Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Hallum in de 18de eeuw

Hallum was in de 18de eeuw een landbouwdorp met een kerk, herbergen, ambachtslieden en boerderijen in de omgeving. De terp en de wegen bleven het dorp vormgeven.

Hallum rond 1710.

Hallum rond 1710.

Een druk dorp bij haven en trekvaart

De havenbuurt die in de 17de eeuw was ontstaan, bleef belangrijk voor vervoer en handel. Rond het midden van de 18de eeuw werd Hallum beschreven als een “groot en volkrijk” dorp. Naast boeren en landarbeiders woonden er schippers, winkeliers en ambachtslieden. Voor markt, bestuur en specialistisch werk reisden inwoners ook naar Leeuwarden in de 18de eeuw.

Werk op boerderij en erf

Melken, karnen, hooien en graanwerk vroegen veel handen. Naast boerengezinnen woonden in het dorp ambachtslieden en arbeiders. Producten gingen naar markten en naar grotere plaatsen in de omgeving.

1773: een nieuwe preekstoel

In 1773 kreeg de kerk een nieuwe preekstoel, gemaakt door Willem Groeneveld met snijwerk van Dirk Embderveld. De drie oudere herenbanken bleven staan.

Boerenerf rond 1700.

Boerenerf rond 1700.

School en kerk

Kinderen leerden lezen, schrijven, rekenen en godsdienstige kennis. Een dorpsschool kon klein zijn: leerlingen van verschillende leeftijden zaten vaak in dezelfde ruimte en werkten op verschillend niveau.

Onderwijs en opvoeding in vroegere eeuwen

Handwerk rond 1750.

Handwerk rond 1750.

1787: een koopman legt zijn pak neer en grijpt een wapen

Foppe Epkes verdiende zijn brood door met een pak koopwaar rond te trekken. Toen in september 1787 de alarmklokken van Nijkerk en Marrum luidden, sloot hij zijn pak af en liet het achter. In Hallum bleken de gewapende mannen al richting Stiens te zijn vertrokken. Epkes zocht tussen de rommel thuis een oud snijwerktuig dat als wapen kon dienen en ging hen achterna.

Zijn volledige bewaard gebleven verhaal in modern Nederlands

Wat is nog zichtbaar?

  • De preekstoel uit 1773.
  • De 17de-eeuwse herenbanken.
  • Het oude kerkgebouw en het terpdorp.

Naar Leeuwarden

Voor markt, bestuur en gespecialiseerd werk reisden Hallumers naar Leeuwarden. Het dagboek uit 1795 geeft een beeld van de hoofdstad in dezelfde periode.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.