Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Nijkerk in de 18de eeuw

Nijkerk bleef een landbouwdorp dicht bij de zeedijk. Grote boerderijen en losse huizen lagen rond kerk en wegen. Voor gespecialiseerde zorg was men op plaatsen als Dokkum aangewezen.

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

1711: Catharina Schrader

Op 10 februari 1711 werd vroedvrouw Catharina Schrader naar Nijkerk gehaald voor Aaltje Jouwkes, de vrouw van Wattse Jennema. Haar verslag beschrijft hoe naast de plaatselijke hulp ook een vroedvrouw van buiten het dorp kon worden ingeschakeld.

De bevalling in Nijkerk in 1711

1758: Fookma krijgt nieuwe eigenaren

In 1758 kocht de familie Bergsma Fookma Sate. Aan het goed rustte een stemrecht. Een groot deel van het bijbehorende land werd daarna verkocht, zodat bezit van de boerderij en bezit van de oude landerijen uit elkaar gingen lopen.

1736: wat een arme begrafenis kostte

De diaconieboeken noemen uitgaven rond de ziekte en begrafenis van twee bedeelde inwoners. Voor verzorging tijdens de doodziekte van Roelofke Steffens werd 2 gulden en 6 stuivers geboekt; haar doodkist kostte 8 gulden. Het graven van de graven voor Roelofke en Hiltje Alberts kostte samen 3 gulden en 2 stuivers. Daarnaast staan bier, een baarkleed en winkelwaren als brandewijn, suiker, bier en zeep in de rekening.

Beurtvaart rond 1715.

Beurtvaart rond 1715.

Armenzorg gebeurde in en rond het huis

Dezelfde rekeningen laten zien dat de diaconie niet alleen geld uitdeelde. Zij betaalde ook huishuur, turf, medicijnen en kosten bij overlijden. Veel zorg vond thuis plaats, met hulp van buren en plaatselijke leveranciers. Het verhaal van Aaltje Jouwkes in 1711 laat een andere vorm van hulp zien: bij een moeilijke bevalling werden achtereenvolgens meerdere deskundigen ingeschakeld.

Kraamzorg rond 1770.

Kraamzorg rond 1770.

Wat is nog herkenbaar?

  • Fookma als historische boerderijplaats.
  • De kerk en het verhoogde kerkhof.
  • Het open agrarische landschap rond het dorp.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.