Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Verklaringen uit Oenkerk

Op deze pagina staan historische verklaringen, aangiften en verhoren waarin Oenkerk voorkomt. De afzonderlijke verhaalpagina's bewaren zoveel mogelijk wat de betrokkenen zelf zagen, hoorden, deden, vermoedden of ontkenden. Deze pagina is geen algemene geschiedenis van het dorp.

Turfwerk en vervoer over water in Friesland, rond 1750.
Turfwerk en vervoer over water in Friesland, rond 1750.
Het interieur van een burgerwoning, rond 1715.

Oenkerk 1757: twee koperen voorwerpen blijven buiten staan

Wybren Ottes mist een koperen emmer met gele bodem. Jeltie Aukes mist op dezelfde datum een gele koperen theeketel.

Oenkerk 1757: twee koperen voorwerpen blijven buiten staan

Wasdag aan een Friese vaart, rond 1715.

1767: van Wijbren Ottes

Wijbren Ottes beschreef de goederen die van zijn waren verdwenen.

1767: bleekgoed van Wijbren Ottes

Een wasvrouw aan het werk, rond 1790.

Oenkerk 1767: zeven hemden, kleding en een tinnen kom verdwijnen

Binne Pijtters en Jelte Binnes vinden deuren open en geven ieder hun eigen lijst van de verdwenen spullen.

Oenkerk 1767: zeven hemden, kleding en een tinnen kom verdwijnen

Een kraamkamer bij een eenvoudig gezin, rond 1715.

Oenkerk 1770: Sjoukjen Folkierts na de geboorte van haar dochter

Een lange verklaring over een afwezige echtgenoot, armoede, armenzorg, een verpanding in Leeuwarden, een reis en de geboorte in Oenkerk.

Oenkerk 1770: Sjoukjen Folkierts na de geboorte van haar dochter

Interieur van een woning rond 1800

Oenkerk 1806: opengebroken deur en twee kisten

Bij Machiel Douwes waren de voordeur en twee kisten opengebroken. De meldde de huisbraak aan het gerecht.

Oenkerk 1806: opengebroken deur en twee kisten

Een bedstede in een burgerwoning, rond 1750.

Oenkerk 1787: Geld uit twee laatjes verdwenen

Geld uit twee laatjes van een kist verdwenen, slot intact

Oenkerk 1787: Geld uit twee laatjes verdwenen

Een schoenmaker in zijn werkplaats, rond 1715.

Oenkerk 1788: Twee paar zilveren in Oenkerk

Twee paar zilveren schoengespen verdwenen

Oenkerk 1788: Twee paar zilveren schoengespen in Oenkerk

Een bedstede in een eenvoudige dorpswoning, rond 1750.

Oenkerk 1795: Inbraak tijdens gezamenlijke afwezigheid

Woningbraak tijdens gezamenlijke afwezigheid; zilveren knopen//zonhoedshaken vermist; achtergebleven kleding en linnengoed geïnventariseerd en bewaard.

Oenkerk 1795: Inbraak tijdens gezamenlijke afwezigheid

Een boerenwagen op een landweg, rond 1715.

Oenkerk 1795: Loslopende paarden en een verwond achterbeen

loslopende paarden en ernstig gewond achterbeen, mogelijke oorzaak onderzocht maar niet vastgesteld.

Oenkerk 1795: Loslopende paarden en een verwond achterbeen

Een gerechtsdienaar bij een woning, rond 1715.

Oenkerk 1773: tuinklauwgeweld tegen Johannes Sickes

Tuinklauwgeweld tegen Johannes Sickes. 29 april-5 mei 1773.

Tuinklauwgeweld tegen Johannes Sickes

Voedsel bewaren in een voorraadkamer, rond 1715.

Oenkerk 1773: bonen uit hof van weduwe Minne Minnes

Bonen uit hof van weduwe Minne Minnes. 10 en 17 augustus 1773.

Bonen uit hof van weduwe minne minnes

Verhalen en verklaringen uit 1775-1777

Het interieur van een burgerwoning, rond 1715.

Oenkerk 1776: geld uit de kast en weer teruggevonden

Na het koffiedrinken is de kast gebroken. Op zaterdag ligt hetzelfde geld bij het venster met de gebroken ruit.

Oenkerk 1776: geld uit de kast en weer teruggevonden

Bos en water in Friesland, rond 1800.

Rijperkerk 1777: wilgentakken en vier afzonderlijke verhoren

Eigenaren melden schade; de vier beschuldigden zeggen toestemming te hebben gevraagd. Tjipke wil de kleine schade vergoeden.

Rijperkerk 1777: wilgentakken en vier afzonderlijke verhoren

Andere verhalen uit het dorp en de omgeving

Oenkerk en Bergum 1802 - Veengereedschap teruggevonden op een zolder

Oenkerk en Bergum 1802 - Veengereedschap teruggevonden op een zolder

Klaas Pieters vond in juni 1802 op een zolder onder Oenkerk gemerkt veengereedschap. Vier verklaringen beschrijven de vondst en de gesprekken met arbeider Pieter Rykeles.

Oenkerk en Bergum 1802 - Veengereedschap teruggevonden op een zolder

Aangifte uit Oenkerk in 1805

Oenkerk 1805 - Een venster uit de muur en een gat in het dak bij Binne Jacobs

Oenkerk 1805 - Een venster uit de muur en een gat in het dak bij Binne Jacobs

Binne keerde na twaalf uur turfwerk terug en vond een volledig uitgebroken , een opengebroken kast en een mansgroot dakgat.

Oenkerk 1805 - Een venster uit de muur en een gat in het dak bij Binne Jacobs

30 juni 1777: Hofbrief over twee bijenkorven

Kopie van de brief van de van het Hof van Friesland, Leeuwarden, 30 juni 1777.

Zeer lieve bijzondere vrienden. Na onderzoek van de brief van het gerecht van het Bildt en de daarbij gevoegde inlichtingen over de diefstal van twee bijenkorven met bijen, hebben wij besloten u te verzoeken en te bevelen Rentje Sakes aan te houden als hij zich binnen uw rechtsgebied bevindt. Neem zijn verklaring af, stuur die aan ons en laat de aangehouden persoon naar het gedemolieerde overbrengen.

Hierop vertrouwen wij; wij bevelen u aan Gods heilige bescherming aan. Zeer lieve bijzondere vrienden, uw goede vrienden, de raden van het Hof van Friesland. In opdracht van het Hof. Was getekend: C. J. Elsinga, 30 juni 1777, met een haal.

Naschrift: deze Rentje Sakes zal waarschijnlijk naar Oenkerk zijn gegaan, naar zijn moeder Rinske, die daar woont.

Boerenerf aan een vaart, rond 1790.
Boerenerf aan een vaart, rond 1790.

Molenend 1806 - Aattje Durks hoort geschuifel en vindt een man bij haar kist

Aattje Durks verklaart op 25 oktober 1806 over geluiden in de nacht, een onbekende man in haar huis en een dreiging met de vuist.

Molenend 1806 - Aattje Durks hoort geschuifel en vindt een man bij haar kist

Molenend 1806 - Aattje Durks hoort geschuifel en vindt een man bij haar kist

Visbereiding 1770.

Oenkerk 1806 - Opengebroken kisten bij Michiel en Douwe Douwes

Jifke Jans, Janke Johannes, Trijntje Gaeles, Michiel Douwes en Douwe Douwes verklaren op 29 oktober en 1 november 1806 over opengebroken kisten en verdwenen goederen.

Oenkerk 1806 - Opengebroken kisten bij Michiel en Douwe Douwes

Oenkerk 1806 - Opengebroken kisten bij Michiel en Douwe Douwes

Steeg 1800.

Oenkerk 1806 - Een hele ruit en een leeggehaalde spinde

Aattje Durks en Hendrik Douwes vertellen wat zij op 13 november thuis aantroffen.

Oenkerk 1806 - Een hele ruit en een leeggehaalde spinde

Oenkerk 1806 - Een hele ruit en een leeggehaalde spinde

Boelgoed 1770.

Oenkerk 1810 - Geld uit de kist van Douwe Sjoerds

Tjitske Douwes beheert Douwes goederen en laat een smid de kist openen nadat de sleutel verdwenen is.

Oenkerk 1810 - Geld uit de kist van Douwe Sjoerds

Oenkerk 1810 - Geld uit de kist van Douwe Sjoerds

Achterbuurt 1800.

Oenkerk 1810 - Loden bak en pijpen van de leegstaande pastorie verdwenen

Schipper Albert Jans ontdekt de vermissing. Timmerman Jelle Jans en schoolmeester Wessel Sjoerds Nieuwenhuis bekijken de pastorie ieder zelf.

Oenkerk 1810 - Loden bak en pijpen van de leegstaande pastorie verdwenen

Oenkerk 1810 - Loden bak en pijpen van de leegstaande pastorie verdwenen

Reformatie 1800.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oenkerk

De kaart toont Oenkerk en de directe omgeving. De woningen en erven uit de verklaringen zijn niet als exacte historische percelen op de kaart gezet.

Oenkerk en omgeving

Een markt rond 1600.

Omliggende dorpen in de 18de eeuw

Keuken rond 1750.

Keuken rond 1750.

Woning rond 1750.

Woning rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Andere plaatsen en verhalen

Dagelijks leven

Keuken rond 1750.

Keuken rond 1750.

Verantwoording bij de verklaringen

  • Van deze zaak is alleen de Hofbrief beschikbaar. Het vermoedelijke verblijf bij Rinske is een mededeling van het Hof, geen afzonderlijke getuigenwaarneming. De uitvoering van het bevel en de uiteindelijke afdoening staan niet in dit stuk. De naam Rentje Sakes vraagt nog gerichte herlezing.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw