij wist niet wie het had meegenomen. Haar man had de verdwijning eveneens gemeld. Hittje zette op 28 juni in Bergum haar merk onder haar verklaring.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Suameer

Dagelijks leven

Handwerk rond 1750.
Handwerk rond 1750.
Naaiwerk bij een olielamp in een woonvertrek.
Naaiwerk bij een olielamp in een woonvertrek.
Slacht rond 1770.
Slacht rond 1770.
Geld rond 1770.
Geld rond 1770.
Huishoudelijk werk.
Huishoudelijk werk.

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
bleek
Grasveld of plaats waar wasgoed werd gedroogd en gebleekt.
camisool
Historische benaming voor een kledingstuk voor het bovenlichaam.
huisman
In deze stukken doorgaans een boer of landbouwer.
oorijzer
Metalen onderdeel van traditionele hoofdtooi, gedragen bij een muts.

Meer verhalen

Verhalen uit Suameer

Omliggende dorpen in de 18de eeuw

Verantwoording

Gebaseerd op de aangeleverde transcripties en hertalingen van Informatieboek 3, C1 tot en met C6.

Alleen goed leesbare en begrijpelijke passages zijn opgenomen. Onleesbare onderdelen zijn niet aangevuld.

Bronbladen: 45, 46, 47, 76, 104, 105.

De gecorrigeerde naam-, plaats- en inhoudslezingen zijn aan de originele scans getoetst. Onzekere passages zijn niet aangevuld.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De mutsenbenaming en de stofnaam zijn niet tot een zekere moderne uitvoering uitgewerkt. De leeftijd van Nieske heeft een doorgehaalde voorlezing; het eenentwintigste levensjaar is behouden.
  • Het is niet voldoende zeker om Siempes en Keimpes gelijk te stellen. De ondertekening is eveneens onzeker. Er zijn geen extra persoonsnamen ingevuld.
  • De eigen verklaring van Monte is afzonderlijk aangevuld. De namen Monte Sybes, het beroep bakker en het kledingwoord hemdrok volgt de aangeleverde herlezing; oudere afwijkende lezingen zijn niet teruggezet. De stofomschrijving van Hittje leest onzeker als grauwe Saijgrenen.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven